Jeugdcultuur is een prioriteit van het Vlaams jeugdbeleid. Eén van de thema's waar de afdeling jeugd van de bedrijfseenheid cultuur, sport, jeugd en onderwijs in dit kader aan werkt en rond samenwerkt is street art. Street art is van alle tijden. Het is een universele expressievorm die het straatbeeld subtiel of ingrijpend verandert, mensen doet stilstaan, verwondering kan oproepen maar ook onbegrip en overlast opwekt. Er leeft veel in de stad rond street art, ongemerkt en opgemerkt, legaal en illegaal, en er is vraag naar experimenteerruimte.
In het bestuursakkoord van 2013-2018 van de stad Antwerpen staat onder nummer 294: "Ook in de straat maken we een plek voor straatkunstenaars via een actief street art beleid."
Vanuit de afdeling jeugd werd een stuurgroep bijeengebracht met verschillende stadsdiensten om vorm te geven aan een street art beleid:
In deze stuurgroep werden verschillende uitgangspunten tot een engagement om meer samen te werken en uit te wisselen, gebundeld. Dit engagement is als volgt:
Verschillende diensten van de stad, met verschillende uitgangspunten, faciliteren street art om uiteenlopende doelen te bereiken. Dit omvat zowel laagdrempelige, al dan niet participatieve projecten op buurtniveau, als meer prestigieuze projecten met stadsbrede uitstraling. Antwerpen wil de ideale mogelijkheden scheppen voor zoveel mogelijk creatievelingen en streeft een integraal beleid na.
Bij dit alles is naast een creatief-artistieke invalshoek ook nood aan duidelijkheid op repressief en preventief vlak. De visienota wil deze duidelijkheid scheppen.
De visienota rond street art werd vorm gegeven door de afdeling jeugd, in samenwerking met mensen uit de stuurgroep street art. Vanuit de stuurgroep werd geconstateerd dat verschillende stadsdiensten al rond street art werkten, maar ieder op eigen houtje, met eigen invalshoeken.
Verschillende diensten nemen een engagement om samen te werken rond street art. Ze willen binnen de stuurgroep werken aan een integraal meersporenbeleid: creatief-artistiek, repressief en preventief. In de nota wordt ook opgesomd wat de verschillende diensten al doen rond street art. De nota heeft het verder over wat precies kan verstaan worden onder street art, en wat de waarde van street art voor Antwerpen kan zijn. De nota eindigt met een blik op de toekomst.
Na goedkeuring van de visienota, en telkens op basis van specifieke adviezen van alle betrokkenen, kan het college op een weloverwogen manier beslissen of en waar het in de toekomst al dan niet erkende zones voor street art en graffiti wil voorzien. Ruimtelijke veiligheid is daarbij een belangrijk aandachtspunt, vooral op drukbezochte openbare plaatsen.
Projecten en street art kunstenaars kunnen een rol opnemen in de verdere uitbouw van het ecosysteem creatieve stad, wat een van de positionerende thema's voor Antwerpen is.
Ondernemen en stadsmarketing vraagt om in een vroeg stadium betrokken en vooral op de hooge te worden gesteld van projecten en evenementen. Zodat er tijdig op opportuniteiten op vlak van communicatie kan ingespeeld worden.
Ondernemen en stadsmarketing vraagt om in de keuze van projecten en evenementen de diversiteit in wijken en kunstenaars op te zoeken. Het laagdrempelig karakter van deze kunstvorm kan een kapstok zijn om een gemeenschap of een buurt in de stadsbrede communicatiekanalen een forum te geven.
Een visietekst als kader is positief. Stadsbeheer vraagt wel duidelijke praktische afspraken voor het voortraject ruimtebeheer. Dit dient na de goedkeuring van de visienota verder te worden uitgewerkt.
Deze visietekst als algemeen kader is positief. De visietekst is breed, verschillende beleidsaspecten (preventie, curatie, repressie, creatie, participatie) en verschillende vormen van street-art komen er in aan bod. Er zijn immers veel vormen van street-art die niet afschrikwekkend, niche- of doelgroepgericht zijn, maar in tegendeel een positief beeld van betrokkenheid en samenleven oproepen en zo bijdragen tot een beter/aangenamer straatbeeld/samenleven. Er moeten na de goedkeuring van dit algemene kader evenwel duidelijke afspraken gemaakt worden over enerzijds de concrete plaatsen waar er street-art zal worden aangebracht en anderzijds over de concrete inhoud van de street-art op die concrete plaatsen. Het is immer zo dat niet om het even welke kunstzinnige ingreep op om het even welke plaats gepast is / als gepast ervaren wordt. Wij stellen dan ook voor om per gekozen street-art locatie een aparte beslissing te nemen, gebaseerd op een inhoudelijk voorstel dat rekening houdt met aspecten van ruimtelijke veiligheid van de plaatselijke context en de concrete omgeving. De voorgestelde ingrepen houden eveneens rekening met het veiligheidsgevoel van de burgers / stadsgebruikers.
Het gaat dan over de voorwaarden vermeld in de visietekst en duidelijke afspraken. Street art is geen prioriteit voor Lokale Politie Antwerpen. Zij zal enkel optreden bij heterdaad betrapping van illegale graffiteurs. In dat opzicht kan het project street art vanuit politioneel standpunt enkel werken als er duidelijke afspraken bestaan over enerzijds de gebieden waar het wordt toegelaten en anderzijds over wat onder street art wordt verstaan. Daarbij dient rekening te worden gehouden met de mogelijkheid dat een laagdrempelige benadering van street art kan leiden tot een vrijgeleide voor illegale graffiteurs.
Algemeen kunnen we stellen dat het positief is dat er een visienota wordt opgemaakt als kader, hoe er mee om te gaan binnen de stad, de publieke ruimte, de projecten. De nota geeft een visie weer om street art beter te integreren in de publieke ruimte, waaruit in de toekomst een aantal projecten kunnen opgestart worden om graffiti zones of projecten goed te keuren. Daartoe dient na goedkeuring van de visienota een proces en projectmatige aanpak te worden uitgewerkt.
Het college keurt de visienota rond street art goed.