2015_GR_00147 - Binnengemeentelijke decentralisatie. Coördinatie bevoegdheden districten - Lijst bovenlokale locaties - Goedkeuring

Op 25 april 2014 (jaarnummer 4463) keurde het college het decentralisatieprogramma 2014-2019 goed. Eén van de doelstellingen die in dit decentralisatieprogramma werden opgenomen, stelt dat de bevoegdheden en taken van de districten dienen verfijnd te worden (doelstelling 3, realisatie 2014-2017). Om deze verfijning te realiseren diende er eerst een gecoördineerde versie van de bestaande besluitvorming rond de binnengemeentelijke decentralisatie opgemaakt te worden.

Het college van burgemeester en schepenen en de gemeenteraad hebben in hun besluiten van respectievelijk 16 (jaarnummer 3984) en 20 maart 2000 (jaarnummer 619):

• de criteria vastgelegd die bepalen of een straat of plein lokaal of bovenlokaal is;
• de bovenlokale parken op naam geselecteerd op basis van criteria;
• de bovenlokale speelpleinen op naam geselecteerd op basis van criteria;
• de criteria vastgelegd die bepalen wanneer een openbaar plein met sportaccommodatie lokaal is;
• bepaald dat er markten en foren met een lokaal karakter en bovenlokaal karakter zijn. 

Deze besluiten bepalen eveneens dat de gemeenteraad en het college van burgemeester en schepen bevoegd blijven voor de activiteiten die plaatsvinden op de Grote Markt, de Scheldekaaien, de Groenplaats en de gedempte Zuiderdokken.

De gemeenteraad nam in haar zitting van 13 november 2000 (jaarnummer 2261) een uitvoeringsbesluit met volgende elementen:

• een nominatieve lijst van bovenlokale wegen (centrale winkel- en toeristische as, gewestwegen, grote verkeersassen,  wijkverzamelwegen, districtsoverschrijdende wegen) en lokale wegen;
• een nominatieve lijst van lokale parken en recreatieruimten;
• een nominatieve lijst van lokale speelpleintjes;
• een nominatieve lijst van lokale sportpleintjes.

Het college van burgemeester en schepenen en de gemeenteraad hebben in hun besluiten van respectievelijk 9 (jaarnummer 11543) en 21 oktober 2002 (jaarnummer 2307):

• de criteria gewijzigd die bepalen welke de bovenlokale wegen zijn;
• wijkverzamelwegen, grote verkeersassen en districtsoverschrijdende wegen werden bevoegdheid districtsraad/college in plaats van bevoegdheid gemeenteraad/college van burgemeester en schepenen;
• het Astridplein en de kaaien (in samenhang met het steenplein) toegevoegd aan de lijst van de straten en pleinen van de centrale winkel- en/of toeristische as;
• bepaald dat haven en luchthaven van bovenlokaal belang zijn;
• bepaald dat de instandhouding en onderhoud van het funerair patrimonium wordt gedecentraliseerd volgens de modaliteiten van de beheersovereenkomst van de bevoegde schepen, behalve de stedelijke begraafplaats Schoonselhof (noot ter info: Schoonselhof is bovenlokaal);
• bepaald om Park De Bist (Ekeren) mee op te nemen in de basislijst van lokale parken en recreatieruimten (noot ter informatie: … en te schrappen in de lijst van bovenlokale parken);
• bepaald dat de ‘Vogelenmarkt’  op de Oudevaartplaats en omgeving (zowel op zaterdag als zondag) en de vrijdagmarkt bovenlokale markten zijn.

De gemeenteraad heeft in zijn besluit van 12 november 2003 (jaarnummer 2053) de bovenlokale sportlocaties bepaald op basis van een oplijsting op naam (stedelijke zwembaden, overdekte sportinfrastructuur, sportloodsen en openluchtinfrastructuur).
In het gemeenteraadsbesluit van 12 november 2003 is het privatief domein van de stad opgelijst. Het privatief domein maakt geen deel uit van de oplijsting van bovenlokale locaties van het ontwerpbesluit, dat nu ter goedkeuring voorligt. In dit ontwerpbesluit is een opsomming opgenomen van bovenlokale pleinen met sportaccommodatie op de openbare weg.

De gemeenteraad keurde in zijn besluit van 2 maart 2015 (jaarnummer 2015_GR_00130) het reglement met betrekking tot fooractiviteiten en ambulante activiteiten in kermisgastronomie op openbare foren en het openbaar domein goed. Het gemeenteraadsbesluit benoemt 4 bovenlokale foren op het openbaar domein.

De gemeenteraad keurde met zijn besluiten van 27 juni 2011 (jaarnummer 885) en 23 juni 2014 (jaarnummer 2014_GR_508) het reglement met betrekking tot de ambulante activiteiten op de openbare markten en op het openbaar domein goed. Het reglement herneemt de 3 bovenlokale markten, die opgesomd zijn in het gemeenteraadsbesluit van 21 oktober 2002 en voegt daar de bovenlokale bloemenmarkt (alle dagen) op de Groenplaats toe.

