2015_CBS_07978 - Afbouw verkeerslichten - District Borgerhout. Gitschotellei kruispunt Cruyslei en Vosstraat. Tijdelijke infrastructurele maatregelen - Goedkeuring

Met de collegebeslissing van 6 maart 2015 (jaarnummer 1791) werden de bevoegdheden van de districtscolleges gecoördineerd. Artikel 10 bepaalt dat het districtscollege bevoegd is voor de lokale straten en pleinen.

In het gemeenteraadsbesluit van 30 maart 2015 (jaarnummer 147) werden de bovenlokale locaties vastgesteld. De Gitschotellei is een lokale straat.

In zitting van 29 januari 2013 (jaarnummer 35) keurde de gemeenteraad het bestuursakkoord 2013-2018 goed. Het bestuursakkoord verwijst herhaaldelijk naar de noodzaak van een veilige en vlotte doorstroming.

In zitting van 22 augustus 2014 (jaarnummer 8549) keurde het college de nota "Naar minder verkeerslichten in 't Stad" goed. Hierin werden onder meer de uitgangspunten en criteria vastgelegd voor het verwijderen van verkeerslichten op stadskruispunten.

In het voorjaar van 2014 werd het kruispunt Gitschotellei - Cruyslei - Vosstraat heringericht en met verkeerslichten beveiligd. Omwille van lang aanslepende problemen in de normale werking van de verkeerslichten, met onder meer ernstige doorstromingsproblemen op de Gitschotellei (en de Cruyslei) tot gevolg, werden de verkeerslichten op 12 oktober 2014 (voorlopig) op ‘knipperlicht’ gezet. Het verkeerslichtengeregeld bajonetkruispunt werd intussen opgenomen in de procedure voor de stapsgewijze afschakeling en verwijdering van verkeerslichten op stadskruispunten. Op basis van de resultaten van een tussentijdse evaluatie wordt geoordeeld dat (infrastructurele) aanpassingen aan de kruispuntinrichting dringend noodzakelijk zijn om de verkeersveiligheid plaatselijk te verbeteren.

De dienst stadsontwikkeling/mobiliteit evalueerde zowel de verkeerssituatie op het bajonetkruispunt met verkeerslichten, als de verkeerssituatie met afgeschakelde verkeerslichten. Voor de evaluatie werd beroep gedaan op beschikbare ongevallengegevens, de bevindingen uit het observatieonderzoek op het terrein en klachten en meldingen van burgers en weggebruikers. De bevindingen en resultaten werden opgenomen in de nota 'Uitschakelen verkeersregelinstallatie_K736_kruispunt Gitschotellei-Cruyslei-Vosstraat_tussentijdse evaluatie'.

Uit de evaluatie blijkt dat beide deelkruispunten in hun huidige vormgeving een aantal (ernstige) gebreken vertonen om vlot en veilig te kunnen functioneren, zowel mét als zonder een verkeerslichtenregeling:

• Bij het functioneren van het deelkruispunt Gitschotellei - Cruyslei mét verkeerslichten, zorgt het veilig scheiden van het groot aantal conflicterende bewegingen in de tijd, in combinatie met het frequent halteren van tramvoertuigen aan de halte in de Cruyslei, voor een aanzielijke beperking van de kruispuntcapaciteit. Dit heeft een negatieve impact op de verkeersdoorstroming tijdens de avond- en ochtendspits. Bovendien doet er zich, ondanks een verkeerslichtenregeling, een ernstig potentieel gevaarlijke verkeerssituatie voor tussen zwakke weggebruikers en tramvoertuigen die op hetzelfde moment 'groen' krijgen.
• Met afgeschakelde verkeerslichten blijft de verkeersdoorstroming op beide deelkruispunten op een aanvaardbaar niveau voor dit type weg. Anderzijds geeft de huidige kruispuntinrichting aanleiding tot een groot aantal potentiëel gevaarlijke conflictsituaties tussen de verschillende weggebruikers. Voornoemde vaststelling komt ook tot uiting of wordt bevestigd door een groot gevoel van verkeersonveiligheid bij buurtbewoners en zwakke weggebruikers.

Uit voorgaande blijkt dat zowel in het geval van het opnieuw activeren van de verkeerslichten als in het geval van het blijvend uitschakelen van de verkeerslichten op het bajonetkruispunt, zich dringend enkele aanpassingen opdringen aan de huidige kruispuntinrichting en signalisatie (in functie van het verhogen van de verkeersveiligheid van alle weggebruikers, met in het bijzonder deze van de voetgangers en de fietsers).

