In een groeiende stad met beperkte beschikbare ruimte is het optimaliseren van het parkeeraanbod noodzakelijk. In het streven naar een voldoende en evenwichtig aanbod moeten alle betrokkenen (eigenaars, ontwikkelaars en overheid) hun verantwoordelijkheid opnemen, ook op het vlak van de realisatiekosten.
Een eerste stap naar een ruim aanbod off-street parkeervoorzieningen is volgens het mobiliteitsplan de uitwerking van een verordenend kader in de bouwcode, waarbij nieuwbouw, vernieuwbouw met uitbreiding en functiewijziging een structureel aanbod aan parkeerplaatsen wordt opgelegd.
De gemeenteraad stelde op 28 april 2014 (jaarnummer 377) de gemeentelijke stedenbouwkundige verordening 'Bouwcode' definitief vast. Op 9 oktober 2014 keurde de deputatie van de provincie Antwerpen deze verordening goed. De verordening trad in werking op 25 oktober 2014, zoals gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad (C-2014/36568).
In de nieuwe bouwcode wordt veel aandacht besteed aan het voldoende voorzien van parkeergelegenheid zowel voor auto's als voor fietsers. In artikel 30§1 bouwcode worden deze parkeernormen bepaald (op basis van de CROW-normen, zoals in het bestuursakkoord is opgenomen).
In het 3° deel van artikel 30§1 wordt een compensatieregeling aangekondigd indien deze parkeernorm niet gehaald kan worden. Door het opleggen van autoparkeernormen in de bouwcode wenst de stad Antwerpen te vermijden dat de parkeerbehoefte van een bouwproject op de gemeenschap wordt afgewenteld, bijvoorbeeld door te parkeren op het openbare domein of door de nood aan nieuwe parkings, aangelegd door de stad, te verhogen.
Indien een bouwproject zijn autoparkeerbehoefte zelf niet kan opvangen of indien het maatschappelijk beter wordt geacht om dit niet in het bouwproject zelf te doen, zorgt de belasting voor een eerlijke compensatie.
Enerzijds levert elke bouwheer op deze manier zijn bijdrage en wordt voor elk gelijkaardig bouwproject eenzelfde inspanning gevraagd (zelf bouwen of compenseren). Anderzijds zorgt de belasting voor middelen voor de stad Antwerpen om de parkeerdruk op te vangen of deze te vermijden. De middelen kunnen zo bijvoorbeeld later ingezet worden voor de bouw of aankoop van buurtstallingen of buurtparkings/buurtparkeerplaatsen.
Om de compensatieregeling in praktijk te kunnen toepassen, is een belastingreglement nodig en intussen goedgekeurd door de gemeenteraad in zitting van 15 december 2014 (jaarnummer 972). De belasting is van toepassing op elke stedenbouwkundige vergunning die aangevraagd werd na inwerkingtreding van de nieuwe bouwcode op 25 oktober 2014 en afgeleverd vanaf 1 januari 2015.
Door ruimtelijk beperkingen wordt er nu geen parkeerbehoefte vastgesteld voor woningen die niet vallen onder artikel 30§1 (woningen smaller dan 8,00 meter) en bijgevolg evenmin een compensatieregeling. De parkeerbehoefte is echter niet afhankelijk van deze ruimtelijke beperking, en wordt door elke bouwaanvraag gegenereerd.
In het nieuwe mobiliteitsplan van de stad Antwerpen (goedgekeurd door de gemeenteraad op 2 maart 2015, jaarnummer 113) wordt uitgegaan van het (maximaal) behoud van het aantal parkeerplaatsen. Optimale benutting en gedeeld gebruik van de beschikbare parkeerplaatsen zijn een must. In de mate dat bestemmingsparkeerplaatsen inpandig kunnen worden verankerd, komen plaatsen op het openbaar domein vrij voor bezoekers, economisch verkeer, laden en lossen, terrassen, uitstallingen, groen, enzovoort. Het aanbod inpandig parkeren of off-street parkeren moet dus drastisch omhoog.
Een eerste stap naar een ruimer aanbod aan off-street parkeervoorzieningen is de uitwerking van een verordenend kader in de bouwcode, waarbij bij nieuwbouw- en herbouwprojecten een structureel aanbod aan parkeerplaatsen wordt opgelegd. Om de parkeerdruk op straat niet verder te verhogen, organiseren we daardoor het parkeren maximaal op ‘eigen terrein’ waar het kan, het zogenaamde POET-principe (Parkeren Op Eigen Terrein). Hierbij wordt uitgegaan van de CROW-kengetallen. Deze zitten intussen verankerd in de bouwcode waardoor de parkeerbehoefte van elk project kan berekend worden. Want iedereen die bouwt of verbouwt in Antwerpen, of het nu voor wonen, winkelen, werken, .... is, genereert een parkeerbehoefte.
De bouwcode legt sinds de bekrachtiging die parkeernormen voor auto´s op, gedifferentieerd volgens de functie van het gebouw en de ligging ervan. Door ruimtelijk beperkingen wordt er nu echter geen parkeerbehoefte vastgesteld voor woningen die niet vallen onder artikel 30§1 (woningen smaller dan 8,00 meter).
De parkeerbehoefte is echter niet afhankelijk van deze ruimtelijke beperking en wordt door elke bouwaanvraag gegenereerd.
Het stadsbestuur wil die parkeerbehoefte nu stadsbreed vastleggen op basis van reeds uitgestippeld beleid in de bouwcode. Wat in de bouwcode reeds werd bepaald rond parkeernormen (artikel 30§1 2°), zal voortaan in Antwerpen gelden voor elke bouwaanvraag van nieuwbouw, vernieuwbouw met uitbreiding en functiewijziging, dus ook voor ontwikkelingen die niet vallen onder artikel 30§1.
Hierdoor worden de parkeernormen uit de bouwcode de facto de algemene beleidslijn voor bouwen, verbouwen en vermeerderen en functiewijzigingen in Antwerpen die voor elke bouwinitiatief eenduidig de parkeerbehoeften vastleggen. Wie niet conform deze parkeerbeleidslijn op het eigen terrein voorziet in de berekende parkeerfaciliteiten, dient hiervoor een compensatie te betalen.
Deze principes worden uitgewerkt in de parkeerbeleidslijn die aan het college wordt voorgelegd als (interne) beleidsrichtlijn. Elke stedenbouwkundige aanvraag zal voortaan een parkeerparagraaf krijgen waarin de (absolute) parkeerbehoefte wordt berekend volgens een eenduidige (stadsbrede) norm. Dit aantal parkeerplaatsen kan enkel in drie (3) welomschreven gevallen bijgesteld worden. De parkeerbehoefte, met of zonder bijstelling, noemen we de werkelijke parkeerbehoefte. Elke stedenbouwkundige vergunning definieert op haar beurt het aantal gerealiseerde parkeerplaatsen. Het verschil tussen beide zal de compensatie bepalen volgens het belastingsreglement op ontbrekende autostal- en/of autoparkeerplaatsen.
Het college keurt de 'Beleidsrichtlijn Parkeren – Berekening parkeerbehoefte bij nieuwbouw, vernieuwbouw met uitbreiding en functiewijzigingen' goed en beslist deze beleidslijn te laten ingaan vanaf 24 april 2015.