Het voorliggende ontwerp van de lijst bovenlokale locaties werd opgemaakt in samenwerking met de betrokken bedrijven en voor terugkoppeling voorgelegd aan:

• de districtscolleges tijdens het werkoverleg op 14 oktober 2014;
• overleg met de betrokken bedrijfsdirecteuren op 24 september 2014;
• kabinetten van de betrokken schepenen op 24 september 2014;
• alle districtsraden in de periode december 2014-januari/februari 2015;
• de conferentie van voorzitters op 26 februari 2015.

De goedgekeurde lijst bovenlokale locaties wordt aan de districtscolleges en districtsraden voorgelegd ter kennisneming.

Oplijsting bovenlokale locaties

De oplijsting van de bovenlokale locaties is gebaseerd op beslissingen die sinds de opstart van de binnengemeentelijke decentralisatie zijn genomen door het college van burgemeester en schepenen en de gemeenteraad. In beperkte mate is de lijst bovenlokale locaties aangevuld met wat vandaag in praktijk van de besluitvorming beschouwd wordt als bovenlokaal. Hiermee wordt de bevoegdheidsverdeling verduidelijkt.

De principes van de huidige oplijsting van bovenlokale locaties zijn vastgelegd in de besluiten van het college en burgemeester en schepenen en de gemeenteraad van respectievelijk 9 en 21 oktober 2002. Naar analogie met het coördinatiebesluit bevoegdheden districten stapt ook in deze beslissingen het college van burgemeester en schepenen en de gemeenteraad af van het principe om te bepalen wat lokaal is. De besluiten sommen de bovenlokale locaties op of bepalen de werkwijze om tot de opsomming te komen in latere besluiten.

Gewest- en havenwegen:

• De gewestwegen zijn bovenlokale locaties, die onder de bevoegdheid van het college voor burgemeester en schepenen en de gemeenteraad vallen. Het gaat hier om een beperkt aantal handelingen en beslissingen, want de meeste handelingen en beslissingen worden gesteld en genomen door de Vlaamse overheid, die wegbeheerder en eigenaar is van de gewestwegen.
• De havenwegen zijn bovenlokale locaties. Het gaat om wegen in het havengebied die eigendom zijn van het Havenbedrijf en waarvan het juridisch luik van het wegbeheer valt onder de bevoegdheid van het het college van burgemeester en schepenen en de gemeenteraad, het operationeel luik van het wegbeheer valt onder de bevoegdheid van het Havenbedrijf zelf.

Deze gewest- en havenwegen zijn niet opgenomen in de lijst van bovenlokale locaties.

Volgende locaties zijn opgenomen in de oplijsting van de bovenlokale locaties omdat ze in de praktijk van de besluitvorming als bovenlokaal beschouwd worden:

Parken

• Park Sorghvliedt is niet opgenomen in de oorspronkelijke besluitvorming binnengemeentelijke decentralisatie als bovenlokaal park. Sinds de start van de binnengemeentelijke decentralisatie is het park Sorghvliedt in alle uitvoerende besluitvorming (advies beheerplan, kappen van bomen, heraanleg en financiering) steeds als bovenlokaal beschouwd. Park Sorghvliedt wordt daarom nu toegevoegd aan de lijst van bovenlokale parken. Ook het speelterrein in het park Sorghvliedt is altijd beschouwd als bovenlokaal. De sportzone in het park Sorghvliedt is in tegenstelling met het park zelf en het speelterrein altijd als lokaal beschouwd. Het district onderhoudt deze sportzone al een tiental jaar.
• Park Spoor Noord maakte deel uit van het project in het kader van het grootstedenbeleid. Het park is tijdens de projectfase, bij de uitvoering en verder onderhoud steeds beschouwd als een bovenlokaal park.
• De parken die niet meer in eigendom van de stad Antwerpen zijn, zijn uit de lijst van bovenlokale locaties geschrapt.

Speelterreinen

• De speelterreinen in het Park Spoor Noord zijn van bovenlokaal belang en werden in de besluitvorming beschouwd als bovenlokaal. 
• De speelterreinen ‘speelslinger 1,2,3’ op Linkeroever zijn van bovenlokaal belang en werden in de besluitvorming beschouwd als bovenlokaal belang. 
• Het speelterrein in het park Sorghvliedt wordt in de besluitvorming beschouwd als bovenlokaal.

Straten en pleinen

• In de besluitvorming worden de Scheldekaaien (rijweg tussen de Armstrongweg en Siberiastraat) beschouwd als een bovenlokale straat. In het gemeenteraadsbesluit van 21 oktober 2002  in de opsomming van bovenlokale straten en pleinen van de centrale winkel- en toeristische as  ‘Steenplein + kaaien’. We verduidelijken hier dat de Scheldekaaien (rijweg tussen de Armstrongweg en Siberiastraat ) hierbij horen. Het betreft hier : D’Herbouvillekaai (van het kruispunt met de Armstrongweg tot aan de Ledeganckkaai), Ledeganckkaai, De Gerlachekaai,  Cockerilkaai, Sint-Michielskaai, Plantinkaai, Ernest Van Dijckkaai, Jordaenskaai, Orteliuskaai,  Van Meterenkaai, Tavernierkaai, Rijnkaai, Kattendijkbrug, Oosterweelsteenweg). 

