Terug

2015_MV_00109 - Mondelinge vraag van raadslid Arnold Peeters: Screeningsrapport bomen Hof van Nauwelaerts

districtsraad Berchem
do 28/05/2015 - 20:00 Raadzaal
Behandeld

Samenstelling

Aanwezig

Cor Vanlaer, voorzitter districtsraad; Anne Bakelants, districtsschepen; Ronny De Bie, districtsraadslid; Freek Van Looveren, districtsraadslid; Arnold Peeters, districtsraadslid; Ilse Jacques, districtsraadslid; Lydia Gorrebeeck, districtsraadslid; Evi Van der Planken, voorzitter districtscollege; Erkan Ozturk, districtsraadslid; Sofie Blancke, districtsraadslid; Cindy Van Paesschen, districtsschepen; Bruno De Saegher, districtsschepen; Edwin De Cleyn, districtsschepen; Katleen Peleman, districtsraadslid; Zorica Bunjevac, districtsraadslid; Geert Brouwers, districtsraadslid; Jan Poppe, districtsraadslid; Kris Gysels, districtsraadslid; Peter Waeterschoot, districtsraadslid; Buket Karaca, districtsraadslid; Lieselot Keymis; Johan Jansen; Ann De Potter, districtssecretaris; Sigrid Borgmans, plaatsvervangend districtssecretaris

Afwezig

Ria Vermeulen, districtsraadslid; Nicolaas Van Uffelen, districtsraadslid

Verontschuldigd

Ineke Oris, districtsraadslid; Sigrid Fruytier, districtsraadslid

Secretaris

Sigrid Borgmans, plaatsvervangend districtssecretaris

Voorzitter

Cor Vanlaer, voorzitter districtsraad
2015_MV_00109 - Mondelinge vraag van raadslid Arnold Peeters: Screeningsrapport bomen Hof van Nauwelaerts 2015_MV_00109 - Mondelinge vraag van raadslid Arnold Peeters: Screeningsrapport bomen Hof van Nauwelaerts

Motivering

Indiener(s)

Arnold Peeters

Gericht aan

Anne Bakelants

Tijdstip van indienen

wo 27/05/2015 - 00:30

Toelichting

Ik wil de schepen danken voor het uitgebreide antwoord op mijn schriftelijke vraag van vorige maand. We kregen nogmaals uitgebreide achtergrondinformatie bij de geplande boomkap in het Hof van Nauwelaerts in het najaar van 2015.

We kregen al heel wat informatie over de achtergrond bij de voorstellen tot rooien van de bomen. Een lijst met de rooiwerken en aanplantingen tot nu. En het toekomstige inrichtingsplan wat de diensten op het oog hebben.

De buurt blijft echter nog steeds met vele vragen en bedenkingen zitten en is zeker niet overtuigd van de noodzaak tot het opnieuw neerhalen van 23 bomen. Er zitten veel tegenstrijdigheden in het document maar daar wil ik pas volgende maand uitgebreid op terugkomen.

Toch al even dit. Iedereen kan hier nogmaals duidelijk vaststellen dat het wantrouwen in onze wijk toch zeker niet zo ongegrond is als we deze cijfers even nader bekijken. In de periode tussen 2008 tot vandaag zijn er al 16 bomen gekapt. Géén kleine boompjes maar bomen met een omtrek van 95, 150, 260, 275, 265, 93, 150, 140, 55, 80, 255 en 170 cm. In héél deze periode van 7 jaar werden slechts 2 nieuwe boompjes met een stamomtrek van 16 tot 18 cm aangeplant! Dit maakt een verlies van 14 bomen. Tel ik dan nog eens bij de 30 populieren die men voor 2008 heeft gekapt bij de aanleg van een parking op de Dianalaan en de 8 kerselaars die werden gerooid (en waarvan men ook beloofde ze te vervangen), dan hebben we het hier al over een negatieve balans van 52 bomen!

Onze wijk heeft dus weinig vertrouwen in de toekomstige plannen en heeft het helemaal niet begrepen op nog eens een kaalslag van 23 bomen. In plaats van 4 belooft men nu wel als kleine tegemoetkoming om nu 8 nieuwe bomen aan te planten en met een omtrek van 30/35 in de plaats van de eerst genoemde maat van 18/20 cm. Maar ook dit kan ons niet overtuigen.

Het argument van ‘uitdunning’ wordt door andere boomexperten ook sterk betwist. Dit is nuttig wanneer bomen nog vrij jong zijn. Maar … hier gaat het om erg volwassen bomen van minstens 10 jaar oud. Daar kan je nog weinig invloed op de kruin van deze bomen uitoefenen.

