2015_CBS_06489 - Erediensten - Investeringstoelage eredienstbesturen Sint-Hubertus Berchem en Sint-Jan Evangelist Borgerhout. Haalbaarheidsstudie herbestemming kerkgebouwen - Goedkeuring

De gemeenteraad besliste op 26 juni 2006 (jaarnummer 1293) de subsidieschema’s voor investeringstoelagen vast te leggen voor werken aan de gebouwen bestemd voor de eredienst.

Op 10 oktober 2011 ontving de stad Antwerpen een uitnodiging van minister Bourgeois om per gemeente een langetermijnvisie op te stellen over de toekomst van de Rooms-katholieke parochiekerken.

Op 10 augustus 2012 (jaarnummer 8260) nam het college kennis van de methodiek en het plan van aanpak voor het opstellen van een langetermijnvisie voor de parochiekerken.

Het college keurde op 13 maart 2015 (jaarnummer 2087) de ondersteunende en begeleidende rol goed van de stad Antwerpen voor het ontwikkelen van een langetermijnvisie voor de parochiekerken in het algemeen, en voor specifieke pilootprojecten in het bijzonder.

De eredienstbesturen Sint-Hubertus Berchem en Sint-Jan Evangelist Borgerhout doorliepen tijdens het voorjaar 2015 onder begeleiding van het bisdom Antwerpen en het team erediensten van de stad Antwerpen, en op basis van de zogenaamde ‘kerkenmonitor’, een denktraject omtrent de mogelijke toekomst van hun kerkgebouw.

Het kerkgebouw van Sint-Hubertus Berchem maakt deel uit van een beschermd stadsgezicht. Het kerkgebouw van Sint-Jan Evangelist Borgerhout is een beschermd monument. Deze statuten hebben een directe impact op de denkoefening en haalbaarheidsstudies.

Op 26 mei 2015 concludeert het eredienstbestuur Sint-Hubertus Berchem dat:

• de verwachte gebouwkosten niet in verhouding zijn tot een exclusief gebruik van het gebouw voor de eredienst;
• de verwachte gebouwkosten wellicht evenmin in verhouding zijn tot de waarde van het gebouw;
• de grote kerkruimte mogelijkheden biedt voor alternatieve functies;
• en dat daarom een gehele of gedeeltelijke herbestemming onderzocht moet worden.

Het eredienstbestuur Sint-Hubertus Berchem raamt de kosten voor een dergelijke herbestemmingstudie op 85.000,00 EUR (inclusief btw) en vraagt aan de stad Antwerpen en het bisdom Antwerpen om deze studie te erkennen als pilootproject in het kader van het ontwikkelen van een langetermijnvisie voor de parochiekerken (het zogenaamde ‘parochiekerkenplan’).

Op 24 juni 2015 concludeert het eredienstbestuur Sint-Jan Evangelist Borgerhout dat:

• de verwachte gebouwkosten niet in een aanvaardbare of verdedigbare verhouding staan tot een exclusief gebruik van het gebouw voor de eredienst of zelfs tot een vorm van nevengebruik waarbij de kerkraad de belangrijkste partner zou blijven;
• de verwachte gebouwkosten wellicht wél in een gezonde verhouding staan tot de waarde van het gebouw dat beschermd is als monument;
• de lokale gemeenschap te beperkt is en dus over te weinig financiële en menselijke middelen beschikt om de monumentale kerk te beheren en te onderhouden;
• de grote kerkruimte mogelijkheden biedt voor alternatieve functies maar te groot is voor de plaatselijke eredienst;
• en dat daarom een gedeeltelijke of gehele herbestemming onderzocht moet worden.

Het eredienstbestuur Sint-Jan Evangelist Borgerhout raamt de kosten voor een dergelijke herbestemmingstudie op 102.850,00 EUR (inclusief btw) en vraagt aan de stad Antwerpen en het bisdom Antwerpen om deze studie te erkennen als pilootproject in het kader van het ontwikkelen van een langetermijnvisie voor de parochiekerken (het zogenaamde ‘parochiekerkenplan’).

De subsidieaanvraag van de eredienstbesturen Sint-Hubertus Berchem en Sint-Jan Evangelist Borgerhout verliep conform de wettelijke procedures.

Het subsidieschema erelonen wordt gevolgd. Voor de erelonen van de architect draagt het eredienstbestuur minstens 10% bij en komt de stad Antwerpen tussen voor maximum 90% van het subsidiabel bedrag in de vorm van een buitengewone toelage vanuit de bedrijfseenheid samen leven.

Volgens de prioriteitenstelling komen deze werken in aanmerking voor subsidiëring in 2016. De volledige uitvoering en facturering van de werken is voorzien voor 2016.

Een investeringstoelage ter waarde van 90% van het subsidiabel bedrag, dus 85.000,00 EUR x 0,90 = 76.500,00 EUR wordt toegekend aan kerkbestuur Sint-Hubertus Berchem.

Een investeringstoelage ter waarde van 90% van het subsidiabel bedrag, dus 102.850,00 EUR x 0,90 = 92.565,00 EUR wordt toegekend aan kerkbestuur Sint Jan Borgerhout.

Het decreet van de Vlaamse regering van 7 mei 2004 (gewijzigd 6 juli 2012) betreffende de materiële organisatie en werking van de erkende eredienstbesturen bepaalt:

• in artikel 4 dat de kerkfabriek is belast met de zorg voor de materiële voorwaarden die de uitoefening van de eredienst en het behoud van de waardigheid ervan mogelijk maken. De kerkfabriek is eveneens belast met het onderhoud en de bewaring van de kerk of kerken van de parochie en met het beheer van de goederen en de gelden die eigendom zijn van de kerkfabriek of die bestemd zijn voor de uitoefening van de eredienst in de parochie;
• in artikel 52/1 §1 dat de gemeentebesturen de tekorten bijpassen van de exploitatie van de kerkfabrieken en bijdragen in de investeringen in de gebouwen van de eredienst;
• in artikel 52/1 §2 dat de roerende en onroerende eigendommen en financiële beleggingen van de kerkfabriek, met uitzondering van de erkende gebouwen van de eredienst, de reserves vormen van de kerkfabriek en beheerd worden met het oog op het realiseren van een zo hoog mogelijk jaarlijks rendement (…). De gemeente kan de kerkfabriek niet verplichten om die reserves te gebruiken voor investeringen in het kerkgebouw.

Het decreet van de Vlaamse regering van 12 juli 2013 houdende toekenning van subsidies voor gebouwen van de erediensten, gebouwen voor de openbare uitoefening van de niet-confessionele morele dienstverlening en crematoria, bepaalt in artikel 5 4° dat een subsidie kan worden toegekend voor studies voor herbestemming.

Het besluit van de Vlaamse regering van 20 december 2013 betreffende de uitvoering van het decreet houdende toekenning van subsidies voor gebouwen van de erediensten, gebouwen voor de openbare uitoefening van de niet-confessionele morele dienstverlening en crematoria van 12 juli 2013, bepaalt de procedure voor de toekenning van een subsidie.