2015_CBS_07977 - District Borgerhout. Moorkensplein en omgeving SWOU08404 - Parkeerconcept en zone voor tijdelijke inrichting tijdens fase 1 - Goedkeuring

Met de collegebeslissing van 6 maart 2015 (jaarnummer 1791) werden de bevoegdheden van de districtscolleges gecoördineerd. Artikel 10 bepaalt dat het districtscollege bevoegd is voor lokale straten en pleinen.

In het gemeenteraadsbesluit van 30 maart 2015 (jaarnummer 147) werden de bovenlokale locaties vastgesteld. Moorkensplein is een lokale straat.

Het college is bevoegd voor de bovenlokale budgetten.

Op 22 mei 2015 (jaarnummer 3982) keurde het stadscollege de procesnota project Moorkensplein en omgeving goed. Op 9 juni 2015 (jaarnummer 188) keurde het districtscollege van Borgerhout de procesnota Moorkensplein en omgeving goed en nam kennis en heeft voorbehoud bij de nieuwe verkeerscirculatie.

De goedgekeurde procesnota bundelt de bestaande en nieuwe opvattingen en vormt de leidraad voor de doorstart van het volledige project in een nieuw proces. Om het volledige project te kunnen vertalen in concrete realisaties wordt het opgedeeld in twee fases en vier deelprojecten:

Fase 1 (mei 2015 tot en met 2018)

• Deelproject 1: herinrichting oud gemeentehuis;
• Deelproject 2: heraanleg Moorkensplein;
• Deelproject 3: onderzoek nieuw bouwprogramma (en versnelde uitvoering naar gelang complexiteit).

Fase 2 (vanaf 2019)

• Deelproject 3: onderzoek en realisatie nieuw bouwprogramma (vervolg);
• Deelproject 4: realisatie buurtpark (uitbreiding Moorkensplein).

Het bestuur geeft bijkomend de opdracht om het onderzoek naar de buurtparking op te starten en de realisatie versneld uit te voeren.

Op 10 juli 2015 (jaarnummer 6013) keurde het college de beëindiging van de schorsingsperiode  en de bijakte voor de studieopdracht van TV Buro Lubbers, Korteknie-Stuhlmacher, Bovenbouw architecten voor de heraanleg het Moorkensplein goed. Het ontwerpteam voert in eerste instantie een parkeerstudie uit naar de ruimtelijke draagkracht van bovengrondse parkeerplaatsen op het plein. Daarna wordt het voorontwerp van het plein verder bijgesteld.

1. Parkeerconcept

Vanuit de procesnota werden er uitgangspunten geformuleerd met betrekking tot het mobiliteitsconcept en met ruimtelijke invloed op het voorliggende schetsontwerp. In het bijzonder gaat dit over de gewijzigde verkeerscirculatie en de vraag om het verlies van parkeerplaatsen tijdens fase 1 te compenseren door bovengrondse parkeerplaatsen te voorzien op het plein en een buurtparking in Mellaertsstraat 5-9 te realiseren. De parkeerplaatsen in Maréestraat blijven behouden tijdens fase 1 en worden opgenomen bij de aanleg van het buurtpark (uitbreiding Moorkensplein) in fase 2.

Bovengronds parkeren op het plein
Om het aantal bovengrondse parkeerplaatsen op het plein te bepalen, werd aan het ontwerpteam gevraagd een ruimtelijk onderzoek uit te voeren naar de afstemming tussen de draagkracht van het plein en bovengrondse parkeerplaatsen, op basis van de ruimtelijke randvoorwaarden opgenomen in de procesnota. Het ontwerpteam voerde een parkeerstudie uit waaruit het voorstel met 10 parkeerplaatsen langsheen de west- en zuidzijde van het oude gemeentehuis het meest wenselijke is. De ligging van de parkeerplaatsen sluit aan op de hoofdstraat en beperkt zoekverkeer in de wijk. De locatie van de parkeerplaatsen creëert een maximaal verkeersvrij plein.  Het laden en lossen vindt op het plein plaats, zonder specifieke plaatsen te voorzien. Verder worden er enkele groepen fietsbeugels geplaatst voor gebruikers van het plein, bezoekers van het districtshuis en de omliggende handels- en horecazaken. Het huidige velostation wordt verplaatst, met behoud van capaciteit. Een exacte locatie wordt in het voorontwerp verder uitgewerkt.

