Voor de opmaak van het masterplan, de wedstrijdpremie en bijkomende studieopdrachten werd een bedrag van 150.000,00 euro gereserveerd, waarvan 50% voorzien wordt door de stad (beslissing 3 oktober 2014) en 50% door het district Berchem (beslissing 12 juni 2013).
De wedstrijdpremie voor deze opdracht bedraagt 7.300,00 EUR excl. btw per kandidaat. De totale wedstrijdkosten bedragen 21.900,00 EUR excl. btw (= 26.499,00 incl. btw).
In 2015 wordt in totaal 66.000,00 euro voorzien voor de wedstrijdpremie (mini-competitie) en een eerste schijf voor opmaak van het masterplan. Bij budgetwijziging 2015 wordt in het stadsbudget 33.000,00 euro in 2015 voorzien op functiegebied 1SWN060103P07415 op budgetpositie 224. De wedstrijdkosten kunnen met dit projectbudget betaald worden. Bij het district wordt tevens bij budgetwijziging 2015 een budget voorzien van 33.000,00 euro in 2015 op functiegebied 1SBE020405P05230 op budgetpositie 224. Het gedeelte ten laste van het district kan met dit budget betaald worden.
In 2016 wordt in totaal 84.000,00 euro voorzien voor de afwerking van het masterplan en het uitvoeren van bijkomende studieopdrachten. Bij budgetwijziging 2015 wordt in het stadsbudget 42.000,00 euro in 2016 voorzien op functiegebied 1SWN060103P07415 op budgetpositie 224. Bij het district wordt tevens bij budgetwijziging 2015 een budget voorzien van 42.000,00 euro in 2016 op functiegebied 1SBE020405P05230 op budgetpositie 224.
AG VESPA treedt op als gedelegeerd bouwheer. De werken worden uitgevoerd in eigen naam en voor rekening van de stad en het district Berchem. De kosten worden door de ontwerpers gefactureerd aan AG VESPA en door haar doorgefactureerd voor 50 % aan de stad en voor 50% aan het district Berchem.
Bij besluit van 3 oktober 2014 (jaarnummer 10023) heeft het college beslist om samen te werken met het district Berchem in functie van de opmaak van een masterplan 'Groene Long Berchem' (de parken 'De Villegas', 'Wolvenberg' en 'Brilschans').
| Datum | Orgaan | Jaarnummer | Omschrijving |
| 4 september 2009 | college | 12519 | Goedkeuring stedelijke visienota 'Durven dromen van een Groene Rivier' |
| 12 april 2013 | college | 3577 | Goedkeuring Raamcontract aanstellen pool ontwerpers masterplannen. Gunning. |
| 26 september 2014 | college | 9748 | Goedkeuring 'Beeldkwaliteitplan Groene Singel' |
| 12 juni 2013 | districtscollege Berchem | 417 | Goedkeuring ambitie om de parken 'De Villegas', 'Wolvenberg' en 'Brilschans' te ontwikkelen als één grote 'Groene Long'. Vraag tot samenwerking met stad Antwerpen. |
| 3 oktober 2014 | college | 10023 | Goedkeuring samenwerking met het district Berchem voor de opmaak van een masterplan 'Groene Long Berchem'. Reserveren van 75.000 euro als bijdrage voor de planvormingsfase. |
Het district Berchem heeft de ambitie om de parken 'De Villegas', 'Wolvenberg' en 'Brilschans' te ontwikkelen als één grote 'Groene Long'. Hiervoor wenst het district één geïntegreerde visie op te maken. Deze ambitie werd vastgelegd in een beslissing van het districtscollege van Berchem op 12 juni 2013. Om dit te ondersteunen heeft het districtsbestuur middelen opgenomen in de begroting.
Op 3 oktober 2014 (jaarnummer 10023) keurde het college de samenwerking met het district Berchem goed voor de opmaak van een masterplan 'Groene Long Berchem (Park Brialmont)'. Het college gaf opdracht aan AG VESPA om de projectregie van het project op zich te nemen. Hiervoor werd 75.000,00 euro gereserveerd als bijdrage in de planvormingsfase van het project.
