Kosten-baten
Het AGSO heeft een budgetprognose opgemaakt voor het Peerdsbos binnen de meerjarenplanning 2015-2019. Meer details zijn opgenomen in de bijlage.
In het exploitatiebudget wordt vertrokken van een groei van betalende bezoekers (5 euro/dag) van 20.000 in 2015 naar 25.000 vanaf 2018. Uit een rondvraag in het stedelijk basisonderwijs is gebleken dat een verhoging van de dagprijs naar bijvoorbeeld 6 euro/dag niet wenselijk is wegens de regelgeving rond de maximumfactuur. Een onderzoek bij de stedelijke basisscholen heeft dit bevestigd. Naast deze ontvangsten wordt een deel (25.000 euro) van de Vlaamse werkingstoelagen voor de vestigingsplaats(en) van de erkende scholen omgezet door de werking in het Peerdsbos. De kosten voor dagelijkse werking (nutsvoorzieningen, onderhoud, logistiek, didactisch materiaal, administratie, …) liggen jaarlijks rond de 190.000 euro. Aangezien de werking in het Peerdsbos wordt georganiseerd door De Leerexpert binnen hun reguliere opdracht, worden er geen bijkomende of nieuwe personeelskosten voorzien.
Het AGSO verwacht een negatief exploitatieresultaat van circa 50.000 euro in 2015 en rond de 30.000 euro vanaf 2016. Het totale exploitatiebudget van het AGSO (zonder de lonen van het onderwijzend personeel) is jaarlijks circa 90 miljoen euro. Het tekort van 50.000 euro is 0,05% van het exploitatiebudget van het AGSO. Vanaf 2016 daalt het tekort nog tot 0,03%. AGSO kan dit tekort intern compenseren bij de budgetwijziging 2015, zonder bijkomende exploitatiedotatie aan de stad Antwerpen te vragen. Door deze compensatie via het AGSO budget, wordt het negatief resultaat weggewerkt.
Om het Peerdsbos als schoolgebouw in gebruik te nemen, is een analyse gemaakt van de noodzakelijke investeringen om in orde te zijn in het kader van de wetgeving rond bewoonbaarheid, veiligheid en hygiëne (BVH) en om enkele energiebesparende maatregelen te nemen. Daarvoor is een raming opgemaakt voor de investeringen van 306.100 euro voor de ganse meerjarenplanning 2015-2019, specifiek in 2015 en 2016. Dat is een tekort van 0,2% op het totale investeringsbudget 2015-2016 van circa 125 miljoen euro. AGSO kan dit tekort intern compenseren bij de aanpassing van het masterplan (versie budgetwijziging 2015), zonder bijkomende investeringsdotatie aan de stad Antwerpen te vragen.
Deze kosten wegen niet op tegen de baten van het project. Het project biedt immers een afdoende antwoord op het capaciteitsprobleem in het (buitengewoon) secundair onderwijs voor voldoende authentieke en realistische leerplaatsen voor jaarlijks circa 125 leerlingen. Daarnaast kunnen jaarlijks tot 25.000 leerlingen uit het AGSO een zinvolle pedagogische activiteit meemaken in het Peerdsbos.
Aangezien er geen aanpassing wordt gevraagd aan de stedelijke dotatie (exploitatie en investeringen) aan AGSO, heeft dit besluit voor de stad Antwerpen geen financiële gevolgen.
De grond van het domein Peerdsbos is eigendom van het OCMW, die deze in erfpacht heeft gegeven aan de stad Antwerpen tot 1 juli 2034. De gemeenteraad keurde op 27 november 1967 een overeenkomst goed waarbij Kindervreugd vzw tot 1 juli 2034 gebruik kan maken van het domein Peerdsbos. Kindervreugd vzw is zelf eigenaar van de gebouwen die ze hebben opgetrokken. Er is een gebruiksovereenkomst tussen de stad Antwerpen en Kindervreugd vzw voor de gebouwen, mits het eigenaarsonderhoud wordt opgenomen door de stad Antwerpen.
Op 25 juni 2012 (jaarnummer 762) keurde de gemeenteraad de oprichting van een intern verzelfstandigd agentschap (IVA) voor de openluchtwerking van algemeen onderwijsbeleid goed. Het IVA exploiteert de openluchtverblijven en biedt extramuros-activiteiten aan alle scholen van de verschillende schoolnetten op het grondgebied van de stad Antwerpen aan.
