2015_CBS_08181 - Everaertstraat 97-99. Herbestemming tot school in cohabitatie met huidig gebruik door jeugdverenigingen - Principebeslissing - Goedkeuring

De werken om het gebouw klaar te maken voor onderwijsactiviteiten voor de start van het schooljaar 2016-2017 worden in een apart besluit vastgelegd.

Het gemeentedecreet van 15 juli 2005, inzonderheid artikel 57, regelt de bevoegdheden van het college van burgemeester en schepen.

Het college van burgemeester en schepenen is bevoegd voor de daden van beheer over de gemeentelijke inrichtingen en eigendommen, binnen de door de gemeenteraad desgevallend vastgestelde algemene regels.

De stad Antwerpen kampt met een tekort aan plaatsen in het basisonderwijs waardoor er dringend nood is aan capaciteitsuitbreiding. Daarom worden er sinds 2010 op het grondgebied van de stad locaties gezocht om extra plaatsen te creëren in onderwijs. Ook in het huidige bestuursakkoord is een snelle en duurzame oplossing voor het capaciteitsprobleem opgenomen en vastgelegd als prioritaire strategische doelstelling 1SLW09. Zowel locaties die snel kunnen worden ontwikkeld, als projecten met een langetermijnperspectief komen in aanmerking. In deze zoektocht kijken we zowel naar private als publieke percelen of gebouwen.

Het managementteam van 9 mei 2012 heeft 37 locaties met stedelijk bedrijfsvastgoed aangeduid waarvan onderzocht kan worden of ze in aanmerking komen voor creatie van bijkomende onderwijscapaciteit.

Vandaag ligt de locatie Everaertstraat 97-99 voor. In deze buurt zien we een grote druk op de beschikbare plaatsen in de scholen en lange wachtlijsten. Het betreft een voormalig schoolgebouw (vrij katholiek onderwijs), wat vooruitzicht lijkt te bieden op een snelle capaciteitswinst. Het gebouw is vandaag in concessie gegeven aan VZW Anno 2060, een consortium van jeugdorganisaties. Volgende verenigingen zijn er gehuisvest

• Chiro Dolfijn;
• Kras Antwerpen Noord;
• MSC Ahlan.

Net als alle locaties die voor onderwijs in aanmerking komen, werd deze site aan de onderwijsnetten voorgesteld op de lokale taskforce capaciteit basisonderwijs. Zo is elk onderwijsnet gelijktijdig geïnformeerd en kan elk schoolbestuur zijn interesse tonen. Het schoolbestuur in oprichting met als voorlopige naam Parkschool Noord, dat ontstond in de schoot van MSC Ahlan vzw, werd op 7 november 2013 door de lokale taskforce capaciteit basisonderwijs naar voor geschoven als potentieel toekomstig gebruiker voor deze site. De andere onderwijsverstrekkers zullen geen initiatieven nemen met betrekking tot deze site.

Gezien het gaat om het stedelijk bedrijfsvastgoed werd door de huisvestingscommissie gevraagd om een haalbaarheidsonderzoek uit te voeren om op deze locatie basisonderwijs te organiseren in gedeeld gebruik met de huidige gebruikers. De financiële gevolgen, evenals de modaliteiten en voorwaarden van een terbeschikkingstelling moeten onderzocht worden. De huisvestingscommissie nam op 10 maart 2014 kennis van deze vraag. Het haalbaarheidsonderzoek werd ondertussen afgerond.

Ruimtelijk scenario 1 in het haalbaarheidsonderzoek vertrekt vanuit het behoud van de bestaande gebouwen met beperkte investeringen van 1,2 miljoen euro om het gebouw zuiniger, veiliger en toegankelijker te maken en te zorgen voor voldoende sanitair. Dit scenario levert onvoldoende oppervlakte  op om, zelfs in gedeeld gebruik, alle huidige gebruikers en de nieuwe school voldoende ruimte te geven.

