2015_CBS_09498 - Masterplan 2020. Brabo 2 - Contractsluiting Brabo 2 - Goedkeuring

De finale bedragen worden vastgelegd op datum van financial close en contractsluiting. Deze bedragen die voortkomen uit financial close zullen ter bekrachtiging aan het college worden voorgelegd.

De actualisering van de dBF-overeenkomst heeft tot gevolg dat er bij contractsluiting en financial close een bijkomende forfaittaire post door Tramstad betaald wordt aan de stad Antwerpen. Deze post bedraagt 230.471,00 EUR en komt overeen met het verschil tussen het budget dat in BAFO voorzien was voor de bouw en het onderhoud van het infopaviljoen, namelijk 630.471,00 EUR en de kosten voor het huren, inrichten en onderhouden van een bestaande kantoorruimte als infopaviljoen, namelijk 400.00,00 EUR. 

De actualisering van de bouwplanning heeft geen financiële gevolgen voor de stad Antwerpen.

Het college is, volgens artikel 57 §3, 4° Gemeentedecreet, bevoegd voor de uitvoering van overheidsopdrachten. De voorliggende contracten worden gesloten in uitvoering van het gunningsbesluit van 13 maart 2015, jaarnummer 02122.

Gunningsprocedure van de opdracht Brabo 2

Het project Brabo 2 is een onderdeel van het Masterplan 2020 en bundelt een aantal projecten die het aanbod van het openbaar vervoer in de stad Antwerpen uitbreiden en de bijhorende stedelijke infrastructuur verbeteren. De opdracht Brabo 2 omvat de heraanleg van de Leien (inclusief Operaplein en Franklin Rooseveltplaats), de tramlijn naar Havanasite en de tramprojecten op het Eilandje. 

De opdracht Brabo 2 omvat drie onderscheiden maar nauw samenhangende onderdelen:

• een dBFM-overeenkomst sui generis te sluiten met Vlaamse Vervoersmaatschappij De Lijn (De Lijn) en dewelke het ontwerp (Design), de bouw (Build), de financiering (Finance) en het langdurig onderhoud (Maintain) van infrastructuur van openbaar vervoer omvat; 
• een dBFM-overeenkomst sui generis te sluiten met het Vlaams gewest (met name het  Agentschap Wegen en Verkeer of AWV) en dewelke het ontwerp (Design), de bouw (Build), de financiering (Finance) en het langdurig onderhoud (Maintain) van weginfrastructuur op de betrokken gewestwegen omvat;
• een dB(F)-overeenkomst te sluiten met de stad Antwerpen (en haar dochterentiteit Gemeentelijk Autonoom Parkeer- en Mobiliteitsbedrijf Antwerpen) die het ontwerp (Design), de bouw (Build) en de financiering (Finance) van weginfrastructuur (inclusief bruggen en ondergrondse parking) op de betrokken gemeentewegen omvat. Deze dB(F)-overeenkomst bevat dus geen onderhoudstaak voor de SPV aangezien de stad Antwerpen (en/of een van haar dochterentiteiten) vanaf de voorlopige oplevering instaat voor het beheer en onderhoud.

Het college keurde 13 maart 2015 de gunningsbeslissing voor de werken Brabo 2 aan het consortium Tramstad goed. Het college keurde tevens, met het oog op navolgende contractsluiting en financial close met de combinatie Tramstad en onder voorbehoud van juridisch-technisch-financieel nazicht, de ontwerpdocumenten van de dB(F)-overeenkomst stad Antwerpen en Directe Overeenkomst goed. Deze gunningsbeslissing is bevestigd door de Vlaamse regering op 3 april 2015, waarna een stand-still periode van 14 dagen is gerespecteerd.

Gedurende deze stand-still periode is er door een ander kandidaat-consortium op 22 april 2015 een verzoekschrift tot opschorting van de gunningsbeslissing, met uiterst dringende noodzakelijkheid, ingediend bij de Raad van State. De Raad van State heeft dit verzoekschrift integraal verworpen op 22 mei 2015.