Bij vastlegging van de meerjarenbegroting voor de periode 2014-2019 (jaarnummer 655) besliste de gemeenteraad op 19 november 2013 om de openluchtverblijven Home Mathilde Schroyens te Sint-Idesbald, Het Veen te Brecht, Diesterweg te Kalmthout en het Peerdsbos te Brasschaat, niet langer in beheer van de stad Antwerpen uit te baten. Voor elk van de verblijven dienen andere acties ondernomen te worden na stopzetting van het aanbod in eigen beheer.
Het college keurde op 13 december 2013 (jaarnummer 12606) de stopzetting per 31 augustus 2014 van de uitbating en werking in eigen beheer van Home Mathilde Schroyens (Sint-Idesbald), Het Veen (Brecht) en Peerdsbos (Brasschaat) goed. De beslissing tot stopzetting van het aanbod heeft gevolgen voor het betrokken personeel en patrimonium. Het Peerdsbos in Brasschaat is eigendom van het OCMW en wordt in erfpacht gegeven aan de stad Antwerpen. De stad Antwerpen gaf op haar beurt dit domein in erfpacht aan Kindervreugd vzw.
Het college gaf opdracht aan de IVA Klas op stap en de bedrijfseenheid stadsbeheer alle lopende contracten voor de verschillende domeinen inzake de huidige exploitatie in kaart te brengen en op te zeggen; de verhuis van de inboedels te organiseren en indien mogelijk deze te heroriënteren naar andere diensten binnen de stad of scholen op grondgebied stad Antwerpen.
Het college gaf verder opdracht aan de IVA Klas op stap en de bedrijfseenheid stadsbeheer de toekomstmogelijkheden van het Peerdsbos (Brasschaat) te onderzoeken en de mogelijke pistes voor te leggen aan het college en uit te voeren. Tot slot gaf het college opdracht aan de IVA Klas op stap het dagaanbod voor scholen te heroriënteren naar de Antwerpse parken en hiervoor de nodige infrastructuur te zoeken.
In de zoektocht naar toekomstmogelijkheden van het Peerdsbos klopte IVA Klas op stap aan bij het Autonoom Gemeentebedrijf Stedelijk Onderwijs Antwerpen (AGSO). Het AGSO is immers een reguliere afnemer van het dagaanbod in het Peerdsbos. In 2013 bezochten +/- 20.000 leerlingen van het basisonderwijs van het AGSO het Peerdsbos. Bovendien is het voorzien van een volwaardig alternatief voor het Peerdsbos – bijvoorbeeld door een dagaanbod in de Antwerpse parken te organiseren – geen evidente opdracht en snel te realiseren piste.
Het college heeft op 18 juli 2014 kennis genomen van de intentie van het AGSO om in het kader van een pilootproject (schooljaar 2014-2015) een deel van het beheer van het Peerdsbos op zich te nemen, in nauw overleg met Kindervreugd vzw.
De raad van bestuur van AGSO keurde op 28 augustus het pilootproject voor het gedeeltelijk beheer van het Peerdsbos (schooljaar 2014-2015) goed. De raad van bestuur gaf opdracht aan AGSO een onderzoek uit te voeren naar de toekomstige invulling van het Peerdsbos, inclusief een financieel toekomstplan. Uit het onderzoek moet blijken of het AGSO het beheer van het Peerdsbos structureel wil inbedden in de eigen werking. De resultaten van het onderzoek worden voorgelegd aan de raad van bestuur.
Op 19 september 2014 besliste het college het tijdelijk beheer van het Peerdsbos over te dragen aan het AGSO. Het AGSO neemt de verantwoordelijkheden van de stad Antwerpen inzake eigenaarsonderhoud over. De meerwaarde die gecreëerd wordt door de investeringen van AGSO komt, bij een overdracht van het beheer of een valorisatie van het gebruiksrecht, AGSO toe. AGSO neemt de engagementen van de stad voor de samenwerking met Kindervreugd vzw over. AGSO maakt de resultaten van de kostenbaten analyse, met betrekking tot inzet van het Peerdsbos op langere termijn voor de doelstelling buitengewoon onderwijs, kenbaar aan de stad Antwerpen. De studie omvat consequenties van ingebruikname van de site Peerdsbos en van de eventueel te verlaten sites, op financieel vlak en naar aanbod onderwijscapaciteit.
Op 23 februari 2015 keurde de raad van bestuur van AGSO het projectvoorstel voor de structurele werking van het Peerdsbos goed. De raad van bestuur gaf opdracht aan het directiecomité van het AGSO dit projectvoorstel voor te leggen aan het college ter goedkeuring.
Op 6 maart 2015 (jaarnummer 01011) keurde het college goed om een interne oproep te organiseren aan kandidaat-gebruikers binnen de groep stad Antwerpen voor de herbestemming van de voormalige openluchtschool Peerdsbos, overeenkomstig de vooropgestelde voorwaarden.
