Het decreet van 28 januari 1977 tot bescherming van de namen van de openbare wegen en pleinen bepaalt de werkwijze rond het vaststellen of wijzigen van namen van wegen en pleinen. In het gemeenteraadsbesluit van 21 september 2009 (jaarnummer 1247) werd de werking van de straatnamencommissie goedgekeurd. In het gemeenteraadsbesluit van 29 oktober 2018 (jaarnummer 630) werd beslist om de werking rond straatnaamgeving te optimaliseren en zo een kortere doorlooptijd te realiseren.
Ingevolge de fusie van de gemeenten Antwerpen en Borsbeek op 1 januari 2025 worden de voorgaande besluiten rond de werkwijze van straatnaamgeving opgeheven. Een nieuwe beslissing is nodig zodat de werkwijze van toepassing is op het ganse grondgebied van de nieuwe gemeente. De eerdere principes en optimalisaties blijven hierbij gelden en worden verder uitgewerkt.
Op basis van het decreet van 28 januari 1977 tot bescherming van de namen van de openbare wegen en pleinen is de gemeenteraad bevoegd voor het vaststellen en wijzigen van de straatnamen. Antwerpen is onderverdeeld in 10 districten. De districtsraden hebben op basis van artikel 138 van het Decreet Lokaal Bestuur een algemene adviesbevoegdheid voor alle aangelegenheden die betrekking hebben op het district.
De gemiddelde doorlooptijd voor de naamgeving van wegen en pleinen is aanzienlijk. De naamgeving is een voorwaarde voor heel wat administratieve processen, zoals registratie en aansluiten van nutvoorzieningen, toewijzen van adressen, enzovoort. Om ervoor te zorgen dat de naamgeving geen vertraging creëert bij de uitvoering van projecten, besliste de gemeenteraad op 21 september 2009 (jaarnummer 1247) en op 22 oktober 2018 (jaarnummer 630) om de werking rond straatnaamgeving te optimaliseren en zo een kortere doorlooptijd te realiseren. Deze eerdere optimalisaties worden hernomen en geactualiseerd in de werkwijze.
In Antwerpen is er een straatnamencommissie die de dossiers voorbereidt. Op basis van de opzoekingen van het stadsarchief blijkt dat dergelijke commissie al meer dan 100 jaar bestaat in een wisselende samenstelling.
De straatnamencommissie heeft de volgende opdrachten:
De straatnamencommissie is een ambtelijke commissie die het beleidsvoorbereidend werk coördineert, onder leiding van de algemeen directeur. Het stadsarchief maakt deel uit van de straatnamencommissie vanuit historische invalshoek. De districtssecretaris van het betrokken district maakt voor de dossiers van dat district deel uit van de straatnamencommissie omwille van de terreinkennis. De bedrijfseenheid Bestuurszaken faciliteert de werking rond straatnaamgeving.
De straatnamencommissie is als volgt samengesteld:
Werkwijze:
Stap 1:
De straatnamencommissie start de beleidsvoorbereiding op en coördineert het proces. Alle noden en voorstellen rond straatnaamgeving worden gebundeld bij de straatnamencommissie die een dossier met naamvoorstel en onderschrift voorbereidt.
Bij het uitwerken van een naamvoorstel en onderschrift hanteert de straatnamencommissie, naast de bepalingen uit het decreet van 28 januari 1977 tot bescherming van de namen van de openbare wegen en pleinen, volgende uitgangspunten:
De straatnamencommissie gebruikt een reservelijst straatnamen. Naamvoorstellen worden gebundeld op deze reservelijst. Deze reservelijst kan gebruikt worden als inspiratie voor naamgeving en wordt regelmatig ter goedkeuring voorgelegd aan het college. Indien een naam uit de reservelijst toegewezen dient te worden aan een locatie, zal de normale procedure gevolgd worden en dienen het college/de gemeenteraad alsnog goedkeuring te verlenen volgens de daartoe voorziene besluitvorming.
Stap 2:
De straatnamencommissie vraagt advies aan de districtsraad van het betrokken district.
Het decreet van 28 januari 1977 voorziet dat tijdens het openbaar onderzoek een advies gevraagd wordt van de “gemeentelijke raad voor cultuur en culturele vrijetijdsbesteding”. Niet elke gemeente/district heeft vandaag een cultuurraad zoals het decreet in 1977 voorzag waardoor deze bepaling niet uitvoerbaar is. Door de binnengemeentelijke decentralisatie kan in Antwerpen toch vorm gegeven worden aan wat de bedoeling was van het decreet van 1977. Elk district kan beslissen om de lokale overlegstructuren (zoals, maar niet beperkt tot, een cultuurraad) te raadplegen om tot een advies te komen.
Stap 3:
De gemeenteraad neemt een beslissing onder voorbehoud van eventuele bezwaarschriften tijdens het openbaar onderzoek (indien het een locatie betreft met huisnummers). Het college neemt een beslissing over de naam en onderschrift (indien het een locatie betreft zonder huisnummers).
Het decreet van 28 januari 1977 beschrijft de werkwijze voor de naamgeving van openbare wegen en pleinen. In de praktijk moeten ook andere locaties voorzien worden van een naam. Deze locaties vallen niet onder het decreet van 28 januari 1977. Het gaat om openbare parken, perken, bruggen, enzovoort. In de praktijk zijn dit locaties waar geen huisnummers toegekend worden. Het is aangewezen om de huidige werkwijze, waarbij het college voor de locaties zonder huisnummers de beslissing neemt, te continueren.
Stap 4:
Het openbaar onderzoek vindt plaats (indien het een locatie betreft met huisnummers).
