Met het besluit van de gemeenteraad van 20 maart 2000 (jaarnummer 619), aangepast bij het gemeenteraadsbesluit 21 oktober 2002 (jaarnummer 2307), kregen de districten de bevoegdheid over het decentraal publiek domein, groenvoorziening en openbare werken.
De bewoners van de serviceflats en bedrijven in de Engelselei werden bevraagd.
| Fase | Actie | Datum | Jaarnummer |
| advies | commissie openbaar domein | 16 februari 2015 | -- |
| projectdefinitie en concept | goedkeuring districtscollege Borgerhout | 17 maart 2015 | 85 |
Het district Borgerhout wenst van de Engelselei een wijkverbindingsweg te maken met een comfortabele fietsroute en aandacht voor de zachte weggebruiker. Er is nood aan een verbetering van de veiligheid en beeldkwaliteit.
Gelijktijdig loopt er een studie naar de opwaardering van de aanwezige spoorwegberm met zijn centers.
De bedrijfseenheid stadsontwikkeling heeft de zone onderzocht en gekeken naar alternatieven voor de huidige inrichting. Dit is vertaald in een projectdefinitie en een concept en werd op 16 februari 2015 voor advies aan de commissie openbaar domein voorgelegd.
De bedrijfseenheid stadsontwikkeling legt de mobiliteitsvoorwaarden voor het project ter goedkeuring voor.
Inleiding
De Engelselei is gelegen in Borgerhout. Het her aan te leggen stuk Engelselei bevindt zich tussen het Luitenant Naeyaertplein en de Stenenbrug, langs de verhoogde spoorwegberm. Het projectgebied bestaat uit enerzijds stukken straat en anderzijds een ontoegankelijke groenzone. De totale lengte bedraagt bijna 600 m.
Een aansluiting met het Luitenant Naeyaertplein is mee onderzocht. De heraanleg van dit plein is echter een ander districtsproject.
De heraanleg van de Engelselei als zachte as kadert in de uitvoering van een plan voor een wijkverbinding:
Tegelijkertijd loopt er een studie naar de opwaardering van de spoorwegberm en centers:
Analyse
Op basis van de ingewonnen adviezen van de deskundigen werd de bestaande toestand grondig geanalyseerd en werden de knelpunten en potenties in beeld gebracht.
De Engelselei is een woonstraat die onderbroken wordt door een ontoegankelijke groenzone.
Het stuk tussen het Luitenant Naeyaertplein en de groenzone is enkelrichtingsverkeer richting groenzone. Het deel tussen de groenzone en Stenenbrug is dubbelrichtingsverkeer, het deel tussen de groenzone en de Hogeweg is doodlopend. Aan de Hogeweg ligt een school (met toegang via de Hogeweg). De aanwezige bedrijvigheid zorgt voor vrachtverkeer in het stuk tussen het Luitenant Naeyaertplein en de groenzone. Onder de spoorweg zijn drie doorsteken naar de Singel waarvan één enkel voor zachte weggebruikers.
Het huidig gebruik van de Engelselei wordt bepaald door een containerschool (toegang via de Hogeweg), een groenzone met appartementen van het zorgbedrijf, bedrijvigheid en wonen. De Engelselei grenst aan het Luitenant Naeyaertplein (spel, sport en verblijven) en wat verder bevindt zich een zwembad/sporthal.
Langs de Engelselei zijn verschillende ontwikkelingen gaande waardoor nog niet alle factoren gekend zijn. Blijft de containerschool? Wat gebeurt er met de aangrenzende projectgrond van 6000 m²? Tot waar wordt de groenzone precies opengesteld? Er loopt ook een onderzoek naar het gebruik van de centers.
De spoorwegberm langs de Engelselei is onderdeel van een verhoogde ringspoorweg.
Deze is niet beschermd als monument en niet opgenomen in vastgestelde inventaris bouwkundig erfgoed. Het is wel waardevol erfgoed en beeldbepalend.
De spoorwegberm geeft een verwaarloosde indruk.
Er loopt een project voor de heropwaardering van de spoorwegberm met zijn centers (AG VESPA).
Er is in beperkte mate straatgroen aanwezig. Ter hoogte van de Hogeweg staan vier te behouden, landschappelijk waardevolle bomen.
Centraal in het projectgebied ligt een ontoegankelijke groenzone. Er wordt onderhandeld over de integratie hiervan en de omvang van de inname bij het openbaar domein.
Er dient aandacht besteed te worden aan het stedelijk hitte-eiland effect. Dit is problematisch in de versteende omgeving van Borgerhout.
De verlichting is verouderd en is volledig te vervangen volgens het lichtplan.