Realisatie buurtparking
De heraanleg van het publiek domein in fase 1 betekent een verlies van bovengrondse parkeerplaatsen. Tellingen op het terrein geven aan dat er in totaal 44 bovengrondse parkeerplaatsen verdwijnen. Het nieuwe ontwerp voor het plein voorziet 10 parkeerplaatsen. Het verlies van de overige 34 parkeerplaatsen wordt in de te realiseren buurtparking in de Mellaertsstraat 5-9 voorzien. Het perceel is eigendom van AG VESPA en is in gebruik door enkele buurtverenigingen waarmee een overeenkomst is afgesloten. AG VESPA voorziet om een woonproject te realiseren bestaande uit circa 6 wooneenheden met ondergrondse parkeervoorziening conform de bouwcode. In samenwerking met het Gemeentelijk Autonoom Parkeer- en mobiliteitsbedrijf Antwerpen (GAPA) wordt in de overige beschikbare ondergrondse ruimte een buurtparking geïntegreerd waarbij gestreefd wordt naar een maximaal ruimtegebruik in afstemming met het gevraagde minimum parkeerplaatsen en extra parkeerplaatsen voor de buurt. De financiering en exploitatie wordt door GAPA opgenomen. Volgend programma voor de buurtparking wordt vooropgesteld:

• minimaal 34 parkeerplaatsen ter compensatie van het parkeren openbaar domein
• overige maximalisering van de parking doorvoeren om de vraag aan buurtparking vanuit de buurt aan te vullen
• aantal parkeerplaatsen voor de woonfunctie op het perceel
• een buurtfietsenstalling voor circa 20 fietsen

Op vraag van het bestuur wordt er gestreefd naar een in gebruik name van de buurtparking midden 2018. Het perceel is vervuild en herkend bij Vlabotex (Vlaams Bodemsaneringsfonds voor textielverzorging). Er wordt een procedure voor het beschrijvend bodemonderzoek opgestart waarna de saneringswerken kunnen aanvangen onder leiding van Vlabotex en OVAM. De duur van de saneringswerken is afhankelijk van de resultaten uit het beschrijvend bodemonderzoek. Om de versnelde in gebruik name van de buurtparking te verzekeren, moet de voorgestelde procedure van het beschrijvend onderzoek versneld uitgevoerd worden (starten in 2015 in plaats van opstart procedure bodemonderzoek in 2016). De mogelijkheden moeten verder bekeken worden en opgenomen worden met Vlabotex.

Gezien de bestaande hoge parkeerdruk in de omgeving blijft GAPA onderzoek doen naar alternatieve parkeerplaatsen voor de buurt in bestaande infrastructuren of op bestaande terreinen. Een stadsbreed onderzoek loopt momenteel bij AG VESPA en GAPA.

2. Herinrichting van het binnengebied van het bouwblok tijdens fase 1

Momenteel loopt binnen het deelproject 3 een onderzoek naar een mogelijk bouwprogramma en wordt de realisatie van de nieuwbouw voorzien in fase 2. Vanuit de procesnota is aangegeven om de 6 leegstaande, verworven panden op korte termijn te slopen en de  vrijgekomen gronden in te zetten voor de buurt in afwachting van een definitieve bijkomende open ruimte. Het betreft de panden Bakkerstraat 58, Langstraat 107-109-111-113 en Maréestraat 17. Voor de realisatie van de tijdelijke open ruimte is het noodzakelijk het binnengebied van het bouwblok her in te richten.
Vandaag wordt het binnengebied gebruikt als parking voor de politiediensten en de districtswerking. Voorts is er een afgesloten fietsenstalling voor de politie en ook districtsmedewerkers plaatsen hun fiets in het binnengebied, maar hiervoor is geen exacte plaats aangegeven. Aan de achterzijde van het perceel Mellaertsstraat 18 is een hoogspanningscabine in beheer van Eandis, bereikbaar via het binnengebied.

Bij de herinrichting wordt ook het bouwvallige pand Mellaertsstraat 18 meegenomen. Dit is stadseigendom en wordt momenteel gebruikt als opslagplaats door de jeugddienst en het Rode Kruis.