Het AGSO heeft een uitgebreide analyse opgemaakt en verwerkt in een projectvoorstel voor de structurele bestemming van het Peerdsbos (zie bijlage).
Na enkele maanden tijdelijke werking van De Leerexpert in het Peerdsbos is een evaluatie via enquête uitgevoerd. 36 leerlingen van De Leerexpert en het CDO die leerervaring hebben opgedaan in het Peerdsbos en 6 van hun begeleidende leerkrachten hebben deze eerste maanden als zeer zinvol en nuttig geëvalueerd. Daarnaast zijn bijna 700 leerlingen uit het lager onderwijs bevraagd over de daguitstap in het Peerdsbos. Zij reageren overwegend positief en willen graag terugkeren. Ook de leerkrachten van deze leerlingen zijn tevreden.
Het AGSO geeft een nieuwe bestemming aan het Peerdsbos, door er een school in te richten voor het buitengewoon onderwijs. Het AGSO wil in het Peerdsbos structureel leerlingen in een realistische en authentieke context de noodzakelijke vaardigheden en competenties doen ontwikkelen om door te stromen naar werk of naar een zinvolle deelname aan de maatschappij. De authentieke context wordt gecreëerd door het organiseren en aanbieden van de mogelijkheid aan interne AGSO entiteiten om het domein Peerdsbos te gebruiken voor daguitstappen, sportdagen en andere (studiedagen, vergaderingen, …).
Peerdsbos is een school voor OV1, OV2 en OV3
AGSO zal vestigingsplaats(en) inrichten in het Peerdsbos voor De Leerexpert, het buitengewoon onderwijs van AGSO. Dit past in de visie van het AGSO over de geografische en inhoudelijke spreiding van het aanbod van De Leerexpert, opgemaakt naar aanleiding van de opstart van De Leerexpert in combinatie met de uitdagingen van het M decreet. In totaal streeft het Peerdsbos naar een bereik van circa 125 leerlingen uit de drie opleidingsvormen.
De leerlingen van opleidingsvorm 3 (OV3) uit de kwalificatiefase (4de en 5de jaar) volgen het leren en werken in de realistische context Peerdsbos. De leerlingen uit de opleidingsfase (3de jaar) stappen geleidelijk in. Voor de leerlingen van OV3 is het werkplekleren gericht op de latere deelname aan reguliere tewerkstelling.
De leerlingen van opleidingsvorm 2 (OV2) komen in de trainingsfase, waarin ze hun interessegebieden leren kennen, kennismaken met verschillende werkmogelijkheden in Peerdsbos. De leerlingen van OV2 komen in de praktijkfase (eindtraject) naar Peerdsbos om de geleerde beroepsvaardigheden breed in te oefenen. Zij kunnen tewerkgesteld worden in een beschermde omgeving of in een initiatief voor sociale tewerkstelling.
Voor de leerlingen van OV3 en OV2 gaat het in de praktijk om de opleidingen grootkeuken, professionele schoonmaak, tuinbouw, schilder-decorateur en logistiek assistent.
De leerlingen van opleidingsvorm 1 (OV1), onderwijstype 4 (onderwijs voor leerlingen met een motorische en meervoudige handicap) komen zelfredzaamheid oefenen in het appartement in Peerdsbos, binnen hun individueel orthopedagogisch handelingsplan. Deze leerlingen gebruiken de infrastructuur van Peerdsbos ook om er te sporten.
Peerdsbos wordt een brugproject
De leerlingen van de Centra voor Deeltijds onderwijs (CDO) van het AGSO komen arbeidsattitudes inoefenen. Zij doen taken in de administratie, de logistiek en in de tuin. Momenteel zijn er een 6-tal leerlingen op regelmatige basis aanwezig in Peerdsbos. Door een samenwerking met WELA vzw kan de werking op het domein Peerdsbos erkend worden als een brugproject. Brugprojecten zijn werkervaringsprojecten voor jongeren vanaf 15 jaar. Binnen een brugtraject krijgen deze jongeren extra begeleiding en ondersteuning om een aantal obstakels op technisch vlak, maar voornamelijk het gebrek aan arbeidsattitudes en ervaring, te overwinnen. Indien het leren en werken binnen een realistische context van de leerlingen van WELA op Peerdsbos wordt goedgekeurd als brugproject, kan De Leerexpert dit brugproject als alternatief inzetten voor de huidige werking. Het brugproject past in de doelstelling van AGSO dat de leerlingen van CDO een voltijds engagement aangaan.