Het projectgebied van park Brialmont (waaronder de parken 'De Villegas', 'Wolvenberg' en 'Brilschans') heeft verschillende eigenaars.
1. Projectdefinitie
Met de opmaak van een masterplan wordt een visie op de toekomstige ontwikkeling van de gebieden De Villegas, Wolvenberg en Brilschans uitgewerkt. De projectdefinitie legt de ambitie vast voor het gebied, de opdracht voor de opmaak van een masterplan en de gewenste resultaten van het ontwerpproces.
Twee ambities voor de toekomst
Het district Berchem en de stad Antwerpen hebben de ambitie om de parken ‘De Villegas’, ‘Wolvenberg’ en ‘Brilschans’ te ontwikkelen als één grote ‘groene long’. Deze parken bezitten de potentie om binnen- en buitenstad (Berchem binnen en buiten de Ring), die nu doorsneden worden door infrastructuur, met elkaar te verbinden. Voor het gebied zijn er twee grote ambities voor de toekomst.
Als eerste ambitie moet het park als hart van Berchem binnen- en buitenstad met elkaar verbinden. Hoe kan het gebied omgevormd worden tot het hart van Berchem? Het park moet zich ontwikkelen als een strategische plek in het district. In plaats van te verdelen, moet het gebied een verbindende rol opnemen.
De tweede ambitie wil het park omvormen één aaneengesloten Bosschagelandschap, onderdeel van de Groene Singel. Voor deze strategische ruimte werden heel wat concepten uitgewerkt in de visienota en in het beeldkwaliteitplan van de Groene Singel. Het masterplan Park Brialmont past volledig binnen deze bestaande concepten en bouwt erop verder.
Belangrijke vragen voor het projectgebied
1. De kwaliteit van de omgeving: lucht- en geluid
De Villegas, Wolvenberg en Brilschans staan onder hevige druk van de negatieve effecten van het wegverkeer. Zowel de Ring, de Singel, de Grotesteenweg en de Posthofbrug scoren slecht voor lucht- en geluidkwaliteit.
Prognoses voor de luchtemissiewaarden tonen echter positieve tekenen. Verwacht wordt dat door de verbetering van het wagenpark en de invoering van een lage emissiezone, gecombineerd met maatregelen uit het masterplan 2020, de luchtkwaliteit op langere termijn geleidelijk zal verbeteren met een positief effect op het projectgebied. De gemodelleerde luchtemissiekaarten voor stikstofdioxide tonen zeer duidelijk zoneringen aan. Hoe verder van de vervuilingsbron, hoe beter de gemodelleerde waarden. Dat wil zeggen dat vanuit luchtkwaliteit een overwogen keuze voor de inplanting van bepaalde functies belangrijk is. Aan de ontwerpers van het masterplan wordt gevraagd om bij de inplanting van functies rekening te houden met deze zoneringen.
De Villegas, Wolvenberg en Brilschans noteren ook hoge geluidswaarden. Anders dan bij de luchtkwaliteit worden in de toekomst geen opmerkelijke verbeteringen verwacht. Het masterplan moet een duidelijke visie bevatten over hoe in het park omgegaan wordt met de hoge geluidswaarden die afkomstig zijn van het wegverkeer. Hierbij kan er een opsplitsing gemaakt worden naar enerzijds een kwalitatieve omgeving in het park zelf en anderzijds hoe structuren in en rond het park kunnen bijdragen aan een verbetering van de omgeving in de omliggende woonzones.
