2015_CBS_03742 - Fondsen. Eurodesk - Indiening Civitas projectvoorstel PORTIS - Bekrachtiging

In deze fase zijn er nog geen financiële gevolgen verbonden aan de indiening. Het betreft immers de eerste fase van een aanvraag die in twee fasen verloopt. Na goedkeuring in de eerste fase zal een volledige projectaanvraag worden uitgewerkt. Indien het projectvoorstel vervolgens wordt goedgekeurd, zullen de uitgaven en ontvangsten die met de projectuitvoering gepaard gaan met behulp van een subsidiefiche in het meerjarenbugdet worden ingeschreven. De uitgaven en ontvangsten worden pas verwacht vanaf 2016. Wanneer voldoende informatie is gekend, zal dit mee opgenomen worden bij budgetopmaak of budgetwijziging 2016.

Op Vlaams niveau werd het Masterplan2020 ontwikkeld om via grote investeringen in alle transportmodi vlotter verkeer, veiligere wegen en een hogere levenskwaliteit in en rond de stad te waarborgen. Op stedelijk niveau werd de visie zoals opgenomen in het bestuursakkoord doorvertaald in een mobiliteitsplan dat op 25 februari 2015 werd goedgekeurd door de gemeenteraad (besluit met jaarummer 113 van 25 februari 2015).

Civitas is een subsidielijn binnen Horizon2020, het onderzoeks-en innovatieprogramma van de Europese Unie. Ze is gericht op het ondersteunen van projecten die een duurzame mobiliteit in Europese steden kunnen bewerkstelligen. Stedelijke mobiliteit is verantwoordelijk voor een hoog aandeel van de CO2-uitstoot. De verduurzaming ervan is dus cruciaal om de Europese klimaatdoelstellingen te bereiken. Daarnaast brengt het verminderen van de files in en rond steden ook economische voordelen met zich mee die bijdragen aan het economische herstel in Europa. Omdat verduurzamen van mobiliteit vaak kostelijk is, een lange terugverdientijd heeft en omdat ook vaak de nodige kennis ontbreekt, ondersteunt de Europese Commissie steden via het verschaffen van subsidies binnen de Civitas subsidielijn.

De stad wil als leading city en tevens als coördinator een projectvoorstel indienen. Het projectvoorstel is getiteld PORT-cities: Integrating Sustainability (PORTIS). Het uitgangspunt van PORTIS is dat havensteden gekenmerkt worden door een bijzondere mobiliteitsproblematiek die samenhangt met de economische activiteiten die zich afspelen in en rond de haven. Een mobiliteitsstructuur die zowel de groei van de haven als de ontwikkeling van een veilige, leefbare en energievriendelijke stad ondersteunt, is daarbij onontbeerlijk. Binnen PORTIS zullen de deelnemende steden maatregelen op het vlak van mobiliteit ontwikkelen, demonstreren en evalueren. Een projectconsortium bestaat uit enkele leading cities en enkele follower cities. De leading cities zetten daarbij het voorbeeld door innovatieve maatregelen te demonstreren, terwijl de follower cities de gedemonstreerde maatregelen overnemen en leren van de leading cities.

De Antwerpse lokale partners zijn het Havenbedrijf de NMBS, Provincie Antwerpen, De Lijn en de nv Traject. Bovendien ondersteunt Transport & Mobility Leuven als consultant mee het consortium. Andere betrokken leading cities zijn Aberdeen (Verenigd-Koninkrijk) en Triëste (Italië). Follower cities zijn Klaipeda (Litouwen) en Constanta (Roemenië).

