2015_DCAN_00203 - Masterplan Scheldekaaien. Uitvoeringsproject Sint-Andries en Zuid - fase 1 van definitief ontwerp Scheldekaaien Sint-Andries en Zuid vastlegging ruimtelijk kader. Advies - Goedkeuring

Nu de wijzigingen zijn aangebracht aan het voorontwerp van Sint-Andries en Zuid en dit plan werd goedgekeurd door de commissie openbaar domein werd er een participatieve terugkoppeling georganiseerd met de bevolking op 18 maart 2015.

Daarnaast wordt nu het advies gevraagd van het district Antwerpen.

Het masterplan voor heraanleg van de Scheldekaaien werd goedgekeurd door het college op 9 juli 2010 (jaarnummer 8556), op de gemeenteraad van 20 september 2010 (jaarnummer 824) en door haar Vlaamse partner Waterwegen en Zeekanaal nv op 8 september 2010. Het project Sint-Andries en Zuid omvat de heraanleg van het openbaar domein tussen de Sint-Jansvliet en de Namenstraat, de verhoging van de waterkering conform het geactualiseerd Sigmaplan.

Het voorontwerp voor Sint-Andries en Zuid en de richtlijnen voor het definitief ontwerp werden door het college op 6 juli 2012 (jaarnummer 7107) goedgekeurd. Vermits de in het voorontwerp voorziene locatie voor de ondergrondse parking geen haalbaar voorstel opleverde werd de opmaak van het definitief ontwerp opgeschort tot een beslissing over de parking.

Op 28 mei 2014 werd door het college de parkeervisie voor de Scheldekaaien goedgekeurd. Hierin worden bepalingen opgenomen omtrent de Parking Kaaien Zuid, welke deels instaat voor vervanging van de huidige bovengrondse plaatsen in het project Sint-Andries en Zuid. In zitting van 28 mei 2014 (jaarnummer 5407) keurde het college eveneens de te verwerken randvoorwaarden goed voor de opstart van het definitief ontwerp van Sint Andries en Zuid.

Op 27 februari 2015 (jaarnummer 1549) keurde het college de ruimtelijke vertaling van de nieuwe randvoorwaarden goed.

Start fase definitief ontwerp Sint-Andries en Zuid
De opmaak van het definitief ontwerp gebeurt binnen de krijtlijnen van het Masterplan Scheldekaaien en wordt verder verfijnd op basis van het goedgekeurde voorontwerp voor Sint-Andries en Zuid, mits integratie van een aantal ontwerpwijzigingen zoals hieronder samengevat. Bijgevoegd bij dit besluit bevindt zich de ruimtelijke vertaling van de goedgekeurde ontwerpwijzigingen met plannen en doorsneden.

Inhoudelijke wijzigingen en onderzoeksvragen die werden opgegeven en verwerkt werden in dit ontwerp :

Meer centrale locatie voor parking
De ondergrondse parking en alle daaraan gekoppelde programma-elementen, zoals de verticale stijgpunten verdwijnen uit het ontwerp. Indien de Parking Kaaien Zuid toch deels binnen het projectgebied Sint-Andries en Zuid voorzien wordt, zal het ontwerp van het openbaar domein lokaal aangepast worden aan de parking met consequentie op dat moment voor de timing.

Trambaan
Gezien de parking op een meer centrale locatie wordt gerealiseerd, moet de keuze voor een vrijliggende trambaan aan het Zuid en gemengde trambaan aan Sint-Andries (zoals voorgesteld in het voorontwerp) opnieuw geëvalueerd worden. Om alle opties voor een tramlijn op de Scheldekaaien open te houden werd onderzocht worden op welke manier een vrijliggende trambaan ter hoogte van het Zuid en Sint-Andries in het ontwerp geïntegreerd kan worden.

Integratie van een stort- en wasplaats voor stedelijke veegwagens
Door het college werd op 28 mei 2014 beslist dat deze stort- en wasplaats zonder stelplaats moet geïntegreerd worden in het definitief ontwerp van Sint Andries en Zuid.

Hondenloopzone
In de binnenstad geldt een tekort aan hondenloopzones. Het voorzien van grote afgebakende zones (circa 700 m²) voor één specifiek gebruik past niet binnen de ontwerpvisie voor dit project.

Erfgoed
Om het aanwezige erfgoed op de Scheldekaaien integraal aan te pakken en een antwoord te kunnen bieden op de vraag welke bestemming alle erfgoedelementen waaronder het havenhekwerk en de hangars moeten krijgen, is een erfgoedconvenant en herlocatie in opmaak. 

Havenhekwerk en bestaande leilinden
In dit ontwerp werd de integratie onderzocht en verwerkt hoe een groot deel van het havenhekwerk en de bestaande leilinden konden bewaard worden.

Archeologische restanten van het Sint-Michielsbolwerk
In het voorontwerp is een fysieke verwijzing opgenomen naar de archeologische resten van het Sint-Michielsbolwerk. In het definitief ontwerp wordt verder onderzoek verricht om het Sint-Michielsbolwerk te valoriseren.

Fase 1 van het definitieve ontwerp resulteert in een nieuwe ruimtelijke structuur.

