2015_CBS_09875 - Noodhulp - Opslag- en distributiecentrum voedselhulp - Goedkeuring

Voldoende en gezonde voeding zou voor iedereen evident moeten zijn. Toch hebben meer en meer mensen in armoede hier onvoldoende toegang toe. Het ondersteunen van materiële basisnoden, waaronder voldoende en gezonde voeding, is dan ook een prioriteit in het Antwerps armoedebeleidsplan. 

In Antwerpen werken veel organisaties rond voedselhulp aan mensen in armoede. Het gaat daarbij over voedselbedelingen, sociale kruideniers en sociale restaurants. Doorgaans zijn dit vrijwilligersinitiatieven. Daarnaast verdelen de sociale centra van het OCMW voeding van het Fonds voor Europese hulp aan de meest behoeftigen (FEAD) aan OCMW-klanten. Noodhulp biedt geen structurele oplossing voor armoede maar is het laatste vangnet voor mensen die nergens anders meer terecht kunnen om te voorzien in hun basisbehoeften.

De stad Antwerpen en het OCMW Antwerpen leveren sinds jaar en dag inspanningen om dringende voedselhulp voor de meest behoeftigen in de stad te ondersteunen. Deze ondersteuning is vooral logistiek (inzet van chauffeurs en vrachtwagens voor het vervoer van voedsel) en deels financieel (subsidies voor vrijwilligersorganisaties). Op 15 maart 2013 (jaarnummer 02464) keurde het college het transport goed van voedsel- en kledingspakketten voor Moeders voor Moeders. En op 2 april 2015 (jaarnummer 00194) keurde de Raad voor Maatschappelijk welzijn het voorstel goed om de sociale superette van bedrijvencentrum PAX te sluiten en om te vormen tot een opslag- en distributiecentrum voor (EU) voedsel voor de sociale centra. 

Het Vlaams regeerakkoord wijst er ook op dat verlies en verspilling van voedsel ethisch onverantwoord is in een wereld waar mensen honger lijden. Daarnaast heeft verspilling ook financiële implicaties en een milieu-impact. De stad Antwerpen wil zoveel mogelijk voedselverliezen voorkomen. Noodhulpinitiatieven kunnen perfect gekoppeld worden aan deze uitdaging.

Op 23 november 2015 (jaarnummer 08795) besliste het college dat de opslag van de voedseloverschotten van OCMW Antwerpen opgenomen zal worden in het programma van eisen voor de opmaak van het prestatiebestek voor het realiseren van een logistiek centrum in het noorden van de stad.

Verschillende stadsdiensten ondersteunen de noodhulp in Antwerpen:

• de bedrijfseenheid samen leven voert de regie over noodhulp en ondersteunt vrijwilligersorganisaties in de armoedebestrijding;
• het OCMW verdeelt zelf FEAD-goederen via de sociale centra en volgt de verdeling op van FEAD-goederen door een aantal vrijwilligersorganisaties in de armoedebestrijding;
• sinds augustus 2015 staat bedrijvencentrum PAX (OCMW) in voor de distributie van de FEAD-goederen voor OCMW-klanten naar de sociale centra. PAX heeft deze taak overgenomen van de dienst stadsbeheer/bijzondere opdrachten en feestmateriaal;
• sinds oktober 2015 staat het bedrijvencentrum PAX in voor het vervoer van voeding van een aantal bedrijven naar de voedselbank en van de distributie van pakketten van de voedselbank naar een aantal vrijwilligersorganisaties, op vraag van de voedselbank. PAX heeft deze taak overgenomen van de bedrijfseenheid samen leven;
• de dienst stadsbeheer/bijzondere opdrachten en feestmateriaal staat in voor de distributie van FEAD-goederen van de voedselbank naar een aantal vrijwilligersorganisaties in de armoedebestrijding;
• de dienst stadsbeheer/bijzondere opdrachten en feestmateriaal vervoert voeding voor voedselhulp op vraag van de voedselbank en van een vrijwilligersorganisatie (Moeders voor Moeders).

Door de verspreide werking inzake noodhulp wordt soms naast elkaar gewerkt. De bestaande voedselhulpinitiatieven kampen daarenboven met een gebrek aan logistieke faciliteiten. De stad Antwerpen wil een doorgedreven samenwerking tussen de verschillende betrokken diensten, om te komen tot een efficiëntere inzet van mensen en middelen en om de verschillende initiatieven in de stad beter te kunnen ondersteunen. 

De stad Antwerpen wil ook de mogelijkheden bekijken om in de toekomst meer in te zetten op het tegengaan van voedselverspilling en om duurzaam te kunnen inzetten op een meer gevarieerd en gezond aanbod van voedselhulp. Op termijn wil de stad Antwerpen komen tot een Antwerps opslag- en distributiecentrum voor voedselhulp. 

De stad Antwerpen staat in regelmatig contact met de voedselbank van Antwerpen-Mechelen-Turnhout om tot een optimale afstemming en complementaire werking te komen.

Oprichting van een Antwerps opslag- en distributiecentrum voor voedselhulp
De stad Antwerpen wenst een opslag- en distributiecentrum op te richten om de voedselhulp in de stad te centraliseren. Hierdoor wordt het mogelijk bestaande voedselstromen voor voedselhulp te coördineren en de inzet van de stad te rationaliseren. De stad Antwerpen wil eveneens het schaalvoordeel van een groot centrum inzetten om meer en nieuwe leveranciers aan te spreken door betere logistieke mogelijkheden en garanties voor een optimale opslag en bewaring. 

De stad Antwerpen wil hiermee duurzaam omgaan met voedseloverschotten door deze in te zetten in functie van gezonde voeding voor mensen in armoede in Antwerpen.

Wanneer het centrum volledig werkzaam is, moet het inzetbaar zijn voor de volgende types voedselstromen:

• opslag en distributie van het volledige quotum FEAD-goederen voor de stad Antwerpen (voor OCMW-klanten en niet-OCMW-klanten);
• opslag en distributie van andere voeding voor voedselbedelingen van Antwerpse vrijwilligersorganisaties en voor de sociale kruideniers;
• opslag en distributie van voedseloverschotten die momenteel niet opgehaald worden, met speciale aandacht voor gezonde en verse voeding.

De doelstellingen van dit centrum zijn:

• rationaliseren van de inzet van personeel en materiaal van de groep stad Antwerpen en efficënter werken;
• betere ondersteuning van voedselbedelingen en sociale kruideniers, in eerste instantie vooral door het faciliteren van de logistiek (opslag, transport) van de vrijwilligersorganisaties en andere sociale organisaties die werken rond voeding voor mensen in armoede. Het ontlasten van de vrijwilligersorganisaties biedt hen tevens meer ruimte voor het bieden van een kwalititatieve omkadering;
• werken aan meer gevarieerde en gezonde voeding voor mensen in armoede;
• tegengaan van voedselverspilling;
• zorgen voor sociale tewerkstelling met reële doorstroommogelijkheden naar het normaal economisch circuit.

De financiële gevolgen zullen in kaart gebracht worden na oplevering van het ondernemingsplan (30 april 2016) en wanneer er meer duidelijkheid is over integratie in de logistieke cluster Noord.