Ruimtelijk scenario 2 in het haalbaarheidsonderzoek, stelt een uitbreiding met nieuwbouw ter hoogte van de gebouwdelen aan de zijde van de Biekorfstraat. Dit impliceert een investering geraamd op totaal 4 miljoen euro, of 2,8 miljoen euro na uitvoering van werken voorzien in scenario 1. De beschikbare ruimte wordt optimaal gebruikt waardoor de bruto oppervlakte bijna verdubbelt. Alle huidige gebruikers en de school kunnen in cohabitatie op de locatie terecht en hun werking inhoudelijk op elkaar afstemmen.

De huisvestingscommissie nam op 4 mei 2015 kennis van het haalbaarheidsonderzoek Everaertstraat 9/99 – Biekorfstraat 102/104 deel 1 ruimtelijk, functioneel en bouwtechnisch onderzoek van januari 2015 opgemaakt door de bedrijfseenheid stadsbeheer en van het financieel juridisch luik en de voorgestelde scenario's en gaf opdracht om volgend stappenplan verder uit te werken.

Binnen de beheerstructuur onderwijscapaciteit zijn onderwijsbeleid, de bedrijfseenheden stadsbeheer en financiën, strategische coördinatie en de bedrijfseenheid stadsontwikkeling met jeugd en sport verder uitgegaan van een gefaseerde aanpak om finaal te komen tot ruimtelijk scenario 2. Deze inbreiding biedt mogelijkheden voor  een divers onderwijs- en vrijetijdsaanbod door diverse partners, die elkaar kunnen versterken door inhoudelijke samenwerking wat een positieve afstraling kan geven op de wijk.

Het gebouw in de Everaertstraat 97-99 is stedelijk bedrijfsvastgoed. Gezien het om een voormalig schoolgebouw gaat, lijkt het een snelle capaciteitswinst te kunnen opleveren. Bovendien is de site gelegen in het stadsdeel 2060 Antwerpen waar grote tekorten zijn in het basisonderwijs.

Gebruik door jeugdverenigingen is verenigbaar met onderwijs, op voorwaarde dat er goede afspraken worden gemaakt. De bedrijfseenheid cultuur, sport, jeugd en onderwijs zal de huidige en toekomstige gebruikers ondersteunen om afspraken te maken over gedeeld gebruik en verdere inhoudelijke samenwerking om de leerkansen te verhogen. Uitgangspunt hierbij is dat de jeugdverenigingen een toekomstperspectief krijgen waarin zij tenminste over dezelfde mogelijkheden beschikken.

Gezien de grote nood aan bijkomende onderwijscapaciteit in deze buurt, moeten de onderhandelingen met de huidige gebruikers en het opstartende schoolbestuur zo snel mogelijk starten. Bovendien moet worden berekend welke minimale startinvesteringen nodig zijn om het gebouw door de onderwijsinspectie te laten erkennen als schoolgebouw.

De huidige planning van het schoolbestuur is om op 1 september 2016 te starten met een eerste en een tweede kleuterklas en een eerste leerjaar lager onderwijs. Om dit te realiseren is tegen november 2015 een formeel engagement tussen de stad Antwerpen en het schoolbestuur nodig. Dan is het mogelijk om de school op te nemen in Meld Je Aan, het aanmeldingssysteem voor het basisonderwijs in Antwerpen voor het schooljaar 2016-2017.  Als we deze timing niet halen, kan de school nog wel opstarten tegen 1 september 2016, maar kunnen de inschrijvingen pas starten in juni 2016 buiten het aanmeldingssysteem om, met volgende negatieve gevolgen:

• bij de toekenning van plaatsen wordt geen rekening gehouden met de bijgekomen capaciteit, zodat nog meer ouders negatieve communicatie krijgen en onnodig op zoek gaan naar een school buiten de wijk;
• andere scholen zullen leerlingen inschrijven die uiteindelijk bij de open inschrijvingen toch voor de nieuwe school kiezen, waardoor hun capaciteit niet optimaal wordt benut.

Op 17 juni 2015 werden de resultaten van het haalbaarheidsonderzoek met de betrokken kabinetten jeugd, onderwijs, patrimonium en respectieve stedelijke diensten besproken. In onderling overleg werd een gefaseerde aanpak naar voor geschoven.