Deze eerste fase van het definitief ontwerp moet gezien worden als een nieuw ruimtelijk kader waarbij het profiel, de lineaire structuur en de positie van de dijk worden vastgelegd, evenals de positie van de verschillende programma elementen. Dit plan doet nog geen uitspraken over de verdere uitwerking of invulling van de programma's, de oppervlakte van een programma of de materialisatie ervan. Deze verdere uitwerking zal meegenomen worden in de volgende stap met name de opmaak van het definitief ontwerp.

Gelet op de fundamentele wijzigingen ten opzicht van het voorontwerp van 2012 was een goedkeuring van het college noodzakelijk. Het vastklikken van een aantal ruimtelijke wijzigingen is immers van essentieel belang voor de technische studie die nu moet opgestart worden voor de kaaimuurstabilisatie, de kaaimuur, en de waterkering. De waterkering en openbaar domein zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden in dit plan. Als dit nieuw ruimtelijk kader niet kan bestendigd worden zou dit ertoe leiden dat de timing van zowel kaaimuurstabilisatie als de realisatie van het openbaar domein niet kan gehaald worden.

Het college legde aan de hand van dit besluit de positie en de vorm van de buitenste lijn van de dijk die zich het kortst tegen de kaaimuur bevindt vast. Deze lijn zal dienen als vast uitgangspunt voor de berekeningen van Waterwegen en Zeekanaal in het kader van de kaaimuurstabilisatie.

De vorm van de dijk kan aan de binnenzijde nog aangepast worden in zoverre dat dit geen invloed heeft op de studie van Waterwegen en Zeekanaal.

Het college keurde onderstaande aanpassingen aan het voorontwerp goed en vraagt deze verder te verfijnen in de uitwerking van het definitief ontwerp:

1. het nieuwe wegprofiel inclusief de zone die wordt vrijgehouden voor de mogelijke inplanting van een vrijliggende trambaan; 
2. de positie van het dijklichaam die fungeert als nieuwe waterkering;
3. de positie van de twee speeltuinen die verder uitgewerkt worden in het definitief ontwerp;
4. de positie van een verder uit te werken urban plaza ter hoogte van de Zuidersluis;
5. de creatie van een verlaagd vlak ter hoogte van de Zuidersluis waardoor de getijdenwerking nauwer kan ervaren worden zonder dat men het water in één hellend vlak kan bereiken dat niet lager ligt dan 5,70 m;
6. de locatie van het technisch gebouw voor stads- en buurtonderhoud ter hoogte van de Namenstraat. In het definitief ontwerp zal er moeten gezocht worden naar een verdere landschappelijke integratie en oriëntering en met bijzondere aandacht voor het uitzicht van op de dijk;
7. het behoud van leilinden en havenhekwerk zoals voorgesteld in het ontwerpplan in bijlage.

In de verdere uitwerking van het definitief ontwerp moeten volgende zaken in acht genomen worden:

1. de opmerkingen van de commissie openbaar domein binnen het hierboven ruimtelijk kader dat goedgekeurd wordt met dit plan;
2. de aansluiting en afstemming van de eerste werfzone op de bestaande toestand;
3. de integratie van één aaneengesloten hondenloopzone van 200 m² ter hoogte van Sint-Andries en Zuid;
4. de opmerkingen die komen uit de participatie van 18 maart 2015 die de invulling van de verschillende vastgelegde programmazones tot resultaat moet hebben;
5. de opmerkingen die zullen volgen uit het advies van het district van Antwerpen.

Alle bijkomende programma elementen die tot hiertoe niet in het plan werden opgenomen, kunnen niet meer gëintegreerd worden in het definitief ontwerp. Indien deze zich nog aanbieden zullen ze een afzonderlijk traject qua ontwerp en vergunningsaanvraag moeten volgen zodat de timing van dit Sint Andries en Zuid niet in het gedrang komt.

Aangezien een aantal van de wijzigingen op het voorontwerp ruimtelijk een grote impact hebben en er een aantal onderzoeksvragen bijkomend werden gesteld, werd deze fase ingelast tussen het huidige voorontwerp en het definitief ontwerp. Deze fase moet een antwoord bieden op de inhoudelijke wijzigingen en de daarmee gekoppelde ruimtelijke consequenties. De resultaten van deze fase werden aan de commissie openbaar domein van 19 januari 2015 voorgelegd en goedgekeurd. Het verslag van de commissie openbaar domein is terug te vinden als bijlage.

Nu wordt dit plan geagendeerd op de district van Antwerpen. Hieruit wordt bijkomende input verwacht voor de verdere uitwerking van het definitief ontwerp.

De ambitie om Sint-Andries en Zuid binnen de huidige legislatuur nog uit te voeren is de bepalende factor voor de verdere timing van de verdere uitwerking van het definitief ontwerp en de uiteindelijke uitvoering. Deze timing gaat uit van het uitvoeren van de parking buiten de zone van Sint-Andries en Zuid en de fasering en timing van de kaaimuurstabilisatie die eerst door Waterwegen en Zeekanaal dient uitgevoerd te worden. In timing en fasering is het de ambitie om Waterwegen en Zeekanaal te volgen in een aaneensluitende fase van Zuid naar Noord, vertrekkende vanaf de Namenstraat.