2015_GR_00385 - Erediensten - Eredienstbestuur Israëlitische Gemeente van Antwerpen. Tijdelijke opname bouwheerschap renovatie glasramen synagoge Van Den Nestlei 2, 2018 Antwerpen - Goedkeuring

Dit besluit is een principebeslissing en heeft op zich geen rechtstreekse financiële gevolgen.

De gemeenteraad besloot op 27 maart 2006 (jaarnummer 419) om het bouwheerschap op te nemen voor werken aan een aantal monumentale eredienstgebouwen.

De gemeenteraad besloot op 19 december 2011 (jaarnummer 1392) om op vraag van het eredienstbestuur Israëlitische gemeente van Antwerpen het tijdelijk bouwheerschap op te nemen voor de dringende renovatiewerken aan daken en gevels van de synagoge Romi Goldmuntz in de Van Den Nestlei 2, 2018 Antwerpen.

De gemeenteraad heeft op 27 januari 2014 het meerjarenplan 2014-2019 van het eredienstbestuur Israëlitische gemeente van Antwerpen aangepast wat betreft de exploitatietoelage.

Het Agentschap Binnenlands Bestuur van de Vlaamse overheid heeft op 5 september 2014 de jaarrekening 2013 vastgesteld van het eredienstbestuur.

De gemeenteraad van Antwerpen nam op 20 oktober 2014 (jaarnummer 812) kennis van het budget 2015 van het eredienstbestuur.

Op 20 maart 2013 brengt het eredienstbestuur Israëlitische Gemeente van Antwerpen de stad op de hoogte van de slechte staat en de noodzakelijke bescherming van de glas-in-loodramen van de Romi Goldmuntz synagoge. Het bestuur vraagt aan de stad Antwerpen, aansluitend op de renovatiewerken aan daken en gevels, het bouwheerschap op te nemen voor de renovatiewerken aan deze glas-in-loodramen.

Door een combinatie van factoren is het in dit geval aangewezen dat de stad Antwerpen de herstelling van de glasramen van deze hoofdsynagoge in bouwheerschap opneemt. Deze factoren zijn: de complexiteit en de hoogdringendheid van de werken, het gebrek aan expertise in deze werken bij het eredienstbestuur en het gebrek aan financiële middelen om de 10% eigen bijdrage te betalen en om de werken te prefinancieren.

Voorgeschiedenis bouwheerschappen:

In het verleden nam de stad Antwerpen zelf het bouwheerschap op bij restauraties van gebouwen bestemd voor de eredienst. Door een gebrek aan personeel en financiële middelen bij de stad Antwerpen liet een effectieve restauratie dikwijls op zich wachten. Daarom werd in 2006 beslist het bouwheerschap enkel nog op te nemen voor een aantal monumentale kerken (gemeenteraad van 27 maart 2006, jaarnummer 419 en gemeenteraad van 24 november 2008, jaarnummer 2067). Voor zeven andere gebouwen werd het bouwheerschap teruggegeven aan het eredienstbestuur.
Voor een aantal historische kerken werd bouwheerschap opgenomen (gemeenteraad van 27 maart 2006, jaarnummer 419 en gemeenteraad van 24 november 2008, jaarnummer 2067).

Het opnemen van het bouwheerschap impliceert dat de stad Antwerpen een architect aanstelt voor de opmaak van het aanvraagdossier voor een renovatiepremie bij het Agentschap Binnenlands Bestuur voor deze werken aan een niet beschermd eredienstgebouw en de opvolging van de werken, de erelonen financiert, de werken gunt en de bijhorende renovatiepremies ontvangt.

Analyse van bestuurskracht van het eredienstbestuur en kostprijs van een bouwheerschap:

Het bestuur beschikt niet over de expertise en de financiële middelen voor deze werken. Als het bestuur zelf als bouwheer optreedt moet het een zware administratieve procedure opstarten om de dossiers op te stellen volgens de wet op de overheidsopdrachten en om voor subsidiëring in aanmerking te komen. Gebruik maken van de raamcontracten van de stad Antwerpen is niet mogelijk. Het bestuur zou dus eerst een dossier moeten opmaken volgens de wet op de overheidsopdrachten en een investeringstoelage aanvragen bij de stad Antwerpen voor de aanstelling van een architect (stadsaandeel 90%), en daarna het dossier laten opmaken en indienen bij de Vlaamse Overheid (aandeel 30%) en bij de stad Antwerpen (aandeel 60%) voor subsidiëring van de werken zelf.

Aangezien het bestuur reeds structurele tekorten heeft op zijn begroting beschikt het niet over de middelen om de 10% eigen bijdrage te betalen, of om de werken te prefinancieren in afwachting van de subsidies. Deze kosten zouden dus op de gewone begroting komen en de exploitatietoelagen van de stad Antwerpen aan het bestuur doen oplopen.

Opname van dit project in bouwheerschap komt, voor wat de financiële stedelijke middelen betreft, netto op hetzelfde neer dan wanneer het eredienstbestuur de werken in eigen beheer laat uitvoeren.

Beperking van het bouwheerschap:

Opname van dit bouwheerschap is tijdelijk en uitzonderlijk en wordt beperkt tot de gedetailleerde controle en waar nodig restauratie van de glas-in-loodramen, met inbegrip van alle daaraan verbonden werken en voorzorgsmaatregelen. De werken worden geraamd op 234.000,00 EUR, btw en erelonen inbegrepen.

Artikel 4 van het decreet van 7 mei 2004 (gewijzigd 6 juli 2012) betreffende de materiële organisatie en werking van de erkende eredienstbesturen bepaalt dat de kerkfabriek is belast met de zorg voor de materiële voorwaarden die de uitoefening van de eredienst en het behoud van de waardigheid ervan mogelijk maken. De kerkfabriek is eveneens belast met het onderhoud en de bewaring van de kerk of kerken van de parochie en met het beheer van de goederen en de gelden die eigendom zijn van de kerkfabriek of die bestemd zijn voor de uitoefening van de eredienst in de parochie.

Artikel 52/1 §1: De gemeentebesturen passen de tekorten bij van de exploitatie van de kerkfabrieken en dragen bij in de investeringen in de gebouwen van de eredienst.

Artikel 52/1 §2: De roerende en onroerende eigendommen en financiële beleggingen van de kerkfabriek, met uitzondering van de erkende gebouwen van de eredienst, vormen de reserves van de kerkfabriek en worden beheerd met het oog op het realiseren van een zo hoog mogelijk jaarlijks rendement (…). De gemeente kan de kerkfabriek niet verplichten om die reserves te gebruiken voor investeringen in het kerkgebouw.