Parallel met voormelde procedure bij de Raad van State werd de aanbestedende overheid (De Lijn) op de hoogte gebracht van het feit dat het Instituut voor Nationale Rekeningen (INR) bijkomende aanpassingen eist aan het project. Deze aanpassingen worden opgelegd naar aanleiding van de adviezen van Eurostat in andere gelijkaardige dossiers: 

• de participatie van Lijninvest (reeds voorafgaand aan de gunningsbeslissing van 10 maart 2015 gereduceerd tot een puur financiële participatie van 19% zonder enig vetorecht of bestuurdersmandaat) moet volledig wegvallen. Dit betekent een overstap naar een contractuele PPS. Dit betekent automatisch dat de aandeelhoudersovereenkomst komt te vervallen;  
• de definitie van overmacht moet limitatief zijn, wat de schrapping vereist van de “catch all”- bepaling van de definitie van Geval van Overmacht, in de dBFM-overeenkomsten met De Lijn en met AWV;
• de cap op de vrijwaringsplicht van de SPV zoals voorzien dBFM-overeenkomsten met de Lijn en met AWV, (met name het plafond van de verzekeringsdekking onder de aansprakelijkheidspolis van het consortium) moet vervallen.

Actualisering van de dB(F)-overeenkomst stad Antwerpen

• Halte infrastructuur Havana

Met de gunningsbeslissing Brabo 2 van 13 maart 2015 is tevens beslist, met het oog op navolgende contractsluiting en financial close met het consortium Tramstad en mits verdere juridisch-financiële uitwerking tegen contractsluiting, de uitvoering van de halte infrastructuur Havanasite toe te voegen aan de opdracht Brabo 2, meer bepaald aan de dB(F)-overeenkomst stad Antwerpen. 

Als gevolg van deze beslissing wordt de financiële regeling voor de realisatie van de halte infrastructuur niet als een forfaitaire post vanwege de opdrachtnemer voorzien, maar zal de bouwkost van de halte infrastructuur mee verrekend worden in de periodieke vergoedingen van de stad Antwerpen aan het consortium Tramstad gedurende 40 kwartalen na bouwfase.

De bouwkost van de halte infrastructuur is ongewijzigd ten opzichte van de finale offerte, en bedraagt 1.324.552,38 EUR (exclusief btw). Op de stuurgroep Brabo 2 van 26 juni 2015 heeft de stad Antwerpen bevestigd de btw op de bouwkost van de halte infrastructuur in haar begroting op te nemen. De btw bedraagt 278.156,00 EUR en is ongecompenseerd opgenomen in de meerjarenbegroting van de stad Antwerpen.

• Infopaviljoen

Het college heeft, samen met de goedkeuring van de gunningsbeslissing Brabo 2 van 13 maart 2015, beslist om enerzijds de verplichte optie infopaviljoen te lichten (met behoud van het in de finale offerte van het consortium Tramstad opgenomen bedrag), doch anderzijds ook om het onderhandelingsteam te verzoeken om alsnog te trachten om met het consortium Tramstad tot optimalisaties of alternatieven te komen dermate dat het infopaviljoen binnen de oorspronkelijke bouwprijs en vooral ook binnen de vooropgestelde termijn zou kunnen worden opgericht. 

Bij de gunningsbeslissing was immers al duidelijk dat een aangepaste fundering, door middel van paalfundering, noodzakelijk zou zijn omdat uit sonderingen bleek dat de ondergrond ter plaatse niet voldoende draagkrachtig is om de toren te realiseren met een klassieke funderingsmethode.

Tijdens de verdere onderhandelingen na de gunningsbeslissing is gebleken dat, door deze extra eisen met betrekking tot de fundering, het infopaviljoen, zoals het was toegevoegd aan het terechtwijzend bericht Brabo 2, noch binnen de vooropgestelde termijn, noch binnen het vooropgestelde budget, noch binnen de vooropgestelde technische en architecturale eisen kan worden gerealiseerd. 

Het onderhandelingsteam heeft samen met het consortium Tramstad gezocht naar een alternatief dermate dat het infopaviljoen binnen de oorspronkelijke bouwprijs en vooral ook binnen de vooropgestelde termijn zou kunnen worden ingericht. Als alternatief wordt door het consortium Tramstad het gelijkvloers niveau van de Theaterbuilding voorgesteld. Hier is een kantoorruimte op de Italiëlei direct beschikbaar die voldoende groot is om te voldoen aan het programma van het oorspronkelijk infopaviljoen, met name de werkruimte voor het communicatieteam, een ontvangstruimte voor bezoekers, een expositieruimte, sanitair, enzovoort. Het dak van de sokkel van dit gebouw kan later ingericht worden als een terras dat overzicht biedt op de werf van het Operaplein. 

