2015_DCBO_00333 - Luitenant Naeyaertplein. SWOU08086 - Bestratingswerken. Projectdefinitie en concept - Goedkeuring

Het voor deze opdracht vereiste budget is voorzien op de doelstellingen 1SBO040102P05365, 1SBO040202P05365 en 1SBO050102P05365.

Met de collegebeslissing van 6 maart 2015 (jaarnummer 1791) werden de bevoegdheden van de districtscolleges gecoördineerd.
Artikel 10 bepaalt dat het districtscollege bevoegd is voor lokale straten en pleinen.

In het gemeenteraadsbesluit van 30 maart 2015 (jaarnummer 147) werden de bovenlokale locaties vastgesteld. Het Luitenant Naeyaertplein is een lokaal plein.  

Er werden verschillende bevragingen gehouden, hieronder een samenvatting:

• Jeugdwerkers
• Datum:  14 januari 2014
  • 2 voetbalveldjes, even grote speeloppervlakte
  • de fysieke heraanleg van het plein zou de mentale verbinding  tussen de verschillende doelgroepen en actoren moeten versterken en de interactie verbeteren
  • de buurt, het  plein is van iedereen
  • verkeer op maat
  • plein voor alle leeftijdsgroepen

• Pleinjongeren:
• Datum: 25 januari 2014
  • gebruiken het plein frequent, zowel om te sporten, te spelen als vrienden te ontmoeten
  • houden van het voetbalveld
  • vinden het verkeer te druk en de  speeltoestellen saai
  • speelzones:  jonger dan 6 jaar, ouder dan 6 jaar, hangplek voor jongeren
  • leukere speel- en sportinfrastructuur: voetbal behouden, grotere goals, extra sportinfrastructuur, meer speeltoestellen, avontuurlijke speeltoestellen, overdekte ruimte

• Buurtbewoners:
• Datum: 14 februari 2014
• Uitgebreide bevraging, enkele aandachtspunten:
  • speelzones:  jonger dan 6 jaar, ouder dan 6 jaar, hangplek voor jongeren
  • leukere speel- en sportinfrastructuur: voetbal behouden, extra sportinfrastructuur, speeltoestellen voor kleinsten, duidelijke speeltoestellen, avontuurlijke speeltoestellen
  • groen: minder verharding, groener uitzicht (geen struiken)
  • trager verkeer: vooral de as Sterlingerstraat – Luitenant Naeyaertplein – Fonteinstraat , negeren van de enkelrichting tussen de brug en het plein
  • meer parkeerplaatsen
  • verlichting: vooral onder de spoorwegbrug
  • taverne + terras: sociale controle, sociale mix

• Bedrijven:
• Datum: 17 februari 2014
  • problematiek van laden en lossen, route
  • inventarisatie laden en lossen

Het districtscollege van Borgerhout wenst het Luitenant Naeyaertplein te verbeteren naar veiligheid en beeldkwaliteit toe. Momenteel is dit plein verouderd en zwaar versnipperd waardoor er geen samenhang is tussen de verschillende functies.

De bedrijfseenheid stadsontwikkeling heeft de zone onderzocht en gekeken naar alternatieven voor de huidige inrichting. Dit is vertaald in een projectdefinitie en een concept en werd voor advies aan de betrokken diensten voorgelegd.

De bedrijfseenheid stadsontwikkeling legt de projectdefinitie en het concept ter goedkeuring voor.

Inleiding

Het projectgebied is gelegen in Borgerhout intra muros. Het bevindt zich langs de verhoogde spoorwegberm, tussen de Plantin en Moretuslei en de Turnhoutsebaan. De projectdefinitie en concept gaan over het hele plein, van gevel tot gevel.

Planningscontext

Het project kadert binnen een wijkverbinding tussen verschillende cultuur- en sportplekken tussen Nieuw Zurenborg en Park Spoor Noord. Het fungeert als een schakel binnen een zachte verbinding die hier langs het zwembad over het plein door de Engelselei loopt.  

Er loopt een project in verband met de heropwaardering van de centers langs de Engelselei. Het Luitenant Naeyaertplein grenst aan de open centers die in het verlengde liggen van de centers in de Engelselei.

Analyse

Op basis van de ingewonnen adviezen van de deskundigen werd de bestaande toestand grondig geanalyseerd en werden de knelpunten en potenties in beeld gebracht.

Mobiliteit:

• het plein wordt doorkruist door een woonstraat. Deze wordt gebruikt als route met sluipverkeer voor vrachtwagens. Ter hoogte van de inritten bevinden zich 2 zones “uitgezonderd plaatselijk verkeer”. Op het plein wordt (haaks) geparkeerd;
• enkele aandachtspunten: tussen de Fonteinstraat en de Engelselei geldt enkelrichtingsverkeer richting Singel. Toch wordt hier regelmatig in de andere rijrichting gereden. Momenteel is de fietsdoorsteek langs de sporthal/het zwembad soms afgesloten. Aan de andere kant van de verhoogde spoorweg ligt de Groene Singel (fietspad).

Gebruik:

• het plein wordt aan de ene kant gedomineerd door sportactiviteiten (op het omheinde trapveld). Er is een zone voor spel en ontmoeten, groen en parkeren op het plein;
• aan de andere kant bestaat het plein uit een groene omheinde hondenwei;
• aan één kant van het plein ligt de sporthal/het zwembad, met de achterkant aan het plein grenzend. Aan een andere kant lopen de open centers. Verder wordt er rondom vooral gewoond en is er wat bedrijvigheid;
• het plein is een belangrijke schakel binnen het speelweefsel op mesoschaal.

