2016_DCAN_00031 - Armeduivelstraat, Graanmarkt, Kelderstraat, Ketelstraat, Komedieplaats, Orgelstraat en Sint-Maartenstraat. Wegeniswerken. SWOU11132 - Projectdefinitie en concept - Goedkeuring

Het voor deze opdracht vereist budget is voorzien op doelstelling 1SAN020103A00000.

Met de collegebeslissing van 6 maart 2015 (jaarnummer 1791) werden de bevoegdheden van de districtscolleges gecoördineerd. Artikel 10 bepaalt dat het districtscollege bevoegd is voor lokale straten en pleinen.

In het gemeenteraadsbesluit van 30 maart 2015 (jaarnummer 147) werden de bovenlokale locaties vastgesteld. Armeduivelstraat, Graanmarkt, Kelderstraat, Ketelstraat, Komedieplaats, Orgelstraat en Sint-Maartenstraat zijn lokale straten.

Het districtscollege van Antwerpen wenst de heraanleg van de Graanmarkt, Orgelstraat, Ketelstraat, Kelderstraat, Komedieplaats, Armeduivelstraat en Sint-Maartenstraat vanwege de slechte staat van de straat.

De bedrijfseenheid stadsontwikkeling heeft de zone onderzocht en gekeken naar alternatieven voor de huidige inrichting. Dit is vertaald in een projectdefinitie en een concept en werd voor advies aan de betrokken diensten voorgelegd.

De bedrijfseenheid stadsontwikkeling legt de projectdefinitie en het concept ter goedkeuring voor.

Inleiding
Het projectgebied bevat de Graanmarkt, Orgelstraat, Ketelstraat, Kelderstraat, Komedieplaats, Armeduivelstraat en Sint-Maartenstraat. Omdat de grens tussen de Komedieplaats en de Kelderstraat niet te bepalen is, wordt de Komedieplaats ook meegenomen in dit project. 

Planningscontext
Het projectgebied valt in het beeldkwaliteitsplan binnenstad en binnen GRUP (Gemeentelijk Ruimtelijk Uitvoeringsplan) afbakening grootstedelijk gebied Antwerpen.

Analyse
Op basis van de ingewonnen adviezen van de deskundigen werd de bestaande toestand grondig geanalyseerd en werden de knelpunten en potenties in beeld gebracht:

• karakter: er zijn enkele monumenten gelegen binnen het projectgebied. Op de Graanmarkt staat een standbeeld van Victor Driessens.

• groen: op de Graanmarkt staan 26 lindebomen: 21 hebben een goede conditie, 5 een matige conditie en zijn allen te behouden. Er is veel wortelopdruk en de wortels zitten vaak oppervlakkig. Daarmee moet rekening gehouden worden bij de heraanleg.

  In de Orgelstraat, Kelderstraat en op de Komedieplaats staan 29 bolesdoorns. Ze zijn gekandelaberd en velen zijn beschadigd. Deze bolesdoorns hebben geen grote meerwaarde en kunnen niet uitgroeien tot bomen met een natuurlijke kruin. Daarom dienen deze niet behouden te worden.

  Op de Komedieplaats staat ook één lindeboom. Deze is te behouden en kan met de nodige ondergrondse maatregelen uitgroeien tot een mooie grote boom.

• mobiliteit: het volledige projectgebied is gelijkgronds aangelegd en is voetgangersgebied. Er zijn fietsers toegelaten en laden en lossen kan tijdens de venstertijden. Parkeren is er overal verboden.

• gebruik: de Graanmarkt wordt gebruikt als verblijfsplaats. Er zijn een aantal winkels en horecazaken en in het weekend wordt er markt gehouden.

• techniek: de verlichting dient niet vernieuwd te worden en er zijn geen rioleringswerken gepland. De afwatering gebeurt telkens in het midden van de gelijkgrondse straten. De straten zijn aangelegd in mozaïekkei in waaierverband.

Algemene randvoorwaarden

• bomen Graanmarkt en lindeboom Komedieplaats behouden;

• doorgang voor brandweer vrijwaren;

• markt moet blijven;

• terrassen moeten blijven;

• voor monumentenzorg is de mozaïek in het waaiermotief te behouden.

Mobiliteitsvoorwaarden
De huidige situatie blijft behouden. Dit wil zeggen voetgangersgebied, laden en lossen, fietsers toegelaten en parkeren verboden.

Ambitie
De Graanmarkt en omliggende straten heraanleggen met oog voor de sfeervolle omgeving en betere omstandigheden voor de bomen creëren.

Concept
Na ontwerpend onderzoek werd een concept weerhouden waarbij de ambitie maximaal wordt gerealiseerd, rekening houdend met de randvoorwaarden:

• in het volledige projectgebied wordt de bestaande mozaïekkei hergebruikt en opnieuw gelegd in waaierverband, zodat de uitstraling dezelfde blijft als vandaag. De cirkelvormige patronen op de Komedieplaats worden ook vervangen door het waaierverband dat wordt doorgetrokken. Momenteel is het legverband rond de Bourlaschouwburg recht. Dat creëert een soort sokkel rond de schouwburg. Ook dat blijft behouden;
• de lindebomen op de Graanmarkt blijven behouden en zullen meer bovengrondse wortelruimte krijgen. Er moet een groenstructuur worden voorzien op de Komedieplaats. De lindeboom op de Komedieplaats blijft behouden en krijgt meer ondergrondse ruimte, zodat deze kan uitgroeien tot ‘groene blikvanger’ op het plein. De bolesdoorns in de Kelderstraat, Orgelstraat en Komedieplaats worden vervangen door andere esdoorns van tweede grootteorde. Hierbij blijft de bestaande bomenstructuur die rond de Bourlaschouwburg loopt, behouden. Het aantal nieuwe bomen zal niet overeen komen met de bestaande toestand, maar er zal wel opnieuw dezelfde kroonprojectie voorzien worden. Er moet echter voor worden gewaakt dat de nieuwe bomen niet conflicteren met de architecturale kwaliteit van het gebouw. De huidige bomen passen momenteel perfect bij de streng geritmeerde neoclassicistische (of laatclassicistisch, gebouw dateert van rond 1830) zijgevels van de Bourlaschouwburg, waarbij de huidige bolesdoorns door hun strakke vorm en geringe hoogte de architecturale kwaliteit van het gebouw accentueren. Er zal daarnaast ook op gelet moeten worden dat de bomen niet als fietsenstalling worden misbruikt;
• de Graanmarkt wordt volledig opgehoogd in functie van de bestaande bomen. Op deze manier worden hun wortels bij de heraanleg niet beschadigd. De afwatering zou nog steeds gebeuren door goten in het midden van de buitenste delen van het plein. 

Het concept resulteert in een neutrale parkeerbalans en een neutrale bomenbalans.