Het consortium Tramstad werkt met haar architecten verder aan de inrichtingsplannen voor het alternatieve infopaviljoen, zodat er tijdig gestart kan worden met de inrichtingswerken. Gezien de werken voor de herinrichting van een bestaande kantoorruimte minder complex zijn dan het bouwen van een nieuw paviljoen, kan het infopaviljoen operationeel zijn een (1) maand voor de start der werken. In een tweede fase zal er verder onderzocht worden wat de mogelijkheden zijn voor de inrichting van het dak van de sokkel als een publiek terras.

Het consortium Tramstad kan na contractsluiting de betreffende kantoorruimte huren, en starten met de inrichtingswerken. Vanaf dan kan er ook verder gewerkt worden aan de inrichting van het dak van de sokkel als een publiek terras.

De kosten voor het huren en inrichten van de kantoorruimte wordt door het consortium Tramstad geraamd op 400.000,00 EUR. Dit is minder dan het bedrag dat voor het oorspronkelijke infopaviljoen was opgenomen in de BAFO van het consortium Tramstad, met name 630.471,00 EUR. Het saldo, ten bedrage van 230.471,00 EUR, zal bij contractsluiting als forfaittaire post door het consortium Tramstad betaald worden en zal door de stad Antwerpen, telkens in samenspraak met de andere opdrachtgevers, in eigen beheer aangewend worden voor extra communicatie-toepassingen Brabo 2 tijdens de bouwfase. 

• Betalingsmodaliteiten rioleringswerken Rijnkaai Zuid en Bataviastraat

De stad Antwerpen, Aquafin en Rio-link hebben onderling een overeenkomst afgesloten die tot doel heeft de afspraken vast te leggen in verband met de sluiting van de opdracht en de bouwfase van de projectonderdelen Rijnkaai Zuid en Bataviastraat, dit binnen de dBF-overeenkomst stad Antwerpen. De concrete betalingsmodaliteiten die in deze overeenkomst zijn vastgelegd zijn tevens aangepast in bijlage 2 'betalingswijze van de mijlpaal- en periodieke vergoedingen', deel 2 'betalingswijze van de mijlpaalvergoedingen' aan de dBF-overeenkomst stad Antwerpen. 

De geactualiseerde dBF-overeenkomst zit als bijlage bij dit besluit.

Actualisering van de directe overeenkomst

De naamloze vennootschap Overseas Distribution Company heeft op 2 februari 2015 een verzoekschrift tot vernietiging van de stedenbouwkundige vergunning van het project Brabo 2, welke op 19 december 2014 werd afgeleverd door de gewestelijk stedenbouwkundig ambtenaar, ingediend bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen. Na het doorlopen van de verschillende mogelijke stappen in deze procedure (antwoordnota vanwege de verwerende partijen, schriftelijke uiteenzetting vanwege de verwerende partijen, wederantwoordnota vanwege de verzoekende partij en de laatste schriftelijke uiteenzetting vanwege de verwerende partijen) wordt er een uitspraak verwacht vanwege de Voorzitter van de Raad voor Vergunnigsbetwistingen in deze zaak. Het is moeilijk te voorspellen wanneer deze uitspraak er zal zijn.

Het risico dat deze uitspraak negatief zou uitdraaien voor het project Brabo 2 wordt als zeer laag ingeschat. Dit is de enige nog lopende procedure die is ingespannen tegen de bouwvergunning (of andere aspecten) van het project Brabo 2. Het feit dat deze procedure momenteel nog loopt wordt vermeld in de directe overeenkomst.

De geactualiseerde directe overeenkomst zit als bijlage bij dit besluit.

Verklaring basisvergunning

Ter bevestiging aan het consortium Tramstad dat de hangende vernietigingsprocedure geenszins een invloed heeft op de uitvoerbaarheid van de stedenbouwkundige vergunning, wordt dit ook in een aparte verklaring basisvergunningen herhaald. Deze verklaring is een zuivere weergave van wat hieromtrent ook in de dBF-overeenkomst, meer bepaald in de directe overeenkomst, is opgenomen.

De verklaring basisvergunning zit als bijlage bij dit besluit.

Overeenkomst tot inpandgeving van een geblokkeerde rekening (escrow account pledge agreement) en betalingsverbintenis

Zoals bepaald onder hoofdstuk 7.2 van het gunningsverslag werd uitdrukkelijk voorzien in de mogelijke betaling van de periodieke vergoedingen door de stad Antwerpen en GAPA rechtstreeks aan de investeerder (KBC bank NV) en werd de betaling van die periodieke vergoedingen verder geabstraheerd ten aanzien van de investeerder (zonder evenwel afbreuk te doen aan de opdracht en de aansprakelijkheden van de opdrachtnemer onder de dBF-overeenkomst).

