2015_CBS_04430 - Cultuur. Kunstenbeleid - Aankoop en plaatsing Pliny's Sorrow van Johan Creten - Goedkeuring

Antwerpen Kunstenstad vzw beschikt voor aankopen en restauraties van voorwerpen over een eigen investeringsbudget waarvoor zij een toelage krijgt van de stad Antwerpen.

De aankoop van het kunstobject 'Pliny's Sorrow' van Johan Creten bedraagt 265.000,00 EUR.

In 2014 organiseerde het Middelheimmuseum de zomertentoonstelling 'Johan Creten: De Storm'. Het werk 'Pliny's Sorrow' was één van de blikvangers van deze tentoonstelling.
In het kader van het stedelijke beleid rond kunst in de openbare ruimte, wordt dit werk in 2015 aangekocht door vzw Antwerpen Kunstenstad en geplaatst op de Rijnkaai tegenover het Red Star Line Museum. De inhuldiging vindt plaats op dinsdag 23 juni 2015 om 19.30 uur met een toespraak van de schepen voor cultuur, economie, stads- en buurtonderhoud, patrimonium en erediensten.
Er is op dinsdag 23 juni 2015 om 13.00 uur een persmoment voorzien aan het beeld.

Het college werkte in nauw overleg met de administratie van stad Antwerpen en OCMW aan de opmaak van het meerjarenplan 2014 – 2019. Het college wenst een compleet beeld te krijgen van de vooropgestelde investeringsuitgaven van de stad Antwerpen en haar dochters met het oog op de opstelling en uitvoering van een degelijke meerjarenplanning voor de komende bestuursperiode.

Johan Creten (°1963) werd in België geboren, maar woont en werkt al jaren in Parijs. In de afgelopen dertig jaar werkte hij aan een omvangrijk oeuvre van beeldhouwwerken in keramiek en brons.

Het werk 'Pliny’s Sorrow' heeft een meerduidige betekenis. Een eerste associatie kan gemaakt worden met de adelaar met gespreide vleugels, een machtssymbool dat je in de Europese geschiedenis kan traceren van Julius Caesar over Napoleon tot recentere periodes. Op het eerste zicht straalt het werk kracht uit, dominantie zelfs.
Je zou bij de gespreide vleugels ook kunnen denken aan de adelaar uit het wapenschild van de Verenigde Staten, en daarmee refereert het aan de hoop en dromen van de Red Star Line-reizigers. De vogel ‘die zijn vleugels uitslaat’ kan bovendien gelezen worden als een symbool voor de reizigers die hun toekomst overzee zochten. Maar ook de kwetsbaarheid en onzekerheid die daarmee gepaard moeten gegaan zijn, kan je weerspiegeld zien in het beeld: want bij iets nadere inspectie blijkt algauw dat het niet letterlijk om een adelaar gaat: de lange nek en lange snavel maken duidelijk dat het werk geïnspireerd werd door een watervogel als de aalscholver, een idee dat nog versterkt wordt door de meerpaal die als sokkel werd gebruikt. De ruwe huid, de impressionistische afwerking van het langgerekte lijf en de opengewerkte rug geven een tegengewicht van fragiliteit aan de imposant gespreide vleugels: je kan er ook een eenzaam, kwetsbaar wezen in zien (en bij verdere associatie bijvoorbeeld een ecologisch statement). 

Technische gegevens van het kunstwerk:

• Pliny's Sorrow, Johan Creten, 2011-2013;
• gepatineerd brons, verloren wastechniek;
• gesigneerd, gedateerd, zegel van de kunstenaar, stempel van de gieterij;
• 450 cm x 450 cm x 190 cm;
• eén verwijderbare vleugel;
• AP 1 van een editie van 1 + 1 AP;
• 1820 kg;
• te verankeren op betonnen draagvlak.

De aankoop van dit werk en opname in de collectie van het Middelheimmuseum is verantwoord omdat deze aankoop voldoet aan meerdere van volgende criteria:

• een ontbrekende schakel in de collectie wordt opgevuld;
• het object van uitzonderlijke kunsthistorische of historische betekenis is;
• een dergelijk object zelden op de markt te koop is;
• het object interessant is op technisch vlak;
• het object een bijdrage levert in het kader van een optimale publiekswerking.

Het collegebesluit van 9 november 2007 (jaarnummer 14977) stelt dat voor kunstaankopen vanaf 8.500,00 EUR expliciet advies wordt gevraagd aan de directeuren van collectiebeleid, cultuurcommunicatie, de coördinator stedelijke erfgoedbeleid en aan het directiecomité van de vzw Antwerpen Kunstenstad. Voor betreffende kunstaankoop van Johan Cretens 'Pliny's Sorrow' adviseren de voorgenoemde directeuren en het directiecomité positief.

De plaatsing van het werk op de Rijnkaai tegenover het Red Star Line museum is verantwoord om volgende redenen:

• de meervoudige betekenis van het werk komt meer tot zijn recht in de openbare ruimte dan in de beschermende omgeving van het museum. In het Middelheimmuseum wordt door de schaalverhoudingen met de omgeving de eerste betekenislaag benadrukt, terwijl de proporties van de openbare ruimte aan de Rijnkaai, met zijn industrieel erfgoed, monumentale gevels en het gigantische volume van het Scheldewater, de kwetsbaarheid van het werk veel meer in de verf zetten;
• de link met Napoleon wordt versterkt door het nabijgelegen Bonapartedok;
• het werkt inspireert op die locatie bovendien tot een bijkomende betekenislaag: de vogel staat hier ook voor de moed (der wanhoop) van het individu, die zich opmaakt voor een lange reis. Ook de titel van het werk verwijst naar een gevoel van gemis of verlangen. Op die manier kan een verband gezien worden met de thematiek die in het Red Star Line Museum centraal staat. Maar het kan ook om een spreekwoordelijke reis gaan, een symbool zijn voor onze individuele zelfontwikkeling, voor de mens die kracht en broosheid in zich verenigt. Met name bij jongeren zien we die dualiteit tussen willen uitvliegen en beschutting nodig hebben.

Conform artikel 57,§3,8° van het Gemeentedecreet is het college bevoegd voor het stellen van daden van beschikking met betrekking tot roerende goederen.