Interpellatie gekoppeld aan motie: Conflictvrije kruispunten.
Naar aanleiding van het begin van elk schooljaar wordt aandacht besteed aan hoe kinderen zich veilig van en naar de school kunnen bewegen. Een oproep van een groep Antwerpse ouders, gesteund door de vereniging van Ouders van Verongelukte Kinderen (OVK) en de fietsersbond, vraagt de aandacht voor gevaarlijke kruispunten en vraagt dat deze conflictvrij worden gemaakt.
Deze oproep is niet zonder voorwerp. Kruispunten zijn gevaarlijke plaatsen (+30% totale aantal verkeersongevallen, +20% totale aantal dodelijke ongevallen). Het gaat hier in veel gevallen over automobilisten maar fietsers en voetgangers zijn maar al te vaak slachtoffer van ongevallen op kruispunten. Het is namelijk de plek waar voetgangers en fietser het meeste in contact komen met de andere weggebruikers in verschillende richtingen aan verschillende snelheden.
Dit werd in het verleden al bevestigd door eindrapporten van de politie Antwerpen. Ongeveer de helft van de ongevallen met fietsers gebeuren op kruispunten. Door het volgen van de verkeersregels en oordeelkundig inrichten van kruispunten kunnen we het aantal ongevallen beperken maar nog niet uit de wereld helpen. Ook in Antwerpen kennen we helaas voorbeelden.
We mogen daarom niet zuinig zijn met de ambitie om kruispunten veiliger te maken. Verdere stappen zullen altijd nodig zijn.
Een van die stappen kan conflictvrije kruispunten waar er verkeersregelinstallaties zijn. Het idee kennen we vandaag al op sommige plekken.. Conflictvrije kruispunten hebben een sterke positieve impact op de verkeersveiligheid.
Bij fietsers en voetgangers krijgen conflictvrije kruispunten een extra dimensie. Een fietser of voetganger heeft op een normaal kruispunt zoals een automobilist drie opties: rechts afslaan, rechtdoor gaan of links afslaan. Het is vooral in de laatste twee gevallen dat er problemen ontstaan. Bij het rechtdoor gaan kunnen fietsers en voetgangers in conflict komen met afslaand autoverkeer door het feit dat de groenfase parallel geregeld is. Bij links afslaan heeft de fietser de twee opties. Hij kan zoals in twee keer oversteken, waardoor hij twee keer wordt blootgesteld aan de gevaren van rechtdoor gaan. Hij kan evenwel zelf een afslaande beweging maken. In dat geval komen ze in conflict met rechtdoor gaande stromen en rechts afslaande stromen.
Om deze situatie te verbeteren worden er verschillende mogelijkheden naar voor geschoven. Er is enerzijds de mogelijkheid van gedeeltelijk conflictvrije verkeerslichten die fietsers en voetgangers iets sneller groen licht geeft. Hierdoor wordt de kans op een dode hoek ongeval sterk beperkt. Anderzijds kan men ook conflictvrije verkeerslichten introduceren. Deze geven aan fietsers en/of voetgangers in alle richtingen tegelijkertijd groen. Het gemotoriseerd verkeer heeft een eigen fase waardoor er geen ‘harde’ conflicten bestaan tussen enerzijds fietsers en voetgangers en anderzijds gemotoriseerd verkeer.
Verkeerstudies geven eveneens aan dat niet elk kruispunt geschikt is. Er zijn een aantal regels waar mee moet rekening worden gehouden. Het gaat onder meer over criteria rond de vorm van het kruispunt, de intensiteit, de frequentie, de plaats van bromfietsers, zichtsafstand, verliestijden en de omvang van het fiets- en voetgangersverkeer. Ook het Agentschap Wegen en Verkeer hanteert een aantal criteria die van belang zijn bij de analyse of een kruispunt conflictvrij kan gemaakt worden of niet.
Uit de resultaten van een aantal experimenten blijkt dat wanneer met bovenstaande criteria juist afweegt en op de juiste plaats toepast de verkeerssituatie wel degelijk veiliger kan gemaakt worden. Het totale aantal ongevallen kan hierdoor dalen en het aantal ernstige ongevallen in het bijzonder. De verbetering komt bovendien niet alleen de zwakke weggebruiker maar elke weggebruiker ten goede.