Daarnaast komen leerlingen van de Centra voor Deeltijds onderwijs (CDO) van het AGSO, onder begeleiding van een leerkracht op praktijk op verplaatsing in een andere schoolinstelling. Dit is geen structureel aanbod, de leerlingen komen op vraag wanneer er voor hen leerzaam en zinnig werk te doen is.
Peerdsbos is een authentieke context
De leerlingen van het basisonderwijs (gewoon en buitengewoon) van het AGSO kunnen in het Peerdsbos terecht voor een pedagogische daguitstap. Het pedagogisch aanbod wordt uitgebreid naar leerlingen van de eerste graad van het secundair onderwijs van het AGSO. Daarnaast onthalen we vanaf het schooljaar 2015-2016 de basis- en secundaire scholen op het Peerdsbos voor een sportdag. Tot slot kan het Peerdsbos gebruikt worden voor interne activiteiten van AGSO entiteiten zoals bijvoorbeeld studiedagen, vergaderingen en teambuilding. In 2015 worden er 20.000 leerlingen verwacht. We streven naar een groei van het aantal bezoekers naar 23.000 in 2016 en 25.000 vanaf 2018.
Om voor de leerlingen van OV2, OV3 en de CDO’s effectief een realistische en authentieke context te creëren, is het organiseren van daguitstappen in het Peerdsbos noodzakelijk. Bovendien blijkt uit de realiteit dat het alternatieve aanbod voor daguitstappen voor leerlingen van het basisonderwijs niet voldoende gestegen is om tegemoet te komen aan de vraag. Het is immers niet evident om op korte termijn een alternatief aanbod te ontwikkelen voor jaarlijks circa 20.000 bezoekers, aan een haalbare prijs (maximumfactuur). Uit de bevraging van dit schooljaar blijkt ook duidelijk de tevredenheid bij leerlingen en leerkrachten over de daguitstappen in het Peerdsbos.
Peerdsbos is een brede school
In de vakanties (zomer en Pasen) zal AGSO het Peerdsbos ter beschikking stellen aan Kindervreugd vzw zodat ze daar hun vakantiewerking (speelpleinen) verder kunnen organiseren. De effectief door Kindervreugd vzw gemaakte kosten tijdens hun gebruik (zoals nutsvoorzieningen en afvalophaling) zullen doorgerekend worden. Naast deze vaste partner kan AGSO onderzoeken of andere partners interesse hebben voor het gebruik van het Peerdsbos in het kader van brede school. De stedelijke sportdienst heeft al uitdrukkelijk zijn interesse getoond om sportkampen te organiseren in het Peerdsbos voor Antwerpse kinderen en jongeren. We denken daarnaast bijvoorbeeld ook aan verenigingen uit de omgeving. Daarbij wordt het reglement op de terbeschikkingstelling toegepast.
Volgende stappen
Het AGSO engageert zich om aan alle voorwaarden (algemeen, onderhoudsverplichtingen, synergie met Kindervreugd vzw, beschikbaarheid en aard van de activiteiten) te voldoen zoals opgenomen in het collegebesluit (jaarnummer 01011) over de interne oproep voor de herbestemming van het Peerdsbos. Voorwaarde is wel dat het AGSO conform de beheersovereenkomst een zakelijk recht van lange termijn (50 jaar) krijgt op het domein (in eigendom van OCMW en via de stad Antwerpen in erfpacht bij Kindervreugd vzw). Aansluitend moeten afspraken gemaakt worden met Kindervreugd vzw omtrent het zakelijk recht op de gebouwen. Specifiek met Kindervreugd vzw moet ook een gebruiksovereenkomst worden afgesloten. Deze afspraken moeten geformaliseerd worden en opnieuw worden voorgelegd aan de betrokken beslissingsorganen. Ondertussen vraagt AGSO tijdig de vestigingsplaatsen aan, om vanaf het schooljaar 2015-2016 van start te kunnen gaan.
Het college neemt kennis van de kandidatuurstelling van autonoom gemeentebedrijf stedelijk onderwijs (AGSO) naar aanleiding van de interne oproep binnen de groep stad Antwerpen voor de herbestemming van de voormalige openluchtschool Peerdsbos.
Het college neemt kennis van het projectvoorstel voor de structurele werking van het Peerdsbos in het AGSO.
Het college geeft opdracht aan:
| Dienst | Taak |
| SB | om dit voorstel, samen met de andere voorstellen die ingediend worden na de interne oproep, in overleg met AGSO een evaluatierapport op te maken en voor te leggen aan het college. |