Nadat de gemeenteraad een naam voorlopig heeft toegewezen, voorziet het decreet van 28 januari 1977 een openbaar onderzoek dat gedurende 30 kalenderdagen loopt. Na het verstrijken van de termijn zal het gemeentebestuur de eventuele opmerkingen en bezwaren behandelen. Indien er opmerkingen of bezwaren zijn, zal de gemeenteraad deze behandelen. Indien er geen opmerkingen of bezwaren zijn, zal het college de eerdere beslissing van de gemeenteraad bevestigen en hoeft er geen nieuw besluit voorgelegd te worden aan de gemeenteraad.
Stap 5:
De gemeenteraad behandelt de bezwaarschriften en neemt een definitieve beslissing (indien het een locatie betreft met huisnummers). Indien er geen bezwaarschriften zijn, wordt de eerdere beslissing van de gemeenteraad door het college bevestigd.
Stap 6:
De naam wordt gepubliceerd (straatnaamborden, GIS, …) en gecommuniceerd.
Stemden nee: GROEN.
Hebben zich onthouden: VLAAMS BELANG.
De gemeenteraad beslist om volgende besluiten op te heffen:
De gemeenteraad keurt de werking van de straatnamencommissie goed:
De straatnamencommissie heeft de volgende opdrachten:
De straatnamencommissie is een ambtelijke commissie die het beleidsvoorbereidend werk coördineert, onder leiding van de algemeen directeur. Het stadsarchief maakt deel uit van de straatnamencommissie vanuit historische invalshoek. De districtssecretaris van het betrokken district maakt voor de dossiers van dat district deel uit van de straatnamencommissie omwille van de terreinkennis. De bedrijfseenheid Bestuurszaken faciliteert de werking rond straatnaamgeving.
De straatnamencommissie is als volgt samengesteld:
De gemeenteraad keurt de principes en werkwijze rond straatnaamgeving goed:
Stap 1:
De straatnamencommissie start de beleidsvoorbereiding op en coördineert het proces. Alle noden en voorstellen rond straatnaamgeving worden gebundeld bij de straatnamencommissie die een dossier met naamvoorstel en onderschrift voorbereidt.
Bij het uitwerken van een naamvoorstel en onderschrift hanteert de straatnamencommissie, naast de bepalingen uit het decreet van 28 januari 1977 tot bescherming van de namen van de openbare wegen en pleinen, volgende uitgangspunten:
De straatnamencommissie gebruikt een reservelijst straatnamen. Naamvoorstellen worden gebundeld op deze reservelijst. Deze reservelijst kan gebruikt worden als inspiratie voor naamgeving en wordt regelmatig ter goedkeuring voorgelegd aan het college. Indien een naam uit de reservelijst toegewezen dient te worden aan een locatie, zal de normale procedure gevolgd worden en dienen het college/de gemeenteraad alsnog goedkeuring te verlenen volgens de daartoe voorziene besluitvorming.
Stap 2:
De straatnamencommissie vraagt advies aan de districtsraad van het betrokken district.
Het decreet van 28 januari 1977 voorziet dat tijdens het openbaar onderzoek een advies gevraagd wordt van de “gemeentelijke raad voor cultuur en culturele vrijetijdsbesteding”. Niet elke gemeente/district heeft vandaag een cultuurraad zoals het decreet in 1977 voorzag waardoor deze bepaling niet uitvoerbaar is. Door de binnengemeentelijke decentralisatie kan in Antwerpen toch vorm gegeven worden aan wat de bedoeling was van het decreet van 1977. Elk district kan beslissen om de lokale overlegstructuren (zoals, maar niet beperkt tot, een cultuurraad) te raadplegen om tot een advies te komen.
Stap 3:
De gemeenteraad neemt een beslissing onder voorbehoud van eventuele bezwaarschriften tijdens het openbaar onderzoek (indien het een locatie betreft met huisnummers). Het college neemt een beslissing over de naam en onderschrift (indien het een locatie betreft zonder huisnummers).
Het decreet van 28 januari 1977 beschrijft de werkwijze voor de naamgeving van openbare wegen en pleinen. In de praktijk moeten ook andere locaties voorzien worden van een naam. Deze locaties vallen niet onder het decreet van 28 januari 1977. Het gaat om openbare parken, perken, bruggen, enzovoort. In de praktijk zijn dit locaties waar geen huisnummers toegekend worden. Het is aangewezen om de huidige werkwijze, waarbij het college voor de locaties zonder huisnummers de beslissing neemt, te continueren.
Stap 4:
Het openbaar onderzoek vindt plaats (indien het een locatie betreft met huisnummers).
Nadat de gemeenteraad een naam voorlopig heeft toegewezen, voorziet het decreet van 28 januari 1977 een openbaar onderzoek dat gedurende 30 kalenderdagen loopt. Na het verstrijken van de termijn zal het gemeentebestuur de eventuele opmerkingen en bezwaren behandelen. Indien er opmerkingen of bezwaren zijn, zal de gemeenteraad deze behandelen. Indien er geen opmerkingen of bezwaren zijn, zal het college de eerdere beslissing van de gemeenteraad bevestigen en hoeft er geen nieuw besluit voorgelegd te worden aan de gemeenteraad.
Stap 5:
De gemeenteraad behandelt de bezwaarschriften en neemt een definitieve beslissing (indien het een locatie betreft met huisnummers). Indien er geen bezwaarschriften zijn, wordt de eerdere beslissing van de gemeenteraad door het college bevestigd.
Stap 6:
De naam wordt gepubliceerd (straatnaamborden, GIS, …) en gecommuniceerd.
De gemeenteraad beslist om de opname van nieuwe namen op de reservelijst straatnamen te delegeren aan het college.