Deze abstrahering wordt geconcretiseerd door

• pandrecht aan KBC bank NV

het toekennen van een pand van eerste rang ten behoeve van de financiers op de rechten van de opdrachtnemer tegenover de stad Antwerpen en GAPA op grond van de dBF-overeenkomst stad Antwerpen, welke staan beschreven in punt 21.5 'overdracht van rechten' in deze overeenkomst. Om dit pandrecht te bekrachtigen werd een 'overeenkomst tot inpandgeving van een geblokkeerde rekening' opgemaakt (escrow account pledge agreement), met de stad Antwerpen en GAPA als respectievelijk eerste en tweede pandgever, en KBC bank NV als pandhouder.

De stad Antwerpen heeft de betreffende borgrekening geopend bij KBC, met rekening nummer BE62 7360 2162 1061.

De 'overeenkomst tot inpandgeving van een geblokkeerde rekening' en de escrow account plegde agreement zitten als bijlage bij dit besluit. 

• garantie van betalingsverbintenis van de stad Antwerpen voor GAPA

Het college keurde 9 februari 2015 een betalingsverbintenis goed van de stad Antwerpen voor de financiële verplichtingen na de bouwperiode van GAPA inzake de periodieke vergoedingen of desgevallend beëindigingsvergoedingen onder de dBF-overeenkomst stad Antwerpen. Dit engagement tot vertalingsverbintenis heeft geleid tot een optimalisatie van de netto contante waarde.

De garantie voor betalingsverbintenis van de stad Antwerpen voor GAPA zit als bijlage bij dit besluit. 

Model van erkenning door schuldenaars van schuldvorderingen klasse A

Er wordt een pandovereenkomst op schuldvorderingen (receivables pledge agreement) afgesloten tussen het consortium Tramstad en haar respectievelijke kredietverleners, waarbij Crédit Agricole Corporate and Investment Bank optreedt als zekerheidsagent. Deze panovereenkomst heeft betrekking op de betalingen die vanwege de opdrachtgevers aan Tramstad worden gedaan, en waarop vanwege het consortium Tramstad een pandrecht wordt verleend aan haar kredietverleners. De stad Antwerpen noch GAPA zijn contracterende partij in deze overeenkomst.

Het ‘model van erkenning door schuldenaars van schuldvorderingen klasse A’ is een onderdeel van deze pandovereenkomst, en betreft de erkenning vanwege de stad Antwerpen en GAPA dat er een pandovereenkomst wordt afgesloten tussen het consortium Tramstad en haar kredietverleners, en dat zij, indien er zich een geval van uitwinning voordoet, vanwege de zekerheidsagent Crédit Agricole Corporate and Investment Bank, instructies zullen krijgen omtrent de eventuele resterende betalingen.

Zoals eerder gesteld worden de periodieke vergoedingen vanwege de stad Antwerpen en GAPA geabstraheerd en wordt hiervoor een borgrekening geopend (overeenkomst tot inpandgeving van een geblokkeerde rekening). Het model van erkenning heeft voor de stad antwerpen en GAPA dus enkel betrekking op de betalingen tijdens bouwfase aan het consortium Tramstad, zoals de betaling van de mijlpaalvergoedingen. 

De receivables pledge agreement, inclusief het model van erkenning door schuldenaars van schuldvorderingen klasse A, zit als bijlage bij dit besluit. 

Naamswijziging: Tramstad wordt Tramcontractors NV

De Lijn gebruikt Tramstad reeds langer als overkoepelende term in haar communicatie over investeringen in tramprojecten in Antwerpen. Zij gebruikt hiervoor tevens de site www.tramstad.be. Indien de opdrachtnemer Brabo 2 met dezelfde naam zou werken, zou dit voor verwarring zorgen in de communicatie over tramprojecten in Antwerpen. Daarom zal het consortium Tramstad, de opdrachtnemer Brabo 2, vanaf contractsluiting haar naam wijzigen in Tramcontractors NV. Deze naamswijziging is doorgevoerd in alle contractdocumenten Brabo 2.

Ondertekening van de documenten

De stad Antwerpen en GAPA zijn contracterende partij in de volgende overeenkomsten en documenten:

• dBF-overeenkomst stad Antwerpen en haar bijlagen;
• directe overeenkomst (deze is tevens bijlage 10 aan de dBF-overeenkomst);
• overeenkomst tot inpandgeving van een geblokkeerde rekening (escrow account pledge), welke een concretisering is van de bepalingen in punt 21.5 'overdracht rechten' van de dBF-overeenkomst stad Antwerpen. De Engelstalige versie van deze overeenkomst (escrow account pledge agreement) wordt ondertekend;
• garantie voor betalingsverbintenis van de stad Antwerpen voor GAPA;
• model van erkenning door schuldenaars van schuldvorderingen;
• verklaring basisvergunningen.