Foren

• De bovenlokale eindejaarsfoor op de Waalse en Vlaamse Kaai wordt niet meer georganiseerd. Deze is niet meer op de lijst van de bovenlokale foren opgenomen.

Pleinen met sportinfrastructuur

• De pleinen met sportinfrastructuur in de lijst van bovenlokale locaties (zie bijlage) worden in de praktijk van de besluitvorming als bovenlokaal beschouwd.

Wanneer (nieuwe) wegen, pleinen, parken, speelterreinen, pleinen met sportaccommodatie worden overgedragen aan de (rechtspersoon) stad Antwerpen zal de gemeenteraad beslissen of deze behoren tot de bevoegdheid van het districtscollege en districtsraad (lokaal) of tot de bevoegdheid van het college van burgemeester en schepen en gemeenteraad (bovenlokaal).

De gemeenteraad zal periodiek de lijst van bovenlokale locaties updaten.

Antwoorden op adviezen districtsraden

District Antwerpen
A. De lijst wordt vervangen zoals geadviseerd door de districtsraad met uitzondering van Grote Markt, Wapper, Oosterweelsteenweg en speelplein Waterpoortpark die bovenlokaal blijven. Zodoende worden de Eiermarkt (gedeelte tussen Sudermanstraat en Meirbrug), speelpleintjes Kielpark, Stuivenbergplein, het Kielpark en het sportpleintje Tirplein een lokale bevoegdheid. De Ijzerlaan werd door het Vlaams Gewest nog niet overgedragen aan de stad Antwerpen en werd bijgevolg nog niet opgenomen in de lijst.
B, D, E werden in dit besluit opgenomen.
C. Betreft de financiering en kadert niet in dit besluit.

District Berchem
1 en 2. Wolvenberg-Brilschans staat op de lijst bovenlokale locaties omdat enkel het college van burgemeester en schepenen bevoegd is voor beslissingen wat de rechten van de stad Antwerpen en het gebruik van de gronden betreft;
3. Het Rooi is een sportcomplex en bijgevolg een bovenlokale bevoegdheid. In de lijst bovenlokale locaties worden, in voorkomend geval, enkel openbare pleintjes met sportaccommodatie opgenomen;
4. De gemeenteraad zal de beslissing nemen over overgedragen gewestwegen, geval per geval, op basis van het geheel van overwegingen;
5. De Cogels Osylei ligt geïsoleerd van de centrale winkel- en toeristische as, die van het Centraal Station over de Meir naar het Historisch centrum loopt. Op die as kan de hoogste concentratie van logies, restaurants, bovenlokale winkels, attracties en musea worden aangetroffen. Het is die mix en concentratie die van de as Centraal Station – Steenplein de toeristische as van Antwerpen maakt. Daar valt de Cogels-Osylei niet onder;
6. Betreft de financiering en kadert niet in dit besluit. 

District Deurne
Het groengebied Ruggeveld-Boterlaar-Silsburg kreeg in 2011 de naam Park Groot Schijn. Het Park Groot Schijn telt een 83 hectare groot gebied waar het stadsbestuur Antwerpen, samen met het districtsbestuur Deurne, de handen voor in elkaar slaat om de site te ontwikkelen tot een interessant landschappelijk park dat zijn identiteit weet te vinden in de rand van het stedelijk gebied Antwerpen. Het masterplan van het gebied is het resultaat van een intensieve samenwerking tussen stad Antwerpen, het district Deurne en de verschillende parkgebruikers en buurtbewoners. Het Park Groot Schijn wordt een attractief park waar natuurelementen, volkstuinen, sport- en jeugdfaciliteiten en recreatieve voorzieningen worden ingebed in een natuurlijk park- en boskader. Daarom is het aangewezen het Park Groot Schijn nu het statuut van bovenlokaal park te geven.

District Merksem
Het Fort van Merksem is nooit bovenlokaal geweest en dient dus niet te worden overgedragen. Vragen betreft financiering kaderen niet in dit besluit.

District Wilrijk
Het park van Eden is een combinatie van een stedelijk en natuurlijk parklandschap waarvan wonen een onderdeel uitmaakt. Het maakt deel uit van het totaalproject Neerland met onder andere een nieuw te realiseren bouwproject ten noorden van het parkgebied. De totale oppervlakte van het projectgebied is 22,9 ha waarvan 13,6 ha door de stad moet worden onderhouden. Voor het overige gedeelte werd een beheersovereenkomst afgesloten met Natuurpunt. Daarom is het aangewezen het park van Eden het statuut van bovenlokaal park te geven.

 Artikel 285 van het Gemeentedecreet over de adviesbevoegdheid van de districtsbesturen.