2. Een horeca-inrichting en een visie op bestaande en nieuwe gebouwen in het park
Het district Berchem wil onderzoeken of een horeca-inrichting mogelijk is, bij voorkeur in het Brilschanspark. Aan het ontwerpteam van het masterplan wordt gevraagd om vanuit ruimtelijk oogpunt een visie te geven op een horeca-inrichting in het gebied. Deze visie moet minstens een geschikte inplantingsplaats en de ontsluiting ervan bevatten. Verder kan er nagedacht worden over combinatiemogelijkheden met ander programma in verhouding met de visie op de identiteit van het park en de programmering.
In de ambitie om van Park Brialmont het hart van Berchem te maken, ligt een duidelijke vraag naar programma voor het gebied. Elk voorstel van het ontwerpteam dat een bebouwd programma omvat, moet passen binnen een duidelijke visie op bebouwing in Park Brialmont. Het gaat om een ruimtelijk onderzoek naar park-ondersteunende bebouwing in functie van de gestelde ambities en de draagkracht van het gebied.
3. Ontwikkeling van het natuurgebied Wolvenberg en de toekomst voor volkstuinen
Met het natuurgebied Wolvenberg ligt er een belangrijke ecologische schakel in het projectgebied. Met Natuurpunt als belangrijke partner wil het masterplan een toekomstvisie voor de ontwikkeling van de ecologische verbindingen in de projectzone en de toegankelijkheid van het natuurgebied.
De Villegas, Wolvenberg en Brilschans herbergen op dit ogenblik vier volkstuinclusters. Samen met het ontwerpteam wordt onderzocht welke toekomstmogelijkheden zowel reguliere volkstuinen, samentuin-initiatieven als stadslandbouw hebben in het projectgebied.
4. Kunnen de Posthofbrug en de Mechelsebrug omgebouwd worden tot groene bruggen?
Het ontwerpteam van het masterplan moet onderzoeken of het mogelijk is om de Mechelsebrug en de Posthofbrug te vergroenen met behoud van het bestaande profiel van de rijweg en de tram. Het gaat om een scenario-onderzoek naar de inrichtingsmogelijkheden van de bruggen. Het vormt de basis voor verder onderzoek.
Dit onderzoek past in de visie van de Groene Singel om de bruggen, die vandaag binnen- en buitenstad met elkaar verbinden, maximaal te vergroenen. De bruggen worden ingezet om de verschillende groene snippers in het Bermenlandschap te verbinden. Het groen verrijkt de kwaliteit van de stadsradialen voor alle gebruikers, en voor voetgangers en fietsers in het bijzonder. De mate van vergroening hangt samen met de verkeersfunctie en de draagkracht van de brug. De aard van de vergroening hangt samen met het landschapstype waarin de brug zich bevindt.
5. Additioneel onderzoek: kleinschalige verbindingen / ecoduct
Alle voorgaande ambities en vragen spelen zich af in de huidige configuratie van het projectgebied. Deze vragen moeten leiden tot een volwaardige visie, concepten en een uitgewerkt plan dat rekening houdt met de beperkte middelen. Aanvullend aan dit basisonderzoek wil het masterplan weten of de ambitie om het Park Brialmont dat als hart van Berchem binnen- en buitenstad met elkaar te verbindt, versterkt kan worden door de realisatie van één of meerdere kleinschalige verbinding(en) of een ecoduct.
Het gaat om een louter conceptueel en ruimtelijk onderzoek, waarbij er inzicht wordt gegeven in de meerwaarde van dergelijke kleinschalige verbinding(en) of een ecoduct voor het opgemaakte masterplan voor het projectgebied. De ontwerpers dienen hierbij verschillende scenario’s te onderzoeken en de ruimtelijke vertaling en de impact hiervan uit te werken en te evalueren. Voorstellen voor één of meerdere kleinschalige verbindingen of een ecoduct kunnen als een doorgroeiscenario bovenop het masterplan voor het projectgebied worden geformuleerd. De realisatie van de ambities mag bijgevolg niet afhankelijk zijn van het al dan niet realiseren van extra kleinschalige verbindingen/ecoduct.