In 2013 kregen we ook een infobrief in de bus dat men één wintereik, met een stamomtrek van 1m70 cm ging omhakken. Een boom met deze stamomtrek is ongeveer zo’n 70 jaar oud. Een waardevol exemplaar dus. Op mijn vraag kreeg ik toen de stedenbouwkundige vergunning te lezen. De vergunning was toen al verleend en te laat om de kap nog te voorkomen.

Ik lees de argumentatie: “De boom helt sterk over het aanpalend terras van de taverne, wat door overlast door vallende eikels zorgt. Snoeien van deze boom kan geen oplossing bieden.” Ik vond dit ook toen al een erg licht wegend argument waar ik de nodige vragen bij had. Vallende eikels???? Veiligheid? Bijkomend: Wanneer zitten mensen op een terras? Ik denk nog weinig in een periode dat de eikels van de bomen vallen.

In ditzelfde besluit lees ik echter ook: “Ter compensatie van de gekapte boom wordt een amberboom aangeplant in het eerstvolgende plantseizoen. Dit zal als voorwaardeopgenomen worden.”

Eerste opmerking naar aanleiding van de huidige geplande boomkap in dit verband: met spreekt hier over het vervangen van deze eik door een amberboom. Dit is geen inlandse boomsoort maar een exoot waarvan men vandaag nu net beweert dat men deze soort bomen in het parkje wil gaan vervangen.

Tweede opmerking: We zijn ondertussen al 2 plantseizoenen verder. Deze boom staat er nog altijd niet alhoewel hij dus duidelijk in de voorwaarde tot de verleende kapvergunning stond!

In dit verband wil ik ook nog even aangeven dat we tot hiertoe nog niet het ‘screeningsrapport’ hebben ontvangen van de bomen die werden en worden gerooid. Een screeningsrapport omvat heel wat meer info dan wat we hier in dit verslag in enkele woordjes hebben moeten lezen.

Ik som even op: reden: “stam schuurt tegen andere boom, boom staat zeer schuin, veiligheid, ziekte, sterk overhellend, zwamaantasting, enzovoort.”

Het argument ‘veiligheid’ wordt nu plots voor 5 bomen aangehaald als argument om het neerhalen ervan in het najaar te rechtvaardigen. Dit terwijl er eerst enkel werd gesproken over ‘uitdunning’. Vermits ‘veiligheid’ een erg doorslaggevend argument is tot kappen, moet dit toch wel stevig worden geduid.

Boomexperten vertellen mij dat men bij zieke bomen steeds een duidelijk screeningsrapport opmaakt.

- men neemt een bodemstaal

- holten of problemen in de stam worden gescand d.m.v. een picus tomograaf (worden foto’s van genomen). Zo kan men bepalen of een boom hol is, in welke mate de stam hol is en of er een gegronde reden is om te twijfelen aan de stabiliteit van de boom.

- gezondheid van het stamweefsel wordt nagekeken (elektrische weerstandsmeting op de sapstroom)

- de stabiliteit van het wortelgestel wordt ook nagemeten (bv. door middel van een trekproef)

In mijn schriftelijke vraag vorige maand stelde ik reeds een vraag naar dit screeningsrapport. Dit ontbrak echter nog in het antwoord.

Graag herhaal ik dus mijn vraag:

  1. Kunnen wij van de betrokken diensten dit gefundeerde advies ontvangen over de gekapte bomen in het verleden en de bomen die nu worden aangehaald om in het najaar ‘te vellen omwille van de veiligheid’? Een duidelijk welomschreven ‘screeningsrapport’ van alle aangehaalde zieke bomen.
  2. Kan de schepen mij uitleggen hoe het komt dat de gevelde 70 jarige wintereik uit 2013 na 2 plantseizoenen nog steeds niet is vervangen, ondanks het feit dat dit een dwingende voorwaarde was in de kapvergunning?
  3. Mag ik de schepen en het bestuur nogmaals vragen om zich opnieuw te bezinnen over de noodzaak van deze geplande boomkap? De buurt is hier zeker geen vragende partij. De argumentatie is erg omstreden en tegenstrijdig. In onze steeds meer opwarmende steden is het juist een noodzaak om veel groen te behouden en veel schaduwrijke plekken. Dit schaarse groen is in onze wijk nog steeds een noodzaak. Laat ons dit landelijke groen in onze wijk behouden en er geen kunstmatig parkje van maken.

Bespreking

Antwoord

antwoord door Ann Bakelants

do 28/05/2015 - 21:18

Antwoord

Beste raadslid, beste heer Peeters.  Dank voor uw mondelinge vraag. Ik geef u graag toelichting.

