2015_GR_00496 - Aanvraag stedenbouwkundige vergunning. Bijzondere procedure. Zaak van de wegen - 2015984. Districten Antwerpen, Borgerhout en Deurne. Noordersingel, Slachthuislaan, Schijnpoortweg, Bisschoppenhoflaan, Ten Eekhovelei en Buurtspoorweglei - Goedkeuring

De aanvraag tot stedenbouwkundige vergunning werd openbaar gemaakt van 29 april 2015 tot 29 mei 2015 overeenkomstig de bepalingen van voornoemd besluit inzake de openbaarmaking. Het proces-verbaal van openbaar onderzoek werd opgesteld op datum van 19 juni 2015.

Inventaris van de bezwaarschriften
Er werden binnen de termijn van het openbaar onderzoek 110 bezwaarschriften en twee petitielijsten ingediend, voornamelijk handelend over:

• het verdwijnen van het groene karakter ter hoogte van het speelpark "Het Schijntje" en het kappen van een groot aandeel aan groen dat heden als buffer dient tussen autosnelweg en omliggend woongebied terwijl slechts een beperkt deel compensatie wordt voorzien;
• de gevaarlijke verkeerssituatie op de Singel voor voetgangers en fietsers na de heraanleg, onder andere door het verbreden ervan, hetgeen bovendien extra verkeer aantrekt;
• het feit dat een aantal van de geplande ingrepen voorbarig zijn aangezien zij dienen te worden uitgevoerd in het kader van een masterplan waar nog geen definitieve beslissing in genomen is en dat mogelijke en nog te onderzoeken alternatieven de huidige de huidige ingrepen overbodig kunnen maken. Bovendien zal de nieuwe projectuitwerking, waar de huidige aanvraag een voorbereiding voor is, een uitgebreide negatieve impact hebben op de omgeving.

Bespreking van de bezwaarschriften

• De werken waarvan sprake betreffen slechts een tijdelijke toestand waarbij de vermelde zone als werkzone wordt in gebruik genomen en vervolgens wordt heraangelegd in overeenstemming met het advies en de voorwaarden van de stedelijke dienst openbaar domein. De compensatie waarvan sprake dient te worden onderzocht aan de hand van de betreffende richtlijnen in overleg met de dienst of agentschap Natuur en Bos.
  Het bezwaar is ontvankelijk doch ongegrond;
• de gewijzigde verkeerssituatie werd voorgelegd aan enerzijds de dienst mobiliteit en aan de betreffende dienst van de gemeentelijke verkeerspolitie en er werd in beide gevallen een voorwaardelijk gunstig advies bekomen. Deze voorwaarden zullen worden opgenomen in het uiteindelijke advies.
  Het bezwaar is ontvankelijk doch ongegrond;
• het bezwaar betreft een voorafname op een toekomstige procedure die geen deel uitmaakt van de huidige aanvraag, doet geen uitspraak over enige ruimtelijke impact die vervat is in de lopende aanvraag en is bijgevolg niet onderhevig aan een ruimtelijke beoordeling.
  Het bezwaar is ontvankelijk doch ongegrond.

Artikel 4.2.25. van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening stelt dat indien de vergunningsaanvraag wegeniswerken omvat waarover de gemeenteraad beslissingsbevoegdheid heeft, en het vergunningverlenende bestuursorgaan oordeelt dat de vergunning kan worden verleend, dan neemt de gemeenteraad een beslissing over de zaak van de wegen, alvorens het vergunningverlenende bestuursorgaan een beslissing neemt over de vergunningsaanvraag.

Er werd een aanvraag tot stedenbouwkundige vergunning ingediend bij het Departement Ruimte Vlaanderen, afdeling Antwerpen, in toepassing van de bijzondere procedure van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening.

De gewestelijke stedenbouwkundige ambtenaar verzoekt het college om:

• een openbaar onderzoek te organiseren;
• een advies uit te brengen over de aanvraag;
• de zaak van de wegen aan de gemeenteraad voor te leggen.

Aanvrager: Leo Van der Vliet namens Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel nv, Rijnkaai 37 verd. 8, 2000 Antwerpen.

Ligging van het perceel: districten Antwerpen, Borgerhout en Deurne, Noordersingel zn, Bisschoppenhoflaan zn, Buurtspoorweglei zn, Schijnpoortweg zn, Slachthuislaan zn, en Ten Eekhovelei zn.

