Artikel 27 van de Wet op de Buurtwegen bepaalt dat de gemeenteraad bevoegd is om te beraadslagen over de afschaffing van een buurtweg.
Buurtwegen 1 en 3 zijn gelegen op het grondgebied van de districten Antwerpen en Ekeren. De buurtwegen vormden een historische verbinding tussen Antwerpen en Ekeren. Buurtweg 1 verbond het centrum van Ekeren met Antwerpen en vertakte halverwege de wijk Luchtbal en de Noorderlaan in andere buurtwegen. Buurtweg 3 komt vanuit Ekeren Donk om via de toenmalige Laarsebeek halverwege Luchtbal mee te vertakken met buurtweg 1 en andere buurtwegen richting het centrum van de stad Antwerpen.
Het tracé van de buurtwegen is volledig verdwenen. Beide tracés worden doorsneden door de A12 en door de Havanastraat. Buurtweg 3 wordt ook door de E19 en de spoorwegberm van de lijn Antwerpen-Rotterdam doorkruist. Ze zijn bovendien ingenomen door bebouwde percelen ter hoogte van de Havanasite en in wijk Luchtbal.
Vandaag wordt een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) opgemaakt voor de Havanasite. Het plangebied van RUP Havanastraat ligt ten noorden van de wijk Luchtbal, tussen verschillende bovenlokale verkeersinfrastructuren: de Havanastraat, de Noorderlaan, de Ekersesteenweg, de A12 en de spoorlijn Antwerpen – Rotterdam. De ambitie van het strategisch Ruimtelijk Structuurplan Antwerpen (s-RSA) voor de Havanastraat als strategisch gebied en als poort tot de metropool werd uitgedrukt in het masterplan Havanastraat en wordt middels een RUP verder vertaald naar stedenbouwkundige voorschriften en een grafisch plan.
Volgens de Atlas der Buurtwegen (1841) loopt buurtweg 1 door het westelijke deel van het plangebied en buurtweg 3 net ten oosten daarvan. Deze buurtwegen bevonden zich echter in het oorspronkelijk poldergebied dat in de twintigste eeuw volledig opgespoten en getransformeerd is tot stedelijk- en havengebied. Van deze buurtwegen is dan ook geen spoor meer terug te vinden op het terrein aangezien de buurtwegen al ongeveer 80 jaar fysiek verdwenen zijn als gevolg van de opspuiting van het voormalig poldergebied.
Op geen enkele locatie zijn de buurtwegen 1 en 3 nog functioneel. Als gevolg van de historische stadsontwikkeling volgens de toenmalige stedenbouwkundige opvattingen worden beide buurtwegen sinds meer dan een eeuw doorsneden door verschillende infrastructuren en bebouwingen. Beide buurtwegen hebben voor het deel zoals aangeduid op het plan vandaag dan ook geen enkele betekenis meer als verbindingsweg. Deze functie werd voor buurtweg 1 overgenomen door de Ekersesteenweg en de Noorderlaan. De functie van buurtweg 3 werd teniet gedaan door de aanleg van de E19 en de verknoping met de A12.
Er is geen enkel deel van de oorspronkelijke buurtwegen dat nog betekenis heeft als publiek domein. Er wordt voorgesteld de buurtwegen 1 en 3 in het kader van de herontwikkeling van de Havanasite af te schaffen.
Enerzijds bestendigt de geplande herontwikkeling van het gebied de reeds aanwezige onderbrekingen van de genoemde buurtwegen omdat het plangebied gelegen is tussen diezelfde grote infrastructurele barrières zoals de Noorderlaan, A12, E19 en spoorweg die de betekenis van de betreffende buurtwegen hebben vernietigd.
Anderzijds voorziet het RUP Havanastraat wel in een vergroting van het publiek domein en de doorwaadbaarheid van het plangebied middels nieuw aan te leggen zones publiek domein, wegenis en nieuwe langzaamverkeersroutes, in te richten volgens grafisch plan en voorschriften.
De bedrijfseenheid stadsontwikkeling heeft geen bezwaar tegen het gedeeltelijk afschaffen van buurtwegen 1 en 3, en stelt voor de procedure voor de afschaffing van deze wegen te starten. Daartoe dient de gemeenteraad zich principieel akkoord te verklaren met de afschaffing van de buurtweg. Na de organisatie van het openbaar onderzoek door het college zal de gemeenteraad beraadslagen over de resultaten van dit onderzoek en over het overmaken van de aanvraag tot afschaffing aan de deputatie.
De Wet op de Buurtwegen van 10 april 1841 zoals gewijzigd door het decreet houdende wijziging van diverse decreten met betrekking tot de ruimtelijke ordening en het grond- en pandenbeleid van 4 april 2014 is van toepassing.
De gemeenteraad beslist om de opstart van de procedure tot aanvraag voor de gedeeltelijke afschaffing van buurtwegen 1 en 3 in de districten Antwerpen en Ekeren goed te keuren.