2015_CBS_04135 - Gedempte Zuiderdokken - Plan van aanpak - Goedkeuring

In het bestuursakkoord 2013-2018 'Respect voor A' (goedgekeurd door de gemeenteraad in zitting van 29 januari 2013, jaarnummer 35) is de intentie opgenomen dat de stad Antwerpen tijdens deze legislatuur een visie zal ontwikkelen voor de Gedempte Zuiderdokken.

Op 28 mei 2014, jaarnummer 5736, besliste het college om het huidige bovengronds parkeeraanbod op de Gedempte Zuiderdokken ondergronds te brengen en de bovengrond te transformeren tot een kwalitatieve publieke ruimte. Het college besliste het planningsproces hiervoor op te starten.

Aan het college wordt nu voorgesteld een concreet plan van aanpak voor de realisatie van de ondergrondse parkings, de aanleg van het openbaar domein en het communicatie- en participatietraject goed te keuren.

Met het oog op de heraanleg van de Gedempte Zuiderdokken zullen twee trajecten worden opgestart. Enerzijds de realisatie van twee ondergrondse parkings  in de voormalige dokken Steendok en Kooldok, en anderzijds de heraanleg van het volledige openbaar domein. Beide trajecten én het communicatietraject worden maximaal op elkaar afgestemd.

A. Plan van aanpak ondergrondse parkings  

Procedure
Voor beide parkings wordt door GAPA één bestek uitgeschreven voor selectie van een private partner die de parking zal ontwerpen, bouwen, financieren, exploiteren en onderhouden. 

Beide parkings worden als aparte percelen beschreven. Indieners kunnen inschrijven op de individuele percelen of op beide en dienen hiertoe een ontwerpvoorstel en prijsvoorstel voor te leggen. De parkings zullen worden aanbesteed via een concessie van openbare werken waarbij GAPA de nodige zakelijke rechten verleent aan de private partner.

Criteria
De biedingen zullen beoordeeld worden aan de hand van tenminste volgende criteria:

• financieel voorstel;
• ontwerp, technische uitwerking, en plan van aanpak voor realisatie;
• exploitatie- en uitbatingsvoorstel.

Bij de opmaak van het bestek kunnen bijkomende criteria toegevoegd worden.

Minimale randvoorwaarden
Enkel minimale technische en ruimtelijke eisen worden bepaald in het bestek, zodat de private partners maximale vrijheidsgraden hebben om een zo optimaal mogelijk voorstel te maken. De minimale randvoorwaarden voor de parkings, zoals gesteld door GAPA en SW/Mobiliteit, zijn de volgende:

• een parkeeraanbod dat gelijkwaardig is aan de huidige capaciteit in de omgeving, inclusief delen van de Scheldekaaien, vormt een fundamenteel uitgangspunt. Op basis van ruimtelijk onderzoek naar de mogelijkheden om parkeerplaatsen te voorzien over twee ondergrondse bouwlagen binnen de maximale dokcontour worden volgende richtinggevende aantallen voor de aan te bieden parkeercapaciteit bepaald: 917 parkeerplaatsen voor Parking Steendok en 1170 parkeerplaatsen voor Parking Kooldok;
• voor technische ontwerpeisen (minimale hoogte parkeerlagen, minimale afmetingen parkeervakken, maximale helling inritten,...) van de ondergrondse parkeergebouwen wordt verwezen naar de gangbare technische normen;
• de parkings blijven binnen de contour van de oude kaaimuren. Aan de kandidaat-private partners zal gevraagd worden om in hun ontwerpvoorstel te onderzoeken of het mogelijk is deze kaaimuren maximaal te vrijwaren en herwaarderen;
• de parkings mogen geen enkele hypotheek leggen op de bovengrondse inrichting van het openbaar domein. Dit veronderstelt een voldoende gronddekking boven het dak van de parking, bijvoorbeeld voor het aanplanten van hoogstammige bomen of het aanleggen van een waterpartij boven de parking, en het dimensioneren van de draagstructuur van de parking om een maximale gebruiksbelasting, bijvoorbeeld voor het organiseren van evenementen en het overrijden  door brandweerwagens. Het peil van het huidig maaiveld blijft hierbij aangehouden;
• inritten: beide parkings takken aan op de lus Scheldekaaien-Leien en worden ontsloten vanuit de Scheldekaaien. Hierbij wordt ook geanticipeerd op het later verleggen van de huidige verbindingsweg  tussen Scheldekaaien en Leien (Jan Van Gentstraat-Namenstraat) naar een meer zuidelijk gelegen locatie.  In de toekomst zal de parkeerlus via de verlegging van de Singel immers  ook Nieuw Zuid omvatten. Het rechtstreeks ontsluiten van de parkings op de voorziene parkeerlus betekent niet enkel meer duidelijkheid voor bezoekers, maar ook een aanzienlijke ontlasting in de omliggende woonstraten van parkeerzoekverkeer;
• namenstraat en mogelijke tramverlenging: uitgangspunt is om een tramverlenging vanop de Bolivarplaats richting Nieuw Zuid niet te laten interfereren met de ondergrondse parking Steendok, met andere woorden een tram rondom de parking en niet er over. Bijkomend wordt geopteerd om ook interferentie tussen de ondergrondse parking Steendok en bovengrondse wegenis te vermijden, met andere woorden een verlegging van de Namenstraat rondom de parking.

Het resultaat van beide onderzoeksvragen (tram- en wegtracé) wordt opgenomen in het bestek.

Veegwagens
Het bestek voor de parkings voorziet de optie voor het stallen van veegwagens. De kandidaten dienen hiervoor een prijs op te geven. Het betreft een ruimte voor 11 veegwagens en enkele straatstofzuigers die 3 parkeerplaatsen in beslag nemen.

Fietsstalplaatsen
Binnen haar fietsbeleidsplan wil de stad Antwerpen inzetten op actief en proactief fietsparkeren. De realisatie van de ondergrondse parkings is een ideale gelegenheid om op deze plekken proactief in te spelen op de behoefte om fietsen te stallen. Als richtinggevende aantallen voor de fietsstalplaatsen wordt 300 plaatsen meegegeven.

Relatie tot het on-street parkeren en parkings in de omgeving
Om de private partners een goede prijsinschatting te kunnen laten maken is het nodig om een duidelijk kader mee te geven van het parkeren in de onmiddellijke omgeving. Deze parkeervisie zal tijdens de BAFO-fase meegedeeld worden aan de private partners. Er wordt in elke stap van de procedure een duidelijk overzicht meegegeven van de geplande parkings in de buurt , zoals onder meer parking Zillion en de stand van zaken van de parkings op de Scheldekaaien en parking Justitiepaleis.

Verloop procedure en ontwerp

Er wordt gestreefd naar een maximale afstemming van het ontwerp van het Openbaar Domein en het ontwerp van de ondergrondse parkings. Aan de start van de BAFO-fase zullen aan de private kandidaten voor de parking richtlijnen worden meegegeven op basis van het wedstrijdontwerp voor het openbaar domein.

Realisatiefase
Uitgangspunt is een gelijkwaardig aanbod aan parkeerplaatsen tijdens elke stap, zowel in werf als na realisatie. Dit betekent dat tijdens de werffase van zowel Parking Steendok als Parking Kooldok op zoek dient te worden gegaan naar een alternatief parkeeraanbod in de vorm van tijdelijke parkings.

Minimaal de parking Steendok dient operationeel te zijn tegen 2018. De actuele parking tussen de Namenstraat en het appartementsgebouw van Woonhaven kan behouden blijven tot aan de start van de werf van parking Steendok.

Bij voorkeur ook de parking Kooldok operationeel tegen 2018 indien er alternatieven voorhanden zijn voor de parkeerplaatsen op site van parking Kooldok. Ten laatste wordt gestart vanaf de opening van parking Steendok.

