2016_DRAN_00037 - Groene Singel. Singel Noord. Slachthuissite/Noordschippersdok/Lobroekdok - Concept masterplan. Advies - Goedkeuring

Art. 285 van het Gemeentedecreet bepaalt dat de districtsraad een algemene adviesbevoegdheid heeft voor alle aangelegenheden die betrekking hebben op het district.

Door de definitieve sluiting van het stedelijk slachthuis in de Damwijk is de huidige bestemming van de Slachthuissite achterhaald. Vandaag ligt de site er grotendeels ongebruikt bij. Een herontwikkeling van deze site zou een enorme impuls zijn voor de gehele wijk. De herontwikkeling van de Slachthuissite vraagt ook een toekomstvisie voor de zone Noordschippersdok en de toekomstige invulling van de kade Lobroekdok.

De stad Antwerpen heeft al geruime tijd de ambitie om dit gehele gebied Slachthuissite/Noordschippersdok/Lobroekdok te gaan herontwikkelen tot een gemengd, kwalitatief en ontsluitbaar project met bestemming wonen, diensten, recreatie en bedrijvigheid. Hiervoor werd een brownfieldconvenant afgesloten en een stedelijke ambitienota opgemaakt, die deze ambitie beschrijft. Ook werd eerder in 2015 samen met de private ontwikkelaar Land Invest Group beslist om een gezamenlijk traject in te gaan tot opmaak van een masterplan voor dit gehele projectgebied.

AG VESPA neemt daarin de rol van projectbegeleider op. Daarbij hoort de begeleiding van derden, met name de private eigenaars, naar een kwaliteitsvol uitvoeringsgericht stedenbouwkundig plan en stadsprojecten. Hiertoe werd een begeleidingsovereenkomst afgesloten tussen AG VESPA en Land Invest Group.

Concept Masterplan Slachthuissite/Noordschippersdok/Lobroekdok
In september 2015 startte het aangestelde ontwerpteam met de ontwerpwerkzaamheden.
Het concept masterplan is een samenvatting van het ontwerpproces dat het ontwerpteam samen met de opdrachtgevers AG VESPA en Land Invest Group heeft doorlopen in de periode van september 2015 tot en met half december 2015. Dit concept masterplan is te lezen als een tussenstap in de richting van het definitieve masterplan (juli 2016) en is uitdrukkelijk niet bedoeld als eindproduct.

Het concept masterplan dient als input voor onder meer de plan-MER studie die recent is opgestart, de financiële modellen, participatie door bewoners en andere betrokkenen, en andere ontwerpprocessen en haalbaarheidsstudies (onder andere heraanleg Slachthuislaan, warmtenet, Schijn-Schelde verbinding, locatiegeschiktheid hoogbouw).

De bundel van het concept masterplan is opgebouwd met volgende onderdelen:

• plan;
• ontwerpmotieven;
• planonderdelen;
• fasering;
• vervolgstappen.

De inhoud van deze onderdelen wordt hieronder kort toegelicht.

Het plan
Het plan leunt sterk op de aanwezige kwaliteiten van de buurt: menging van wonen en werken, ontmoetingen in straten, karakteristieke nevenschikking van kleine en grote gebouwen. Tegelijk voegt het plan nieuwe kwaliteiten toe zoals nieuw groen, nieuwe speelplekken en pleinen, een positieve relatie met de Slachthuislaan en het Lobroekdok.

Het plan wordt getoond in drie samenvattende beelden:

1. Essentiekaart en essentietekst

In de essentiekaart en -tekst worden de krachtlijnen van het voorliggend concept masterplan concreet benoemd en vastgelegd. Deze vormen de essentiële basis waarop verder wordt gewerkt naar een voorontwerp masterplan in de volgende fase (maart tot medio mei 2016).

De essentiekaart geeft de hoofdstructuur van het plan weer: de hoofdwegen, de parken en pleinen. De hoofdopzet van de openbare ruimte en het netwerk liggen in essentie vast. De exacte maatvoering en inrichting is nog niet bepaald en dient in de vervolgfasen van het ontwerpproces verder onderzocht te worden. Ook de exacte positie, vorm en functie van de aan de publieke ruimte grenzende bebouwing is onderwerp van verdere uitwerking.

Het vastleggen van deze hoofdstructuur in het concept masterplan laat toe om op deze basis verder te werken en gaandeweg doorheen het ontwerpproces in verschillende stappen naar een definitief masterplan te gaan.

2. Referentieplan

Het referentieplan toont een mogelijke invulling of scenario, binnen het kader van de essentiekaart. Dit plan is richtinggevend en laat toe te onderzoeken hoe de invulling van de bouwvelden vorm kan krijgen. Het brengt de mogelijke programmacapaciteit en kwaliteit van de bouwvelden in beeld, en kan onderworpen worden aan financiële doorrekeningen.