2. Communicatie en participatie
Het communicatie- en participatietraject wordt binnen stad Antwerpen verzorgd door het Stedelijk Wijkoverleg. In januari 2015 vonden twee participatiemomenten plaats met de inwoners van Berchem. Tijdens deze ‘gesprekstafels’ werden de bewoners bevraagd naar hun kennis over het gebied, het gebruik van de parken en de wensen voor de toekomst. De resultaten werden, samen met resultaten van eerdere bevragingen, gebundeld in rapport dat als input dient voor de ontwerpers van het masterplan.
Tijdens het proces van het masterplan wordt er ingezet op informatie en communicatie. Verschillende nieuwsbrieven en twee infomomenten zullen de inwoners van het district Berchem op de hoogte houden van de stand van zaken van het masterplan.
3. Werknaam Park Brialmont
De Villegas-Wolvenberg-Brilschans is communicatief een erg moeilijke naam. In overleg met het district Berchem wordt ‘Park Brialmont’ als werknaam voor het masterplan gehanteerd. Brialmont verwijst naar de vroegere Brialmontomwalling, waarvan nog een aantal restanten duidelijk herkenbaar zijn in het projectgebied. Door één naam te gebruiken wordt de ambitie om de parken ‘De Villegas’, ‘Wolvenberg’ en ‘Brilschans’ te ontwikkelen als één geheel benadrukt.
4. Bepaling kandidaten minicompetitie
Uit de pool van masterplanners werden door de dienst stadsontwikkeling (SW) op 21 januari 2015 drie ontwerpbureaus geselecteerd voor de minicompetitie:
5. Timing
Het districtscollege keurt de projectdefinitie en de wedstrijdopdracht 'Masterplan Park Brialmont (De Villegas - Wolvenberg - Brilschans)' goed
Het districtscollege keurt de selectie van de 3 ontwerpteams voor de minicompetitie van het masterplan goed:
Het districtscollege keurt de vergoeding aan de drie ontwerpteams goed, voor het gedeelte dat ten hare laste valt.
De financieel beheerder verleent zijn visum en regelt de financiële aspecten als volgt:
| Omschrijving | Bedrag | Boekingsadres | Bestelbon |
|
Kosten ontwikkeling Brialmontpark uit te betalen aan AG VESPA, Generaal Lemanstraat 55, 2018 Antwerpen. BTWnr BE0267 402 076 Rekeningnummer BE37 0910 1270 6928 |
33.000,00 euro |
budgetplaats: 5150500000 Na goedkeuring van de budgetwijziging 2015 door het college van burgemeester en schepenen, de gemeenteraad en de hogere overheid |
Volgt later |
|
Kosten ontwikkeling Brialmontpark uit te betalen aan AG VESPA, Generaal Lemanstraat 55, 2018 Antwerpen. BTWnr BE0267 402 076 Rekeningnummer BE37 0910 1270 6928 |
33.000,00 euro |
budgetplaats: 5012500000 Na goedkeuring van de budgetwijziging 2015 door het college van burgemeester en schepenen, de gemeenteraad en de hogere overheid |
Volgt later |
|
Kosten ontwikkeling Brialmontpark uit te betalen aan AG VESPA, Generaal Lemanstraat 55, 2018 Antwerpen. BTWnr BE0267 402 076 Rekeningnummer BE37 0910 1270 6928 |
42.000,00 euro |
budgetplaats: 5150500000 Na goedkeuring van de budgetwijziging 2015 door het college van burgemeester en schepenen, de gemeenteraad en de hogere overheid |
Volgt later |
|
Kosten ontwikkeling Brialmontpark uit te betalen aan AG VESPA, Generaal Lemanstraat 55, 2018 Antwerpen. BTWnr BE0267 402 076 Rekeningnummer BE37 0910 1270 6928 |
42.000,00 euro |
budgetplaats: 5012500000 Na goedkeuring van de budgetwijziging 2015 door het college van burgemeester en schepenen, de gemeenteraad en de hogere overheid |
Volgt later |