1. Eerst geef ik u graag meer toelichting over de screeningsonderzoeken van risico-bomen. Een boomonderzoek verloopt steeds volgens dezelfde procedure.

Aanvankelijk gebeurt er een eenvoudige visuele boomcontrole. Deze wordt uitgevoerd door een medewerker van de groendienst (vaak een vakspecialist of werkleider).

Als gebreken of risico’s worden vastgesteld, wordt er een boomspecialist bij gehaald. Hij doet een meer uitgebreide visuele controle en beoordeelt de veiligheidsrisico’s en de te nemen maatregelen. Als uit deze visuele controle voldoende duidelijk blijkt dat maatregelen moeten genomen worden, volgt geen verder onderzoek.

Een uitgebreide screening wordt enkel uitgevoerd bij twijfel over de gezondheid van een boom of bij mogelijkheid om veiligheidsrisico’s te beperken of uit te stellen, zonder de boom meteen te rooien. Een gedetailleerde screening met tomograaf en/of trekproef wordt slechts in zeer beperkte en uitzonderlijke gevallen toegepast, meestal bij monumentale bomen of toekomstbomen.

Wat de 4 bomen in het Hofke van Nauwelaerts betreft: hiervoor werd bijgevolg geen uitgebreide screening uitgevoerd. Gezien de aard van de aantasting, de boomsoort en de standplaats (in een drukbezocht parkje met speelterrein en horeca) werd het voorzorgprincipe gehanteerd .

Veiligheid primeert, ook in openbaar groen.  4 bomen met stamomtrek van meer dan 1 meter worden gerooid omwille van gezondheids- en veiligheidsredenen:

2 bomen zijn aangetast door zwammen;  2 bomen vertonen inrotting aan de stambasis.

Hieronder vindt u de conclusie per boom:

Boom1: Amerikaanse eik. Aangetast door een parasitaire zwam aan de stambasis, aan de trekzijde op de wortelvoet. In combinatie met scheefstand richting buren een risico op breuk of windworp.

Boom2: Esdoorn. Grote open wonde. Risico op verdere inrotting en breuk. Staat vlak naast een jonge boom. Door de boom nu te verwijderen kan de jonge boom de plaats van de risicoboom innemen. Door langer te wachten stijgt niet enkel het risico, maar wordt ook de ‘overname’ door de jonge boom moeilijker door concurrentie.

Boom3: Amerikaanse eik. Aangetast door saprofiet aan de voet. Deze boom is een deel van een samengestelde boom waarvan een deel reeds is weggezaagd. In combinatie met scheefstand richting terras een risico op breuk of windworp.

Boom4: Esdoorn. Grote wonde aan de stamvoet. Risico op verdere inrotting en breuk of windworp. 

De aantasting betekent niet dat de bomen op heel korte termijn zullen afbreken. Maar het risico neemt toe naarmate ze langer blijven staan. Daarom wordt bij aantasting altijd het voorzorgsprincipe gehanteerd.  Er wordt niet gewacht tot de boom op vallen staat of effectief omvalt maar er wordt preventief ingegrepen om risico’s maximaal te beperken. Niet elke soort aantasting is reden tot rooien, en ook de standplaats is bepalend. In een parkje met een speelzone wordt sneller ingegrepen dan in de boszone van een groot park.  Bij zwamaantasting of inrotting wordt sneller ingegrepen dan bij een wonde die nog door de boom kan overgroeid worden. 

 De echte keuze ligt dus op gebied van veiligheid: willen we het risico lopen dat een zieke boom bij een storm omvalt? Dat er dode takken naar beneden vallen?

Het verwijderen van risico-bomen op publiek domein dat actief gebruikt wordt getuigt van goed beheer en bestuur.

2. Wat betreft de vervanging van de wintereik die geveld werd in 2013, werd er ter compensatie een Liquidambar styraciflua ‘Moraine’ aangeplant in het Brilschanspark. Bomen worden niet altijd op dezelfde locatie aangeplant ter compensatie. De locatie wordt geëvalueerd op basis van beschikbare ruimte, toekomstmogelijkheden, toekomstige beheerwerken, landschappelijke inpassing enz. Er wordt wel altijd gestreefd naar een compensatie binnen de districtsgrenzen.

3. Net als uzelf vinden we het belangrijk om veel en duurzaam groen te voorzien in ons district. Een parkje is echter per definitie kunstmatig (want aangelegd) en moet beheerd worden om aantrekkelijk en veilig te blijven. Hoe contradictorisch het ook mag klinken: om behoud van groenvolume in het parkje veilig te stellen is het nodig om eerst te vellen zodat verjonging en opvolging verzekerd wordt.

di 02/06/2015 - 09:33