Kadastrale gegevens: (afd. 5) sectie E 0, (afd. 7) sectie G 0, (afd. 7) sectie G 367 K9, (afd. 7) sectie G 367 G7, (afd. 7) sectie G 367 P9, (afd. 25) sectie A 0, (afd. 25) sectie A 56 C10, (afd. 25) sectie A 56 W9, (afd. 25) sectie A 56 A10, (afd. 25) sectie A 56 Z9, (afd. 25) sectie A 56 V9, (afd. 25) sectie A 57 P, (afd. 28) sectie A 0, (afd. 28) sectie A 33 Z, (afd. 28) sectie A 33 K2, (afd. 28) sectie A 33 L2, (afd. 28) sectie A 49 C, (afd. 29) sectie A 0, (afd. 29) sectie A 599 H26, (afd. 29) sectie A 599 K29, (afd. 29) sectie A 607 N, (afd. 29) sectie A 607 G, (afd. 29) sectie A 610 G en (afd. 29) sectie A 611 C.

De aanvraag omvat: het verplaatsen van Aquafincollectoren, afwatering R1, aanleg Schijn-Scheldeverbinding, herinrichting Noordersingel (deel Schijnpoortweg-Turnhoutsebaan), verleggen van het Groot Schijn, bouwen van een pompstation met zandvang op het Groot Schijn, herinrichting landschap ’t Schijntje, 750 tijdelijke parkeerplaatsen, afbraakwerken en kappen van hoogstammige bomen.

Ontvangst adviesvraag: 24 maart 2015.

Dossiernummer: 2015984.

Voorwaardelijk gunstig advies van het college aan de gewestelijke stedenbouwkundige ambtenaar

Over de volledige stedenbouwkundige aanvraag besliste het college in zitting van 31 juli 2015 (jaarnummer 6407) om een gunstig advies, zoals geformuleerd in het bijgevoegd stedenbouwkundig verslag, uit te brengen bij de gewestelijke stedenbouwkundige ambtenaar, onder volgende voorwaarden:

• de voorwaarden in het advies van de brandweer dienen strikt nageleefd te worden;
• in het landschap "Het Schijntje" moet de hondenloopzone steeds minimaal 500 m² groot zijn en na de werf op de afgesproken locatie worden aangelegd, aansluitend bij de groene buffer achter de woningen in de Ten Eekhovelei, net ten zuiden van het gebouw dat tot in het landschap naar achteren steekt. Zij dient ontworpen te worden conform de ontwerpfiche hieromtrent van de stad Antwerpen;
• de bestaande speelaanleidingen (betonnen buizen) in de projectzone dienen bewaard te blijven doch kunnen verplaatst worden. Deze zullen nadien herbruikt worden;
• het Singel-fietspad moet voldoende gefundeerd worden voor het vrachtverkeer dat er tijdens de werken zal over rijden en de garantie van een veilige en vlotte (tijdelijke) versie van het Ring-fietspad tijdens de werken, met een beperkte omrijfactor. Bijkomend de aanleg van de Schijnkoker onder het huidige viaduct op een dergelijke bouwwijze die het later openwerken en vergroenen ervan mogelijk maakt en niet hypothekeert;
• de detaillering van de uitvoering van de betonnen muren, de aansluiting van de paden en het hekwerk rond het grofrooster dienen ter goedkeuring te worden voorgelegd aan de stedelijke dienst SW/O&U/ONT;
• de geplande werken moeten voorafgaan worden door een archeologische prospectie met ingreep in de bodem, zoals bepaald in de Bijzondere Voorwaarden, opgesteld voor de voorbereidende werken Oosterweelverbinding, zone Schijnpoort;
• er worden bij het Agentschap Onroerend Erfgoed de Bijzondere Voorwaarden opgevraagd waaraan de archeologische prospectie met ingreep in de bodem dient te voldoen;
• voor de zones die niet voorafgaandelijk archeologisch geprospecteerd kunnen worden laat de bouwheer de geplande werken archeologisch begeleiden, zoals bepaald in de Bijzondere Voorwaarden, opgesteld voor de voorbereidende werken Oosterweelverbinding, zone Schijnpoort;
• de bouwheer vraagt bij het Agentschap Onroerend Erfgoed de Bijzondere Voorwaarden op waaraan de archeologische begeleiding van de werken dient te voldoen;
• de haag die de werkzone van De Lijn omzoomt dient in de doorsteek naar de Ten Eekhovelei door te lopen tot op het ringpad (op het plan stopt de haag aan de knik in de werfzone);
• enkel in het meest noordelijke deel van de projectzone wordt oeverbeplanting voorzien op de oevers van het Schijn. Meer zuidwaarts ontbreekt deze volledig en bestaat deze enkel uit gras. Vanuit het Beeldkwaliteitplan Groene Singel wordt echter gepleit voor natuurlijke, ecologische oevers en de juiste keuze van oeverbeplanting kan daarom teruggevonden worden in het Beeldkwaliteitsplan Groene Singel, pg. 142-143;
• de zone met tijdelijke parkeerplaatsen ten noorden van de huidige parking Sport dient zeker tot na de volledige ingebruikneming van Spoor Oost in gebruik te blijven en ook maximaal benut te worden (om Spoor Oost te ontlasten) en dit zo lang als mogelijk. Dit laatste samen met de garantie dat parking Sport steeds ontsloten blijft en voldoende aantal parkeerplaatsen kan behouden tijdens de voorbereidende werken, en tijdens de werken aan IJzerlaan(-brug) en de sanering van het Lobroekdok. Eveneens dient de garantie geleverd te worden dat parking Sport, de logistieke zone van Sportpaleis en Lotto Arena, en de functies op de hoek Slachthuislaan – Schijnpoortweg steeds bereikbaar blijven tijdens vermelde werken.  Hierbovenop de garantie dat Schijnpoort steeds gekruist kan worden door voetgangers en fietsers tijdens de duur van de werken, waarbij vooral de bereikbaarheid van Sportpaleis en Lotto Arena voor voetgangers vanuit de binnenstad (en de openbaar vervoer-haltes en parkeergelegenheden) van primordiaal belang zijn;
• het uitvoeren van het akoestisch afdekken van de vijzels van het nieuwe pompstation, of een evenwaardige akoestische maatregel, ten behoeve van de beperking van de geluidshinder voor de woningen aan de Ten Eekhovelei;
• het behoud van het groenscherm (de bestaande populieren) aan de achterzijde van de woningen aan de Ten Eekhovelei en dit als groenbuffer, zowel naar de voorbereidende als de toekomstige (hoofd-)werken toe;
• de ligging van de afwatering van de R1 en de Schijn-Scheldeverbinding op voldoende diepte te voorzien om de toekomstige doortrekking van het Singel-profiel over de Slachthuislaan niet te hypothekeren. De afwateringskoker is gesitueerd onder de parkeerstrook; een gronddekking van minimum 1 meter dient gegarandeerd te blijven om het planten van bomen op de parkeerstrook, zoals voorzien in gehele profiel van de Singel, in de toekomst mogelijk te maken;
• de bypass ter hoogte van de Noordersingel kan enkel en alleen worden overwogen indien deze ingericht wordt op een wijze die bewezen heeft een gunstige invloed te hebben op de verkeersveiligheid (de nodige voorzieningen zoals wachtbuizen moeten geplaatst worden zodat het plaatsen van lichten een mogelijkheid is. Keuze van lichten en/of andere inrichtingen hangt af van nog uit te voeren studiewerk met de partners zoals afgesproken in de GBC )– dit aangezien analyse van verkeersongevallen heeft uitgewezen dat het organiseren van tweerichtingsverkeer op een bypass tot 5 maal zoveel verkeersongevallen tot gevolg heeft ten opzichte van eenrichtingsfietspaden;
• ter hoogte van de aanpassingen aan de rijstroken in de Schijnpoortweg dient, wanneer 2 rijstroken rechtsaf worden georganiseerd, dit conflictvrij te verlopen ten opzichte van de oversteekplaats voor voetgangers en fietsers en het is in de huidige constellatie niet duidelijk of op deze manier nog voldoende capaciteit op het kruispunt overblijft;
• bij inname van de openbare weg tijdens de uitvoering van de werken dient de uitvoerder zich, na het bekomen van de stedenbouwkundige vergunning, voor de coördinatie en signalisatie van de werken minstens 6 werkdagen vóór aanvang aan te bieden bij de betreffende dienst van de Lokale Politie Antwerpen.
• het eerste parkeervak na de Buurtspoorweglei schrappen aangezien deze naar verkeersveiligheid niet opportuun is in de binnenbocht vaneen gewestweg met snelheid 70 km per uur. In- en uitrijdende wagens hebben onvoldoende zicht op het aankomende verkeer en de verkeersverstoring ter hoogte van het kruispunt met de Buurtspoorweglei verstoort verder het aandachtsniveau van de automobilist. Dit geschrapte parkeervak verplaatsen naar de plaats waar nu de inrit van de GB zit.