De infrastructurele aanpassingen die noodzakelijk worden geacht om het bajonetkruispunt zowel vlot als voldoende veilig te kunnen laten functioneren met verkeerslichten zijn erg ingrijpend. Dit vergt onder meer een herlocatie van de tramhalte in de Cruyslei en een plaatselijke verschuiving van de tramsporen in de Gitschotellei in functie van het creëren van veilige opstelruimte voor voetgangers en fietsers tussen de rijbaan en de trambedding.

Gezien voornoemde fundamentele aanpassingen op korte termijn niet haalbaar of realistich zijn, worden volgende snelle en tijdelijke (infrastructurele) maatregelen voorgesteld, in combinatie met het (voorlopig) behouden van de afgeschakelde verkeerslichten:

(Deel)kruispunt Gitschotellei-Cruyslei

• het verwijderen van de linksafstrook naar de Cruyslei om plaats te maken voor een veilig rustpunt in het midden van de (lange) voetgangers- en fietsoversteek tussen het Vospleintje en Te Boelaarpark door middel van een vluchtheuvel;
• het verwijderen en vervangen van stopstrepen door haaientanden;
• het verwijderen van de zebrapadmarkering over de trambedding;
• het verwijderen van de fietspadmarkering over de Gitschotellei;
• het schilderen van een rood vlak met witte letters ‘TRAM’ tussen de tramsporen ter hoogte van alle oversteekplaatsen voor voetgangers en fietsers;
• het aanpassen van de bochtstraal van het verdrijvingsvlak in de aansluitingsbocht van de Cruyslei naar de Gitschotellei;
• het verkleinen van de huidige laad- en loszone op het kruispunt om de zichtbaarheid van overstekende voetgangers en fietsers te verbeteren.

(Deel)kruispunt Gitschotellei-Vosstraat

• het verschuiven van de asverspringing van de rijbaan staduitwaarts tot ca. 20 meter vóór het kruispuntvlak;
• het verwijderen van de bestaande uitstulping en het beperkt inkorten van de parkeerstrook;
• het aanbrengen van een verkeersgeleider/vluchtheuvel op het einde van de linksafstrook;
• het vervangen van de stopstreep aan de fietsoversteek door haaientanden;
• het schilderen van een rood vlak met witte letters ‘TRAM’ tussen de tramsporen ter hoogte van de fietsoversteekplaats;
• het opfrissen van de wegmarkeringen.

Voornoemde maatregelen zijn erop gericht om:

• het aantal potentiële conflictsituaties op het bajonetkruispunt tot het minimum te beperken;
• de voorrangssituatie voor alle verkeersdeelnemers te verduidelijken;
• het bajonetkruispunt minder complex en méér overzichtelijk te maken;
• de rijsnelheid van het gemotoriseerd verkeer naar het kruispunt toe te milderen;
• het oversteekcomfort voor de voetgangers en fietsers te verhogen;
• de doorstroming van het verkeer op de Gitschotellei (en de Cruyslei) niet te veel te hypothekeren.

De verkeerslichten blijven (voorlopig) functioneren op 'oranjegeel' knipperlicht. De tijdelijke (infrastructurele) maatregelen zullen na een periode van maximaal zes maanden worden geëvalueerd.

De parkeerbalans is - één (-1).

De resultaten van de tussentijdse evaluatie en het voorstel van maatregelen werd toegelicht en besproken op de ambtelijke projectwerkgroep 'Afbouw verkeerslichten' (met vertegenwoordiging van diverse betrokken stadsdiensten en de lokale verkeerspolitie) van 19 juni 2015 en het interkabinettenoverleg SGVA van 28 juli 2015.

Aan het districtscollege van Borgerhout werd advies gevraagd over de tijdelijke infrastructurele maatregelen op beide deelkruispunten. Het districtscollege van Borgerhout adviseerde op 21 september 2015 (jaarnummer 288) gunstig mits voorwaarden:

• het districtscollege is van mening dat deze ingrepen de bestaande gevaarlijke situatie verbeteren, maar dat verkeerslichten de situatie nog veiliger zouden maken;
• het districtscollege vraagt aan het college dat het formeel advies van het districtscollege van Borgerhout wordt gevraagd voor de geplande evaluatie na zes maanden;
• het districtscollege vraagt aan het college dat de mogelijkheid om verkeerslichten te plaatsen met drukknop voor overstekende fietsers en voetgangers aan de zebrapaden op geen enkele manier wordt gehypothekeerd. 

De werken kunnen uitgevoerd worden op het raamcontract van de dienst stadsontwikkeling/beheer en onderhoud.

Het voor deze opdrachten vereist budget is voorzien op doelstelling 1SMB020303A00000.