Het bestek voorziet ook de optionele afwerking van het dak van de parkings. Deze optie zal worden gelicht door de stad in het geval dat meteen aansluitend op de werf van de parking het openbaar domein  kan worden aangelegd. Indien de aansluitende aanleg niet mogelijk is, zal de private partner gevraagd worden het dak van de parking af te werken met inachtneming van de huidige aanwezige functies (speelplein, basketveld,…).

B. Plan van aanpak openbaar domein

Aangezien de auto’s ondergronds worden gebracht kan een ontwerp voor de heraanleg van het openbaar domein van de Gedempte Zuiderdokken worden opgemaakt. Er zal een ontwerper worden aangesteld via de Open Oproep procedure van de Vlaams Bouwmeester.

Randvoorwaarden en Projectdefinitie
Op dit moment worden zo min mogelijk randvoorwaarden vastgelegd voor de inrichting en het gebruik van het openbaar domein. Na een bevraging van de bevolking zal het college een projectdefinitie vastleggen. Zowel projectdefinitie als de integrale resultaten van de bevraging zullen worden meegegeven als briefing-document voor de ontwerpers

Projectgebied en studiegebied
Het projectgebied is de ruimte van de Gedempte Zuiderdokken inclusief de wegen errond, dus van gevel tot gevel. Bijkomend wordt aan de ontwerper gevraagd ook uitspraken te doen over een ruimer studiegebied (relatie Zuiderdokken-Schelde, Zuiderdokken-Leopold De Waelplaats, Hof van Beroep, Scheldestraat, …)

Verloop procedure en ontwerp

Er wordt gestreefd naar een maximale afstemming van het ontwerp van het openbaar domein en het ontwerp van de ondergrondse parkings. Aan de start van de BAFO-fase zullen aan de private kandidaten voor de parking richtlijnen worden meegegeven op basis van het wedstrijdontwerp voor het openbaar domein.

Realisatiefase
Timing en fasering van de realisatie zal later bepaald worden ifv beschikbare middelen en de fasering van de parkings. Ten vroegste wordt gestart met de (definitieve) realisatie van het Openbaar Domein na oplevering parking in 2018. Mogelijk zal een tijdelijke inrichting van het dak van de parkings en de verkeerscirculatie (Namenstraat, inritten) nodig zijn. Het anticiperen op een gefaseerde aanleg zal mee als opgave in de opdracht van de ontwerper worden opgenomen.

C. Plan van aanpak communicatie en participatie

Vanaf mei 2015 zal de communicatie en de participatie over dit project worden opgestart.

De centrale boodschap van de communicatie is dat er vanaf vandaag kan gedroomd worden over het toekomstig gebruik en inrichting van de Zuiderdokken, zonder parkings op het openbaar domein, die worden immers ondergronds gebracht.

In de maanden mei-juni zal een digitale bevraging georganiseerd worden. Er zal bij de bevolking aan de hand van beelden en thema’s gepeild worden naar de wensen voor de inrichting van deze plek. De doelgroep is daarbij zowel bovenlokaal als lokaal. De digitale bevraging zal worden gelanceerd via een persconferentie eind mei.

In september zullen de resultaten van de bevraging worden teruggekoppeld met de bevolking via een informatievergadering. De resultaten zullen integraal worden meegegeven met de kandidaat-ontwerpers van het openbaar domein en de parkings.

D. Externe jurybegeleiding

Er zal via een beperkte offerteaanvraag een externe deskundige worden aangesteld om het jurytraject van de Gedempte Zuiderdokken te begeleiden. Deze externe deskundige zal:

• betrokken worden bij de opmaak van de projectdefinitie voor de aanleg van het openbaar domein;
• adviserend opgenomen worden in de jury en/of beoordelingscommissies van de Open Oproep en de procedure voor de parkings;
• gevraagd worden om actief deel te nemen aan de communicatie- en participatiemomenten met het oog op het verruimen van het debat over de Gedempte Zuiderdokken als een bovenlokale stedelijke ruimte.