Fase 1: voorbereiding (loopt vanaf deze goedkeuring tot 31 augustus 2016). In deze fase worden de juridische, financiële, logistieke en administratieve aspecten in de verhouding tussen stad, school en alle andere gebruikers verder uitgewerkt en geformaliseerd in een besluit van het college en de gemeenteraad.

• De bedrijfseenheid stadsbeheer zal, op basis van beschikbare keuringsverslagen en rapport van de onderwijsinspectie, de noodzakelijke werken om de opstart van de school mogelijk te maken ramen en plannen. Voor minder dringende opmerkingen wordt een gefaseerde uitvoering voorgelegd.
• De startinvesteringen omvatten enerzijds investeringen om de algemene conditie van het gebouw terug op een aanvaardbaar peil te brengen om een herbestemming voor eender welke publieke functie conform te maken aan de huidige regelgeving. Anderzijds zijn er specifieke investeringen nodig om te voldoen aan de regelgeving in functie van onderwijs. 
• De bedrijfseenheid cultuur, sport, jeugd en onderwijs zal de onderhandelingen leiden met de betrokken partijen, zowel betrokken stedelijke diensten als schoolbestuur en de jeugdverenigingen, om formele afspraken te maken over de juridische voorwaarden en over de samenwerkingsvorm in de volgende 2 fasen. Bovendien zal het waken over de timing.
• Het schoolbestuur zal de nodige stappen ondernemen om het voorstel en de voorwaarden van de stad Antwerpen te implementeren in zijn beleid. Er wordt een businessplan aangeleverd dat de haalbaarheid van de volgende fases motiveert. 
• De huidige gebruikers overwegen of ze het voorstel en de voorwaarden van de stad Antwerpen accepteren. Indien de huidige gebruikers het voorstel van de stad Antwerpen afwijzen zal het college om een nieuw besluit gevraagd worden. Eenzijdige verbreking door de stad Antwerpen van de huidige concessie is niet te verkiezen in de relatie tussen jeugd- en onderwijsbeleid.   

Fase 2: huurfase (augustus 2016 - augustus 2019 of augustus 2020). In deze fase krijgen het schoolbestuur en de huidige gebruikers het gebouw ter beschikking, overeenkomstig de in fase 1 opgestelde voorwaarden. In deze periode start de school effectief en bereidt ze zich voor op fase 3.

• De bedrijfseenheid stadsbeheer staat in voor het innen van de huur en voor het wettelijk eigenaarsonderhoud. Dat wordt bekostigd met de huurinkomsten op deze site, indien nodig aangevuld met middelen uit de infrastructuurbegroting van de diensten cultuur, sport, jeugd en onderwijs/algemeen onderwijsbeleid Antwerpen en cultuur, sport, jeugd en onderwijs/jeugd.
• De bedrijfseenheid cultuur, sport, jeugd en onderwijs staat in voor de uitwerking en begeleiding van het samenwerkingsmodel tussen de verschillende partners.
• Onderwijsbeleid volgt de inspecties op en gaat de solvabiliteit van het schoolbestuur na om bij de overgang naar de 3^de fase een advies te kunnen uitbrengen aan het stadsbestuur over de terbeschikkingstelling van de infrastructuur op lange termijn aan het schoolbestuur.

De school vraagt via de lokale taskforce capaciteit basisonderwijs een beschikbaarheidsvergoeding aan bij AGIOn, het Agentschap infrastructuur in Onderwijs van de Vlaamse overheid, dit in functie van de te onderhandelen huurovereenkomst. 

Fase 3: langdurige ter beschikking stelling (vanaf augustus 2019 of augustus 2020). In deze fase krijgt het schoolbestuur (afhankelijk van de gemaakte afspraken met de huidige gebruikers, eventueel in onverdeeldheid met hen) een langdurige overeenkomst. De voorwaarden voor de langdurige ter beschikking stelling worden opgenomen in een latere besluitvorming.

Luidens artikel 2, lid 1 eerste zin van het Gemeentedecreet van 15 juli 2005 beogen de gemeenten om op het lokale niveau bij te dragen tot het welzijn van de burgers en tot de duurzame ontwikkeling van het gemeentelijk gebied.