De contractsluiting en financial close gaan door op 19 november 2015.

De stad Antwerpen heeft mandaat verleend aan Deloitte Bedrijfsrevisoren BV CVBA, haar financieel-economisch adviseur in dit dossier, om bijlage 11 'financial close certificaat' bij het voltooien van contractsluiting en financial close te vervolledigen. Bij dit 'financial close certificaat' horen tevens de bijlage 13 'financieel model' en de bijlage 21 'afbetalingsschema van periodieke vergoedingen - notioneel schema interne hedge', gezien deze bijlagen pas definitief kunnen worden afgerond op de dag van financial close. 

Naast de hoger vermelde financiële bijlagen 11, 13 en 21 zijn er nog 18 overige bijlagen aan de dBF-overeenkomst stad Antwerpen. Deze bijlagen worden gedurende de laatste dagen voor de contractsluiting gefinaliseerd en dienen te worden geparafeerd. De stad Antwerpen verleent mandaat aan Eubelius Advocaten, welke optreden als juridisch adviseur wegens de aanbestedende overheid in dit dossier, voor de parafering van de definitieve versies van de resterende 18 bijlagen aan de dBF-overeenkomst.

Fasering 

Door het verschuiven van de datum van contractsluiting, onder andere omwille van de procedure bij de Raad van State en de verwerking van het bijkomende advies vanwege INR in de respectievelijke dBFM-overeenkomsten met De Lijn en AWV, komt de start der werken in de winterperiode te liggen in plaats van in het voorjaar zoals oorspronkelijk voorzien en moet de interferentie met sommige projecten langsheen het traject Brabo 2 herbekeken worden. Het consortium Tramstad heeft haar bouwplanning verder aangepast aan deze nieuwe situatie. Hierbij is rekening gehouden met de bestaande eisen en principes met betrekking tot minder hinder en fasering uit het terechtwijzend bericht Brabo 2, zoals onder andere: 

• afstemming met grote werven en evenementen langsheen het traject Brabo 2, zoals de realisatie van het nieuwe ziekenhuis ZNA, de werken aan de IJzerlaanbrug en de Tall Ships Race;
• rekening houden met mogelijk weerverlet een specifieke eisen met betrekking tot werken aan nutsleidingen in de winter; 
• het principe dat aan het Operaplein wordt gestart met de aansluiting van de tram aan de LIVAN-tunnel, alvorens de Leien worden geknipt voor doorgaand verkeer, dat deze knip zo kort mogelijk wordt gehouden.

• er wordt afgeweken van de oorspronkelijke termijn van twee (2) maanden tussen de datum van contractsluiting en de aanvangsdatum van de werken. Om de aanvangsdatum goed voor te bereiden wordt een termijn van 3,5 maanden voorzien tussen datum van contractsluiting en aanvangsdatum. De aanvangsdatum wordt vastgelegd op 1 maart 2016;
• er worden voorafgaandelijk nutswerken gestart vanaf 16 november 2015 in de deelprojecten Frankrijklei, Rijnkaai Zuid en Noorderlaan;
• de startdatum van het deelproject Rijnkaai Zuid wordt verschoven naar 1 mei 2016, met behoud van de uitvoeringstermijn voor dit deelproject;
• de startdatum van het deelproject Kempenstraat wordt verschoven naar 15 juni 2016, met behoud van de uitvoeringstermijn van dit deelproject; 
• binnen het deelproject Operaplein wordt er vanaf aanvang gelijktijdig gewerkt aan de aansluiting van de tram aan de LIVAN-tunnel en aan de wanden van de ondergrondse parking. Hierdoor zal de tram een maand sneller ondergronds kunnen rijden, zal de knip voor het doorgaand verkeer 19 maanden duren in plaats van 21 maanden, en zal het Operaplein bovengronds sneller klaar zijn; 
• de Londenbrug wordt pas onderbroken na de Tall Ships Race in 2016. 

De gedetailleerde bouwplanning vormt bijlage 4, deel 1 bij de dBF-overeenkomst. Een overzicht van de sleuteldata van deze bouwplanning zit als bijlage bij dit besluit.