Ongunstig advies wordt verleend voor de inrit van de GB in de binnenbocht van de Noordersingel. Gelet op het statuut van de weg, dient maximaal het aantal erfontsluitingen terug gedrongen te worden waar mogelijk. Deze grote parking heeft een ontsluiting op de Buurtspoorweglei die via een lichtengeregeld kruispunt op de Noordersingel, veilig ontsluit. Dit op nog geen 70 meter van de te supprimeren inrit. Tevens kent de andere uitrit meer mogelijkheden voor autoverkeer. Vanuit de lokale bevoegdheid stedenbouw werd een vergunning verleend dat het uitrijden verbiedt. Tot op heden is vastgesteld dat dit niet nageleefd wordt door de winkelbezoekers en dit na extra maatregelen van de uitbater. 
Er wordt nog steeds op grote schaal misbruik gemaakt. Hieruit kan geconcludeerd worden dat deze toegang onverminderd gesupprimeerd moet worden. De vrijgekomen ruimte tussen rijbaan en fietspad kan dan ingevuld worden als parkeerzone (als compensatie van het geschrapte parkeervak na Buurtspoorweglei).

Zaak van de wegen

Aansluitend dient de gemeenteraad zich uit te spreken over de zaak van de wegen

Deze omvatten de heraanleg van de Noordersingel, wat tevens past in een ruimer kader namelijk de heraanleg van het Singelfietspad. Aangezien een afbraak van de Noordersingel toch noodzakelijk is, worden deze werken met elkaar gecombineerd om overbodige hinder te vermijden.

De bestaande Noordersingel maakt onderdeel uit van de Singel (R10) rond Antwerpen. Deze bestaat momenteel uit een 2 x 2 rijweg met deels fiets- en voetpaden langs beide kanten. Het projectgebied betreft het stuk tussen Schijnpoortweg en de Turnhoutsebaan.

De heraanleg van de Noordersingel heeft een tweeledige aanleiding. Binnen het project 'Singelfietspaden' voorzien de Administratie Wegen en Verkeer en de stad Antwerpen in de aanleg van het Singelfietspad over de volledige lengte van de Singel, waaronder ook het fietspad aan de Noordersingel.
In kader van de voorbereidende werken Oosterweelverbinding zal de BAM een aantal leidingen verleggen naar de zone van de huidige Noordersingel. Deze leidingen, die ook een onderdeel zijn van deze vergunningsaanvraag, moeten voorzien worden onder de rijbaan van de R10 Noordersingel, rijrichting noord. Om de hinder van een herhaaldelijke heraanleg te beperken werd er een samenwerkingsovereenkomst afgesloten tussen de stad Antwerpen, de Administratie Wegen en Verkeer en de BAM. Zowel de aanleg van het singelfietspad als de voorbereidende werken kunnen hiermee gelijktijdig worden uitgevoerd.

Bij de herinrichting van de Noordersingel werd ook rekening gehouden met een doorgroeiscenario, namelijk:

• een nieuw aansluitingscomplex van de R1 dat aansluit centraal op de Noordersingel (ter hoogte van het huidige containerpark);
• een nieuwe ontwikkeling van Spoor-Oost waarbij aanleg van publieke ruimte aangelegd wordt die op basis van het evenementenvervoersplan ingezet kan worden voor evenementenparkeren van de sportpaleissite en de Trix.

Aan de hand van dit doorgroeiscenario werden dynamische doorrekeningen uitgevoerd om kruispuntconfiguraties (aantal rijstroken en nodige afslagstroken, lengtes van afslagstroken, lichtenregelingen, enz...) hierop af te stemmen. Evenwel zijn noch het nieuwe aansluitingscomplex, noch Spoor-Oost onderdeel van deze vergunningsaanvraag. De concrete grondplannen houden enkel rekening met het niet hypothekeren van betreffend doorgroeiscenario.

Volgende algemene principes worden toegepast.

