Het college keurde op 25 juni 2010 het stedelijk actieplan duurzame overheidsopdrachten goed met acties om te komen tot steeds meer duurzame leveringen, werken en diensten (jaarnummer 7807).
Het Bestuursakkoord stad Antwerpen 2013-2018 stelt dat Antwerpen het goede voorbeeld wil geven op gebied van duurzaamheid en milieu, binnen haalbare budgettaire marges.
Europese regelgeving van 26 februari 2014 betreffende het plaatsen van overheidsopdrachten neemt kinderarbeid en andere vormen van mensenhandel op onder de verplichte uitsluitingsgronden bij overheidsopdrachten (bijlage Uitsluiting - paragraaf f). Deze richtlijn dient uiterlijk tegen 16 juni 2016 te worden omgezet in nationale regelgeving.
Met duurzame aankopen wil de stad Antwerpen haar impact op het milieu zoveel mogelijk beperken en rekening houden met de omstandigheden waarin producten gemaakt worden. Tegelijk wil de stad Antwerpen een voorbeeldfunctie vervullen voor andere bedrijven en bewoners en een uitgebreidere markt creëren voor duurzame producten en diensten.
Een bedrijf dat een ‘beleid voor duurzaam aankopen’ voert, zet zijn koopkracht en invloed in om samen met zijn leveranciers en klanten de maatschappelijke en milieuprestaties van de gehele keten van producten te verbeteren. Een effectieve manier om de duurzaamheid van de keten te waarborgen, is om duurzaamheidscriteria te integreren in het selectieproces bij de selectie van leveranciers. Deze criteria kunnen betrekking hebben op:
Tot nog toe paste de stad Antwerpen duurzaamheidscriteria voornamelijk toe bij overheidsopdrachten voor leveringen via technische vereisten en gunningscriteria. De advisering en beoordeling gebeurt door de expertdiensten (zie verder). Bepaalde criteria moeten echter meer dwingend en standaard worden meegenomen in elke overheidsopdracht.
Om kinderarbeid en andere vormen van mensenhandel op te nemen onder de verplichte uitsluitingsgronden is er Europese regelgeving van 26 februari 2014. De stad Antwerpen beslist om met ingang van heden deze richtlijn toe te passen in al haar bestekken en niet langer te wachten op de omzetting van deze richtlijn in nationale regelgeving.
Volgende clausule wordt opgenomen in alle overheidsopdrachten onder toegangsrecht en kwalitatieve selectie:
"Een ondernemer is uitgesloten van deelname aan een stedelijke aanbestedingsprocedure wanneer zij hebben vastgesteld, door verificatie overeenkomstig de artikelen 59, 60 en 61 van de Europese Richtlijn 2014/24/EU van 26 februari 2014 betreffende het plaatsen van overheidsopdrachten en tot intrekking van Richtlijn 2004/18/EG, of anderszins ervan op de hoogte zijn dat deze onderaannemer bij onherroepelijk vonnis veroordeeld is omwille van de volgende redenen:
- kinderarbeid en andere vormen van mensenhandel in de zin van artikel 2 van Richtlijn 2011/36/EU van het Europees Parlement en de Raad (richtlijn 2011/36/EU van het Europees Parlement en de Raad van 5 april 2011 inzake de voorkoming en bestrijding van mensenhandel en de bescherming van slachtoffers daarvan, en ter vervanging van Kaderbesluit 2002/629/JBZ van de Raad)."
Voor alle bestekken wordt toegevoegd:
"De inschrijver voegt aan de offerte een verklaring op eer toe waarmee hij zich engageert voor alle betrokken leveranciers met betrekking tot het naleven van deze clausule."
Het ontbreken van deze verklaring kan leiden tot uitsluiting van de opdracht.
Controle op de toepassing van deze richtlijn is moeilijk. Wel engageert de stad zich ertoe om contracten met leveranciers en producenten die veroordeeld zijn/worden in dit verband onmiddellijk en eenzijdig te ontbinden. Leveranciers en producenten waarover informatie beschikbaar is dat zij zich niet houden aan deze richtlijn worden uitgesloten van overheidsopdrachten. De gemeenschappelijke aankoopcentrale houdt deze informatie bij en doet het administratieve nazicht van de offertes. De expertdiensten onderzoeken of met name criteria met betrekking tot herkomst van producten een oplossing kunnen bieden.
De stad Antwerpen wil zich ook op andere aspecten tonen als maatschappelijk en ecologisch verantwoord ondernemer en werkt daarom een nieuw actieplan duurzame overheidsopdrachten uit. Het college geeft de opdracht aan het managementteam om ervoor te zorgen dat elke medewerker die iets aankoopt in naam van de stad Antwerpen hiervan op de hoogte is en hier rekening mee houdt. Het college geeft de opdracht aan de expertdiensten stadsontwikkeling/energie en milieu Antwerpen, samenleven/ontmoeting/ontwikkelingssamenwerking en ondernemen en stadsmarketing/business en innovatie om de medewerkers hierbij te ondersteunen en adviseren en onderzoek te doen naar recente evoluties en relevante labels. Het college geeft opdracht aan stadsontwikkeling/energie en milieu antwerpen om een geactualiseerd actieplan duurzame aankopen in juni ter goedkeuring aan het college voor te leggen, afgestemd met de gemeenschappelijke aankoopcentrale en de expertdiensten.
Het college keurt goed dat de uitsluitingsgrond met betrekking tot kinderarbeid en mensenhandel, zoals voorzien in de Europese richtlijn van 26 februari 2014 betreffende het plaatsen van overheidsopdrachten, vanaf heden wordt opgenomen in alle bestekken.
Het college beslist om bij zoveel mogelijk aankopen die gebeuren in het kader van de stedelijke organisatie en werking ecologische en ethische criteria in overweging te nemen. Hiertoe wordt het actieplan duurzame overheidsopdrachten geactualiseerd.
Het college geeft opdracht aan:
| Dienst | Taak |
| GAC | Standaard in alle bestekken de uitsluitingsclausule opnemen met betrekking tot kinderarbeid en mensenhandel conform de Europese richtlijn. |
| GAC | Nazicht van de selectiegronden van de inschrijvers. |
| SL/ONT/ONW, OS/BI, SW/EMA | Adviseren en ondersteunen met betrekking tot duurzaamheidscriteria bij overheidsopdrachten. |
| SW/EMA | Geactualiseerd actieplan duurzame overheidsopdrachten ter goedkeuring voorleggen aan college. |