Palen van de bovenleidingen van de spoorwegberm zijn ruimtelijk aanwezig in de straat.
Er wordt beperkt nieuwe riolering voorzien.
Algemene randvoorwaarden
Mobiliteitsvoorwaarden
Ambitie
Ontwerpend onderzoek
Er zijn verschillende scenario’s onderzocht.
Eerst en vooral is het statuut van de weg onderzocht. De plus- en minpunten van een woonstraat werden afgewogen tegen deze van een woonerf. Bij een inrichting als woonerf is het afdwingen van de verkeersregels, snelheid of reglementair parkeren moeilijk. Bovendien is de straat te smal voor de nodige asverschuivingen. Daarom en omwille van het vrachtverkeer is gekozen voor de inrichting als woonstraat, waarin iedere gebruiker zijn plaats heeft en waarvan de rechtlijnigheid bovendien de spoorwegberm accentueert. Omwille van de continuïteit is gekozen voor één doorlopend profiel.
Voor de inrichting als woonstraat zijn in het kader van ontwerpend onderzoek drie varianten onderzocht mede in functie van het wisselend profiel van de straat (van 9 tot 15 m):
Concept
Na ontwerpend onderzoek werd een concept weerhouden waarbij de ambitie maximaal wordt gerealiseerd, rekening houdend met de randvoorwaarden. De krachtlijnen van het concept worden hier opgesomd.
De verschillende fragmenten van de Engelselei worden ingericht als een herkenbare eenheid met de spoorwegberm als drager. Dit kan aan de hand van een samenhangend materiaalgebruik en vormgeving.
Het volledige traject krijgt betekenis als zachte as voor fietsers en voetgangers. Stukken straat met verblijfsfunctie (spel- en rustpunten, mogelijkheid tot activiteiten bij de centers) worden afgewisseld met een groene fiets- en voetgangersverbinding. Aandacht gaat naar een veilige schoolomgeving, het gebruik van de keerlus (groenzone/parkeren) en snelheidsbeheersing.
De integratie van groen speelt een belangrijke rol. Het straatgroen creëert continuïteit en ritme. De centrale groenzone biedt de opportuniteit te genieten van groen in de stenige stedelijke omgeving. Ze wordt geïntegreerd als verblijfsruimte op de zachte as. De afbakening publiek/privé wordt onderzocht.
De straat zelf wordt als woonstraat aangelegd. Er komen comfortabele voetpaden langs beide kanten (minimum 1,80m) en fietsers rijden op de rijweg. De rijrichting blijft zoals in de bestaande toestand: een stuk enkelrichting en een stuk dubbelrichting, deels doodlopend.
Aan de kant van de centers wordt alle overige beschikbare ruimte gebruikt voor de inrichting van een brede strook waarin naast de ruimte voor het voetpad, waar mogelijk, een parkeerstrook komt, die op termijn transformeerbaar is in een brede buitengebruiksruimte aan de centers en zo een flexibel gebruik van de straat toelaat. In die gemengde strook wordt straatgroen geïntegreerd.
In de groenzone zelf komt een zachte verbinding. Deze wordt op maat van voetgangers en fietsers gemaakt.
Het concept resulteert vermoedelijk in negatieve parkeerbalans en een positieve bomenbalans.
Bij de verdere uitwerking van de projectdefinitie en het concept vraagt het college om toe te werken naar een neutrale parkeerbalans die rekening houdt met de invulling van de centers op de Engelselei.
De commissie adviseert variant C als beste keuze omdat parkeren en vrije ruimte (bvb terrassen) langs de centers gefaseerd in de tijd kunnen ingevuld worden. Variant C biedt de meeste flexibiliteit voor de centers. De commissie stelt dat een latere herbestemming van een parkeerstrook mogelijk moet zijn zonder opbraak van de verharding.
Naar het voorontwerp toe is verder onderzoek nodig naar de eigendomsstructuur van de groenzone en de eventuele betekenis ervan naar de parkeerbalans toe.
De commissie vraagt om de fietsverbinding los te maken van de parkeerclusters omdat fietsen langs haakse parkeerplaatsen niet veilig is. De schoolomgeving en de inpassing van de Engelselei in de meer uitgebreide zone 30 vraagt extra aandacht (poorteffect, verkeersremmer….).
De commissie heeft als aanbeveling een poorteffect en verkeersremmer te voorzien ter hoogte van de Hogeweg.
Het college neemt kennis van de projectdefinitie en het concept van 6 februari 2015 voor de riolerings- en bestratingswerken in de Engelselei, district Borgerhout.
Het college keurt de mobiliteitsvoorwaarden voor de riolerings- en bestratingswerken in de Engelselei, district Borgerhout, goed.