2015_CBS_10141 - Integraal waterbeleid. Signaalgebied Hoekakker - Startbeslissing Bekkenbureau. Advies - Goedkeuring

Op 11 april 2014 werd voorliggend signaalgebied door de Algemene Bekkenvergadering Benedenscheldebekken geselecteerd voor opname in de prioritair te onderzoeken signaalgebieden. De motivatie voor opname is als volgt:

• een aanzienlijk deel van dit signaalgebied is effectief overstromingsgevoelig. Dit gebied vraagt verder onderzoek naar ontwikkelingsmogelijkheden (woongebied) gezien de gemodelleerde overstromingscontouren en de overstromingen in het verleden.

De startbeslissing voor het deelgebied Hoekakker wordt ter goedkeuring voorgelegd aan het bekkenbureau van 27 oktober 2015. In functie daarvan vraagt het bekkenbureau advies aan het college en aan de districtsraad Ekeren.

Op 23 november 2015 heeft de districtsraad Ekeren de startbeslissing besproken. 

De bedrijfseenheid stadsontwikkeling legt de startbeslissing voor advies voor aan het college.

Afbakening signaalgebied - Hoekakker

Het signaalgebied Hoekakker is in gebruik als weiland en akkers met een kleine zone bos. Het omliggende gebied is volledig ontwikkeld als woonwijk. Ten zuiden van de Gerardus Stijnenlaan bevindt zich de zone Het Laar dat ook deel uitmaakt van het signaalgebied.  

De afbakening van het signaalgebied werd tijdens het gevoerde overleg besproken. Omwille van het beschikbaarkomen van bouwgrond per 1 januari 2016 werd het oorspronkelijk signaalgebied Hoekakker opgesplitst in deelgebied Hoekakker (voorliggende startbeslissing) en deelgebieden Het Laar (ten zuiden) en Oude Landen (recreatiegebied ten westen). Deze twee andere deelgebieden zullen in een afzonderlijke startbeslissing behandeld worden, gepland medio 2016.

De afbakening is gebeurd op basis van de niet bebouwde percelen tussen de Prinshoeveweg en de Gerardus Stijnenlaan die als bestemming woongebied (gewestplan) of reservegebied voor wonen (GRUP afbakening grootstedelijk gebied Antwerpen) hebben. 

Watersysteem

Het ganse gebied is aangeduid als overstromingsgevoelig: het zuidelijk deel als recent overstroomd gebied (ROG) en ten noorden van de Oudelandse Beek met kleine kans op overstromingen volgens de overstromingsgevaarkaarten. Het ROG houdt abrupt op, maar volgens de studie van IMDC is in september 1998 vermoedelijk het ganse gebied overstroomd.

Het geactualiseerde hydraulisch model van International Marine and Dredging Consultants (IMDC) geeft aan dat op basis van de reeds genomen maatregelen het centrale deel van Hoekakker overstroomt bij een retourperiode van 100 jaar. Deze overstroming is grotendeels afkomstig vanuit de Oudelandse Beek. 

Gebiedsvisie

Vanuit het waterbeleid mag in het gebied geen afname zijn van bufferoppervlakte of buffervolume. Bij eventuele ontwikkeling dienen deze volledig gecompenseerd te worden, gezien het belang van dit gebied voor waterberging. Om deze oppervlaktes en volumes te bepalen wordt gebruik gemaakt van het overstromingsmodel dat IMDC heeft opgemaakt.

Bijkomend wordt gesteld dat buffers voor afstromend hemelwater van nieuwe woningen en verhardingen en ter compensatie van de door een ontwikkeling ingenomen overstroombare oppervlakte en ingenomen overstromingsvolume los van de Oudelandsebeek moeten worden voorzien.

In het kader van de studie naar de hydrologie werden in het gebied peilbuizen geplaatst om de grondwaterstanden in kaart te brengen, deze worden elke 14 dagen opgemeten door IMDC en de stad Antwerpen.

Het gebied heeft een belangrijke functie voor waterberging en natuurontwikkeling. Dit als ecologische noord-zuid corridor die aansluit bij de grotere groenstructuren van de stad Antwerpen. 

Het deelgebied Hoekakker mag vanaf 2016 bebouwd worden. Door de grondeigenaars Vooruitzicht (2/3) en De Ideale Woning (1/3) wordt een masterplan opgemaakt. Dit gebeurt in samenwerking met de stad Antwerpen en in overleg met de provinciale dienst Integraal Waterbeleid. Het masterplan zal ter goedkeuring worden voorgelegd aan het college. Het masterplan vertrekt van het principe om de randen van het gebied af te werken met meergezinswoningen en het centrale gedeelte te vrijwaren voor openruimte-functies, waaronder waterberging en recreatie. 

Het masterplan zal vertaald worden naar een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP).

Voor het deelgebied Hoekakker stelt de startbeslissing opgemaakt door het Bekkensecretariaat Benedenscheldebekken volgende bepalingen voor:

C: nieuwe functionele invulling voor het gebied.

Het centrale, laag gelegen gedeelte van het deelgebied Hoekakker kan niet bebouwd worden, hier dient ruimte te blijven voor waterberging. Functies verenigbaar met waterberging, zoals natuur en recreatie, zijn hier wel mogelijk.

B:  maatregelen met behoud van bestemming

• Langs de randen van het signaalgebied is bebouwing mogelijk in overeenstemming met de principes van integraal waterbeleid. Deze randen beperken zich tot het afbouwen van de bestaande bouwblokken en de plaatselijke afwerking van de bestaande ontsluitingswegen. Inplanting van nieuwe bebouwing in deze hogergelegen randen gebeurt in overleg met de waterloopbeheerder. Ophogingen en innames van overstromingsoppervlakte worden gecompenseerd door elders binnen het signaalgebied Hoekakker I bijkomende waterbuffering te creëren. Dit zowel wat betreft het oppervlaktewatersysteem als het grondwatersysteem.
• Om een significante impact van de bebouwing op het grondwater te vermijden, is gemotiveerd onderzoek naar de mogelijke gevolgen hiervan noodzakelijk.

A: watertoets - niet van toepassing

Instrument:

De stad Antwerpen maakt een RUP op om het masterplan planologisch te vertalen en af te bakenen welke zones bebouwd kunnen worden en welke zones gevrijwaard blijven.

Conclusie signaalgebied

Voor dit gebied is een masterplan in opmaak dat in overeenstemming moet zijn met de randvoorwaarden van de waterloopbeheerder, waarbij aan de randen nog bebouwing mogelijk zal zijn en in het centrale deel ruimte voor waterberging en publiek groen wordt voorzien. Dit plan moet door de stad Antwerpen vertaald worden in een gemeentelijk RUP. De finale afstemming tussen de ontwikkelingsmogelijkheden en het watersysteem zullen in dit RUP-proces uitgeklaard worden.