Doelstellingen voor tijdelijke open ruimte
De stad en het district willen stadskankers vermijden en hebben de intentie om de panden te slopen op korte termijn. Bij een verdere herstructurering en efficiënt ruimtegebruik van het binnengebied is het mogelijk om een aaneengesloten open ruimte te voorzien dat in oppervlakte minimaal te vergelijken is met de huidige 'samentuin' in de Mellaertsstraat. Het gaat over een oppervlakte van minimaal 900m². Door de vrijgekomen percelen en een stuk van de parking tijdelijk in te richten als een verblijfsruimte voor de buurt, ontstaat er een zone grenzend aan de Langstraat en hoek Bakkerstraat waardoor er groot contact is met het openbaar domein. Tevens is dit een compensatie voor het verlies aan open ruimte tijdens de werken aan het plein. De inrichting van de tijdelijke open ruimte van minimaal 900m² zal worden aangepakt vanuit een bottom-up principe. De stad beoogt op deze manier draagvlak te creëren voor de open ruimte.

Voorwaarden voor herinrichting bouwblok
Om deze zone te kunnen realiseren, is het noodzakelijk het binnengebied efficiënter in te richten. Hiervoor hebben gesprekken plaatsgevonden met de verschillende gebruikers en zijn volgende conclusies opgenomen:

• voor het slopen van de panden moet een stedenbouwkundige vergunning verleend worden. Dit dossier is momenteel in opmaak en wordt geagendeerd op het college waarna het ingediend wordt bij Ruimte Vlaanderen;
• het binnengebied wordt afgesloten en voorzien van 67 parkeerplaatsen voor de lokale politie tot de diensten verhuizen naar het nieuwe mastergebouw. De parking wordt toegankelijk via de Mellaertsstraat;
• de bestaande fietsenstalling van de politiediensten blijft behouden (in een afgesloten ruimte) tot de verhuis naar het geplande mastergebouw voor de politie;
• voor stadspersoneel geldt een bedrijfsvervoerplan waarin wordt ingezet op duurzame verplaatsingsgedrag van de stadsmedewerkers. Het district wil dit beleid volgen en het personeel niet meer in het binnengebied toelaten met privéwagens;
• in functie van de districtswerking worden 2 parkeerplaatsen voor dienstwagens voorzien. Tijdens fase 1 worden de 2 plaatsen voorzien in het binnengebied of op een alternatieve locatie. In fase 2 worden ze opgenomen in het programma van de nieuwbouw;
• in het gerenoveerde oude gemeentehuis is geen fietsenstalling voorzien voor privé- en dienstfietsen van de medewerkers. Tijdelijk worden in het binnengebied 30 stallingen voor privéfietsen en 4 stallingen voor dienstfietsen voorzien. In fase 2 worden ze opgenomen in het programma van de nieuwbouw;
• Eandis heeft de noodzaak voor de vernieuwing van de bestaande hoogspanningscabine aangegeven. De voorkeur van de stad gaat uit van het behoud van de huidige locatie en een interne vernieuwing van de cabine in afwachting van een definitieve locatie in de te realiseren nieuwbouw. Bij de herstructurering van het binnengebied wordt rekening gehouden met de toegang van deze hoogspanningscabine.

3. Timing gedurende fase 1 (2015-2018)

Er wordt gestreefd naar de volgende timing:

• voorjaar 2016:
  • start van de renovatie van het oud gemeentehuis;
  • leegstaande panden worden gesloopt  en de percelen bouwrijp gemaakt;
• zomer 2016:
  • herinrichting van het binnengebied met parkeerplaatsen voor politie  (en indien mogelijk gedeeld gebruik), fietsenstalling district, fietsenstalling politie, 2 dienstwagens voor district, en rekening te houden met hoogspanningscabine;
  • inrichting en in gebruikname van tijdelijke open ruimte;
• 2017:
  • de districts- en loketwerking trekken in het gerenoveerde oude gemeentehuis;
  • start heraanleg Moorkensplein;
  • start realisatie buurtparking;
• 2018:
• heraangelegd Moorkensplein;
• in gebruik name van de buurtparking in de Mellaertsstraat 5-9.

Het voor deze opdracht(en) vereist budget is voorzien op doelstelling 1SWN050303.

Voor de opdrachten voor GAPA en AG Vespa zijn nog geen budgetten vastgelegd. Er zijn bestaande budgetten (grond- en pandenbeleid, stallings- en parkeerinfrastructuur) die besteed kunnen worden voor het project.