2015_CBS_08201 - District Antwerpen. Heraanleg Donkse beekvallei - Rozemaai. SWOU11167 - Inzending subsidie Natuur in je Buurt - ANB - Goedkeuring

Het Agentschap Natuur en Bos (ANB) lanceert een oproep naar vernieuwende, creatieve groenprojecten, die zorgen voor meer en beter groen in de verstedelijkte omgeving. 

De beschikbare subsidies worden verdeeld over één Vlaamse laureaat en over 5 provinciale laureaten. Het openbaar bestuur kiest of het een project indient dat meedingt voor de titel ‘Vlaamse laureaat’ of een project indient voor de titel ‘provinciale laureaat’. Per stad/gemeente kan er slechts één project worden ingediend.

Het projectvoorstel moet voldoen aan de algemene selectiecriteria om als laureaat te kunnen worden bekroond. Voor de Vlaamse laureaat zijn er bijkomende selectiecriteria.

Projecten komen in aanmerking als:

• ze de leefbaarheid in steden en gemeenten verbeteren en daartoe meer en/of beter groen voorzien;
• ze voldoen aan de principes van harmonisch park- en groenbeheer;
• het projectgebied gelegen is in de verstedelijkte omgeving zoals stads-, dorps- of woonkern en daar de leefbaarheid verhoogt;
• het projectgebied in eigendom is van het openbare bestuur dat het projectvoorstel indient en zal uitvoeren;
• het projectvoorstel zich nog niet in de aanbestedingsfase bevindt.

Naar aanleiding van de oproep van ANB legt de bedrijfseenheid stadsontwikkeling het project Donkse Beekvallei Rozemaai SWOU11167 ter goedkeuring voor als inzending voor de titel ‘Vlaamse laureaat’.

Het project Donkse Beekvallei Rozemaai SWOU11167 voldoet aan de algemene en bijkomende selectiecriteria voor het Vlaamse laureaat. Het projectvoorstel dient ingediend te worden met schriftelijk akkoord van het college.

Vergroten van de leefbaarheid

Voor de volledige wijk Rozemaai is een stedenbouwkundig masterplan opgemaakt. Dit plan heeft als doel om de ruimtelijke, sociale, culturele, economische situatie van de bewoners op een duurzame wijze te verbeteren. Het project is vernieuwend, omdat er een samenhang gezocht wordt tussen het landschap, groen- en waterbeheer en het sociaal-cultureel-economische aspect. Typerende eigenschappen van het project zijn:

• De opengelegde Donkse beek vormt de basis voor de ontwikkeling van Rozemaai. Deze stimuleert de verder ontwikkeling van de wijk Rozemaai op vlak van wonen en de daaraan gekoppelde voorzieningen.
• Aan de beekvallei worden landschaps- en natuurelementen gekoppeld.
• Om van de vallei een visuele, sociale en attractieve pool te maken worden in haar omgeving recreatieve functies geïntroduceerd zoals: speelterreinen, picknickplekken, fiets- en wandelroutes, volkstuintjes,…
• Er wordt gestreefd naar een gemengde wijk met een goede verhouding tussen sociale woningen en koopwoningen. Hierdoor ontstaat ook een interessante mengelmoes van culturen in de wijk.

Mobiliteit: Het is de bedoeling om van Rozemaai een verblijfsgebied te creëren. De inrichting moet gebeuren in functie van het bestemmingsverkeer. De interne verbindingen en verbindingen met het centrum van Ekeren en de stad moeten verbeterd worden door een netwerk van trage wegen voor fietsers en voetgangers.

Samenwerking, buurtparticipatie en binding

Op vlak van samenwerking is er een intense samenwerking tussen meerdere beleidsvelden (stadsontwikkeling, stadsbeheer, sociale planning), disciplines zoals architectuur en stedenbouw, en publieke (stad Antwerpen, Woonhaven, VMSW, AG Vespa) en private actoren (sleutelfiguren, lokale verenigingen,…). Parallel met de ontwikkeling van de ruimtelijke structuur wordt de sociale structuur verder uitgebouwd, zodat beide elkaar ondersteunen en versterken.

In het traject van het masterplan publiek domein werd een klankbordgroep opgericht tijdens de zomer van 2014 en werd een participatiemoment georganiseerd op 21 maart 2015. Tijdens dit evenement konden bewoners aanduiden welke activiteiten en functies ze graag in de open ruimte van hun wijk wensten.

Er blijven nauwe formele en informele contacten met de sleutelfiguren uit de wijk. Deze contacten verlopen via de lokale afdeling van het Stedelijk Wijkoverleg. 

Het ingerichte parkgebied en een betere menging van het sociale weefsel zullen voor meer binding zorgen tussen Rozemaai en haar bewoners. Binding tussen inwoners en hun buurt zorgt immers voor meer betrokkenheid op de omgevingskwaliteit van de ruimte. Deze groene ruimtes zijn niet enkel gericht naar de eigen bevolking. De fiets- en wandelpaden die aansluiting vinden op de Oude Landen, de stad en de noordelijk gelegen gebieden zorgen ervoor dat het gebied makkelijker betreedbaar wordt.

Harmonisch park- en groenbeheer (HPG)

Door natuurlijk en extensief beheer toe te passen wordt de ecologische potentie en de biodiversiteit er versterkt en wordt gestuurd in de richting van de potentieel natuurlijke vegetatie op deze plek. Dit betekent dat de kosten voor het beheersonderhoud beperkt kunnen blijven zonder op ecologie te besparen. Doorheen de bouwvelden worden de speelterreinen intensief beheerd terwijl de randen uit extensief beheerd grasland en ruigten bestaan.

Landschap en water: Rozemaai wordt omgeven door de natuurgebieden en maakt deel uit van een lineair groen park dat Ekeren moet verbinden met de stad. In dit park worden zowel de ecologische waarden langs de Donkse beek versterkt als recreatie- en sportfaciliteiten voorzien. Een evenwicht moet gevonden worden tussen toegankelijkheid in functie van recreatie en bescherming van de natuur. Het landschap kan gebruikt worden om de geluidsoverlast van de A12 te reduceren.Er wordt voldaan aan de HPG-principes.

Bovenlokale uitstraling

Rond de vallei is een visie ontwikkeld: de beek vormt het verbindend element in de wijk en linkt de verschillende functies en buurten met elkaar. Verspreid in Vlaanderen bevinden zich meerdere grootschalige wijken die een leefbaarheidproblematiek hebben die vergelijkbaar is met Rozemaai. De resultaten uit het onderzoek voor de site Rozemaai kunnen gebruikt worden in de woongebieden van Vlaanderen die kampen met problemen op vlak van het sociale weefsel en de kwaliteit van de woonomgeving.