Samen met haar partnersteden kan de stad via Civitas bijkomende middelen bekomen voor de uitvoering van mobiliteitsmaatregelen die aansluiting hebben bij de prioriteiten van het Civitasprogramma. De stad kiest ervoor om enkel maatregelen naar voor te schuiven die reeds in de meerjarenbegroting zijn opgenomen om daarvoor bijkomende financiering te bekomen. De maatregelen van de verschillende partnersteden worden in het project aan elkaar gelinkt in een samenhangend projectvoorstel met enkele thematische werkpakketten. De indiening van het projectvoorstel verloopt in twee fasen. De deadline voor de eerste fase lag op 23 april 2015. Voor deze eerste fase werd een voorlopige oplijsting van maatregelen en bijhorende werkpaketten gedefinieerd, met een ruwe inschatting van de deelnemende partners en een geraamd totaalbudget. Op basis van deze indiening beslist de Europese Commissie al dan niet om het project te weerhouden voor de tweede fase. Enkel in dat geval is er vervolgens een periode om het project verder uit te werken en in te dienen voor subsidiëring. De deadline voor indiening van de volledige subsidie-aanvraag is 15 oktober 2015. Indien ook in de tweede fase Europese goedkeuring wordt bekomen, kan het project worden opgestart en zullen Europese middelen ontvangen worden.

Als coördinator en leading city zal de stad budget ontvangen om innovatieve maatregelen te demonstreren en te delen met andere steden in het consortium. Een voorlopige lijst van te demonstreren maatregelen werd opgemaakt in samenspraak met het Havenbedrijf. Deze maatregelen werden opgenomen in de vier werkpakketten van het project. Hieronder wordt voor elk pakket een korte samenvatting van de inhoud gegeven en een Antwerpse maatregel als voorbeeld:

Werkpakket 1: Beleid en planning

• Inhoud: Verbeteren van de dialoog en de samenwerking tussen de steden en de havenautoriteiten om co-planning en gedeelde implementatie vanuit een gedeelde visie mogelijk te maken;
  
• Voorbeeld Antwerpen: Stakeholder management door het versterken van huidige samenwerkingsplatformen tussen de verschillende overheden en opstarten van nieuwe samenwerkingsplatformen op stadsregionaal niveau

Werkpakket 2: Mensen

• Inhoud: Ontwikkelen van nieuwe en versterken van bestaande mobiliteitsconcepten en -oplossingen om mobiliteitsgedrag te beïnvloeden;
  
• Voorbeeld Antwerpen: Verder uitwerken gepersonaliseerd reisadvies, zoals ontwikkeld in het Europese project PTP-Cycle

Werkpakket 3: Transportsystemen

• Inhoud: Verhogen van de efficiëntie van het wegtransport van en naar de stad en bevorderen van milieuvriendelijke mobiliteit;
  
• Voorbeeld Antwerpen: Ontwikkeling van een slim signalisatiesysteem voor de verbetering van verkeersstromen

Werkpakket 4: Goederen

• Inhoud: Verhogen van de efficiëntie en de coördinatie van de stromen van vrachtvervoer in de stad en de haven;
  
• Voorbeeld Antwerpen: Ontwikkeling en implementatie van een nieuw geïntegreerd concept voor de organisatie van stedelijke goederenstromen (cargofietsen, nachtleveringen,...)

Naast de vier inhoudelijke werkpakketten dienen activiteiten uitgevoerd te worden op vlak van evaluatie, kennisdeling, disseminatie, communicatie en projectmanagement. Antwerpen zal als formele projectcoördinator de eindverantwoordelijkheid dragen, maar zal daarvoor in de praktijk ondersteund worden door verschillende binnen- en buitenlandse consultants.

Het geraamde budget bedraagt 17.070.200,00 euro. Van het budget zal 85% voorbehouden zijn voor steden en lokale partners. De overige 15% gaat naar ondersteunende organisaties (consultants en kennisinstellingen). Het is nog onbekend hoe groot het Antwerpse aandeel zal zijn voor zowel het uitvoeren van de demonstraties als voor de activiteiten die met het coördinatorschap gepaard gaan. Het financieringspercentage bedraagt 100%. Er dient dus vanuit der stad hoe dan ook geen cofinanciering te worden voorzien. De totale looptijd van het project bedraagt 4 jaar vanaf de definitieve goedkeuring.

Binnen de stad wordt het project getrokken door de dienst mobiliteit (bedrijfseenheid stadsontwikkeling). De stedelijke Eurodesk zorgt voor de nodige ondersteuning bij de indiening van het subsidievoorstel.