Karakter:

• de open centers langs het plein bepalen voor een groot deel het beeld. Ze zijn een onderdeel van de verhoogde spoorwegberm. Deze is niet beschermd als monument maar wordt algemeen beschouwd als waardevol erfgoed en beeldbepalend;

• binnen de Groene Singel is het Luitenant Naeyaertplein een poortplein:

  • een schakel tussen binnenstad en de strategische ruimte Groene Singel;

  • daar waar er doorgangen in het spoorweglichaam zijn vormen belangrijke publieke ruimten het scharnier;

  • per situatie wordt bekeken of het logisch is om bij de binnenstad of de Groene Singel aan te sluiten;

  • per ruimtelijke eenheid wordt voor eenzelfde materiaal gekozen;

  • de verlichting onder het spoor moet meegaan met de verlichting van de Groene Singel;

• het plein zelf geeft een versnipperde en verouderde indruk, met grote blinde gevels.

Groen:

• de bestaande kleine hondenlosloopzone (260m²) mag weg;
• er staan verschillende grote en kleine bomen, meestal in goede conditie. Ze zijn zoveel mogelijk te behouden.

Techniek

• de riolering wordt niet vernieuwd;
• de verlichting is verouderd. Ze is te vervangen volgens het lichtplan.

Algemene randvoorwaarden

• verbindingsas zachte weggebruiker;
• functie en wisselwerking openbaar domein;
• vrachtverkeer, laad en loszones;
• veiligheid weggebruikers;
• doorgang en opstelruimte brandweer;
• behoud bomen;
• afmetingen voetbalkooi 25mx16m (= officiële minimum afmeting zaalvoetbal).

Mobiliteitsvoorwaarden

• zone 30;
• snelheidsremmers in de straat;
• voorrang van rechts;
• gemengd verkeer;
• langsparkeren;
• dubbelrichting van huisnummer 32 tot de Vaderlandstraat;
• enkelrichting van de Vaderlandstraat tot de Engelselei (met toegelaten rijrichting naar de Engelselei);
• woonerf ter hoogte van huisnummer 22;
• zo recht mogelijk aansluiten op de doorgang onder de spoorweg.

Ambitie
Realisatie van een dynamisch en multifunctioneel plein met een gevarieerde beleving voor een divers publiek, als schakel in de zachte verbinding en het speelweefsel: zon en schaduw, groen en verhard, jong en oud, spel en rust.

Concept
Na ontwerpend onderzoek werd een concept weerhouden waarbij de ambitie maximaal wordt gerealiseerd, rekening houdend met de randvoorwaarden. De krachtlijnen van het concept worden hier opgesomd.

Het plein blijft opgesplitst in twee delen die tot aan de gevel lopen. De rijweg wordt volgens correcte rijwegbreedte aangelegd en licht uitgebogen, zodanig dat de rijweg recht op het midden van een center uitkomt (hogere vrachtwagens rijden in de huidige situatie soms tegen de boog van de centers) en er tegelijkertijd maximaal ruimte voor het plein overblijft. Centraal wordt een snelheidsremmer voorzien.

De ruimte wordt in twee gebruikszones verdeeld: aan de westkant komt de rustige zone en tegen de spoorweg de dynamische zone.

De open centers onder het spoor vormen een scharnierpunt tussen de infrastructuur van de Singel en het stedelijk weefsel, waarbij er enerzijds aangesloten wordt op de Groene Singel en anderzijds de wisselwerking tussen het plein, de zachte as en Borgerhout versterkt wordt.

Op het hoofdplein wordt de sportkooi zo veel mogelijk opgeschoven, weg van de spoorweg, Hierdoor komt ruimte vrij tussen de sportkooi en de spoorweg om er spel en verblijfplaats voor kinderen en jongeren in te richten. Ook de open centers worden mee in het geheel betrokken. Ze worden opvallend ingericht als hangplek voor jongeren, skate- en klimplaats. De activiteiten beperken zich niet tot de ruimte onder de bogen maar worden er van onderuit getrokken, zodat de integratie met het geheel optimaal is.

Aan de westkant komen twee rustige verblijfplaatsen met groen karakter. Ze worden door de rijweg van elkaar gescheiden maar maken een mentale en visuele verbinding tussen beide delen van het plein mogelijk. Zo krijgt het plein een ruimer voorkomen.                                                                                        

De circulatie voor gemotoriseerd verkeer in het projectgebied blijft ongewijzigd. Twee woonerven bedienen de inritten.

De fietsverbinding tussen de Plantin en Moretuslei en de Engelselei, langs het zwembad en de sporthal wordt permanent opengesteld.

Drie duidelijke oversteekplaatsen met zebrapaden begeleiden de voetgangers in hun oversteekbewegingen. De middelste wordt versterkt door een verkeersplateau, dat tevens de fysieke verbinding tussen beide delen van het plein is.

Parkeren wordt in het volledige projectgebied ingericht met langsparkeren, in functie van verkeersveiligheid, snelheidshandhaving en ruimtegebruik.

De groenstructuur wordt zodanig opgevat dat er meer groen in de wijk gebracht wordt.

Het stuk plein vlak aan de spoorweg blijf verhard. Verder wordt het hele plein maximaal  vergroend met uitsparingen waar activiteiten plaatsvinden, zoals de verblijfs-, sport- en spelruimte. Op het plein worden waar mogelijk de bestaande bomen behouden en extra bomen aangeplant. Laanbeplanting zorgt voor de afwerking.

Het concept resulteert vermoedelijk in een negatieve (meer dan -10%) parkeerbalans (langsparkeren over volledige projectgebied in functie van verkeersveiligheid, snelheidshandhaving en ruimtegebruik) en een positieve bomenbalans.