• Aanleg van vrijliggende dubbelrichtingsfietspaden, 2,50 m breedte aan de westzijde (kant binnenstad) en 3 m breedte aan de oostzijde (kant R1), in rood-bruin asfalt. Ter hoogte van de (beperkt aantal) perceelsinritten worden wegmarkeringen en verkeersborden aangebracht welke de weggebruiker attent maken op aanwezigheid van het fietspad alsook de perceelstoegang.
• Aanleg van voetpaden aan weerszijden van de Noordersingel, 1,76 m breedte (exclusief boordsteen) aan de stadszijde en 1,54 m breedte (exclusief boordsteen) aan de zijde van de R1, in grijze betonstraatstenen (betonstraatstenen met sierdeklaag, formaat 22 x 22 x 8 cm, gelegd in een halfsteenverband. De sierdeklaag bestaat uit een samenstelling van hoogovencement en waterstraalzand in combinatie met natuurlijke kleurondersteunende granulaten van rood graniet, geel graniet en zwart basalt).
• Aanleg van 2 x 2 rijstroken, 3,30 m breedte per rijstrook, in zwarte asfalt, met redresseerstrook van 50 cm aan de zijde van de middenberm, in beton.
• Aanleg van parkeerstroken, 2,50 m breedte, in kassei waterdoorlatend opgevoegd met split. De parkeerstroken worden onderbroken door groenvakken (van minimaal 5 m lengte) met aanplant van hoogstammige bomen.
• Tussen de parkeervakken en fietspad wordt een boordsteen voorzien van 0,50 m als uitstapstrook tussen parkeren en fietspad en dienstdoend als veiligheidsstrook tussen fietspad en parkeerstrook.
• Aanleg van groene middenberm-met grasinzaai en aanplanting van hoogstambomen. lnplanting van de hoogstambomen volgens principes van het havenlandschap bepaald in het beeldkwaliteitsplan groene singel.
• Aanleg van groene zijbermen als scheiding en veiligheidsstrook tussen rijbaan en fietspad. Deze doen dienst als opvang voor regenwater afkomstig van voetpad en fietspad aldaar.
• Aanleg van afslagstroken aan kruispunten, 3,30 m breedte per rijstrook, lengte conform berekening met dynamische verkeersmodellering.
• Aanleg van lichtengeregeld kruispunt aan zijstraat Buurtspoorweglei.
• Aanleg van blindengeleidetegels (ribbeltegels en noppentegels) ingewerkt in de verharding conform de geldende richtlijnen en dit volgens de routes voor blindengeleiding. 
• Opvang van hoogteverschil ten opzichte van terreinen van Spoor-Oost door middel van keerwanden dan wel door middel van een grasberm in talud. Langsheen het noordelijk deel van Noordersingel, stadkant, wordt over een beperkte zone lokaal grond afgegraven op terrein van Spoor-Oost om zodoende de ontworpen keerwand te kunnen beperken in hoogte.
• De riolering zal waar nodig en volgens noodzaak hersteld worden.

Over de hele lengte van de Noordersingel worden 212 nieuwe hoogstambomen aangeplant, zowel in de middenberm als in de zijbermen tussen rijbaan en fietspad.
De keuze van de boomsoorten past in de visie rond de vergroening van de hele Singel

De hele Noordersingel heeft een minimale verhardingsbreedte van 7,65 m gemeten vanaf de afgeschuinde boordsteen op de middenberm (boordsteen inbegrepen) tot en met de kantstrook (goot) tussen de rijbaan en de parkeerstrook/groenstrook. Deze bochtstralen zijn aangeduid op bijgevoegde grondplannen.
Aan alle inritten naar langsgelegen functies werd in het ontwerp rekening gehouden met bochtstralen 11/15 m (binnenstraal/buitenstraal). Het ontwerp voldoet hiermee aan de voorschriften van de brandweer.

De bushalteplaatsen ter hoogte van Trix worden aan weerskanten van de Noordersingel verplaatst naar het project Turnhoutseknoop (buiten deze opdracht). In afwachting van de verwezenlijking van de herinrichting van de Turnhoutseknoop zal mogelijk een tijdelijke situatie op Noordersingel gerealiseerd moeten worden om bussen te laten halteren.

Ingewerkte blindengeleidelijnen en noppentegels zijn voorzien aan de oversteek over Noordersingel ter hoogte van Schijnpoortweg en dit volgens de "routes voor blindengeleiding" opgesteld door de stad.

Conclusie
De gemeenteraad is van oordeel dat:

• de heraanleg, het nieuwe tracé (dat slechts een weinig afwijkt van het vorige) en de uitrusting van de Noordersingel voor goedkeuring vatbaar zijn;
• de inrit naar de Carrefour in de binnenbocht van de Noordersingel best niet wordt goedgekeurd. Gelet op het statuut van de weg, dient maximaal het aantal erfontsluitingen terug gedrongen te worden waar mogelijk. Deze grote parking heeft een ontsluiting op de Buurtspoorweglei die via een lichtengeregeld kruispunt op de Noordersingel, veilig ontsluit. Dit op nog geen 70 meter van de te supprimeren inrit. Tevens kent de andere uitrit meer mogelijkheden voor autoverkeer. De vrijgekomen ruimte tussen rijbaan en fietspad kan dan ingevuld worden als parkeerzone (als compensatie van het geschrapte parkeervak na Buurtspoorweglei).

De Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO) en zijn uitvoeringsbesluiten zijn van toepassing.