3. Vogelvluchtschets

De vogelvluchtschets toont een mogelijk toekomstbeeld van de buurt in zijn ruimere context. Het geeft weer hoe de buurt op termijn kan profiteren van een kwaliteitsverbetering door de heraanleg van de Slachthuislaan, de inpassing van de nieuwe snelwegzate en de sanering van het Lobroekdok.

Ontwerpmotieven
Verder bouwend op de kwaliteiten die aanwezig zijn in het gebied, is het plan gebaseerd op een aantal onderliggende ontwerpmotieven:

• het wordt een groene buurt met vele mogelijkheden voor ommetjes door de buurt;
• de buurt krijgt een goede representatie aan de Slachthuislaan en het Lobroekdok;
• het Lobroekdok en de Lobroekkade worden betrokken bij de buurt, in bereikbaarheid en programmering;
• de Slachthuislaan wordt goed oversteekbaar;
• de typische menging van wonen en werken (en leren) blijft;
• nieuwbouw voegt zich in, vervolledigt en versterkt de bestaande buurten;
• het typische stratenpatroon, met lange straten, wordt voortgezet en geeft structuur aan de nieuwe ontwikkeling;
• de samenhang tussen Den Dam en Marbaix wordt versterkt: één buurt, één plein;
• de relatie van de buurt met zijn omgeving wordt verbeterd;
• sluipverkeer wordt waar mogelijk tegengegaan.

Planonderdelen

Het plan kent binnen de hoofdstructuur volgende planonderdelen:

1. Pleinen en parken, bestaande uit volgende elementen:

• de Kalverwei, het nieuwe buurtpark centraal in de wijk;
• het Lobroekplein, het nieuwe buurtplein aan de nieuwe entree en bestaande horeca;
• het Hallenplein, aan de nieuwe entree en de hallen van het voormalige Slachthuis;
• het groen snoer, een informele wandel- en speelroute doorheen de buurt;
• de Lobroekkade, waarvan de kwaliteit als verblijfs- en gebruiksruimte alvast kan verhoogd worden met een tijdelijke invulling, dit in afwachting van een definitieve heraanleg op langere termijn.

2. Bebouwing en programma, bestaande uit zes te onderscheiden bouwvelden:

• de fronten langs de Slachthuislaan, met voornamelijk residentieel programma;
• een bebouwingsveld tussen de Kalverwei en de hallen, waarin verschillende kleinere bouwblokken met een gemengd woon/werk programma;
• de hallen, waarvoor het plan verschillende scenario's van al dan niet (gedeeltelijk) behoud van de hallen kan accomoderen;
• de bebouwing achter de Ceulemansstraat, met grondgebonden woningen op schaal van de achtergelegen bestaande rijwoningen;
• het bouwveld tussen de hallen en Lange Lobroekstraat, met voorstel tot ruimte voor een woonzorgcentrum;
• de Lobroekkade, met nog nader te onderzoeken bebouwingsmogelijkheden op langere termijn.

3. Straten

Dit planonderdeel bevat het voorstel van een nieuwe entree tot de wijk aan de hallen, en van een lussensysteem van straten doorheen de wijk waarmee zowel het bestaande als nieuwe programma goed bereikbaar blijven en sluipverkeer waar mogelijk kan worden ontmoedigd.

4. De Slachthuislaan

De ambitie is om van de Slachthuislaan een groene as te maken met een hoogwaardige beeldkwaliteit waarlangs nieuwe en bestaande gebouwen een adres en voorkant kunnen hebben. Zowel de dwarse relatie tussen de Damwijk en het Lobroekdok als de langsverbinding voor voetgangers-, fiets- en gemotoriseerd verkeer zal verbeterd worden. De uitgangspunten voor de Slachthuislaan in het concept masterplan zijn bepaald in wisselwerking met de planopmaak door de stad voor de heraanleg Slachthuislaan.

Fasering
Dit onderdeel van het concept masterplan geeft een mogelijk stappenplan van gefaseerde ontwikkeling weer. Daarbij is steeds een kwalitatieve verbetering (investering) gekoppeld aan het realiseren van nieuw programma (opbrengst), en wordt in elke fase gestreefd naar de oplevering van een afgerond geheel. Ook is de flexibiliteit ingebouwd om gaandeweg de concrete invulling van volgende fasen in de ontwikkeling volgens voortschrijdend inzicht en aangepaste behoeften bij te kunnen sturen.

Vervolgstappen
Dit onderdeel van de bundel geeft aan welke vervolgvragen in de doorlopen eerste fase nog niet aan bod kwamen en zullen worden meegenomen naar de volgende fase van opmaak van het voorlopig masterplan. Deze vervolgvragen situeren zich nog op verschillende vlakken waaronder mobiliteit, bouwvolumes en publieke ruimte en de verhouding tussen beide, voorzieningen, de invulling van de kadezone, hoogbouw, en duurzaamheidsaspecten zoals watermanagement en de mogelijke implementatie van een warmtenet.