Wij kregen de voorbije commissiezitting een uitvoerige en deskundige toelichting van Annick Van Stevens van de Stedelijke Groendienst.
Wij hoorden veel mooie woorden over ‘vergroening in Berchem’, méér groen, meer groengevoel, meer gebruiksgroen, meer groenvolume. Het klinkt ons allemaal als muziek in de oren.
En… we zien ook werkelijk enkele leuke dingen in Berchem rond groen gebeuren. Zoals de nieuwe bomen die werden geplant op het gebied tussen de Borsbeekbrug en Zurenborgbrug. We zien ook dat men bij sommige heraanleg van straten tracht om de volwaardige bomen te behouden. Er is ook het positieve project ‘Bijenplantsoen’ aan het districtshuis.
Maar .. Niet iedereen in Berchem is even gelukkig. Is het niet allemaal wat veel ‘woordfetisjisme’'?
De mooie woorden botsen soms met de praktijk.
We zien in Berchem de jongste jaren ook heel wat groen verloren gaan. Mensen begrijpen de noodzaak van al die kappingen niet. Volgens de uitleg van de groendeskundige zijn die kappingen ook meestal beleidsbelissingen en worden de adviezen van groendienst en/of boomchirurgen niet altijd opgevolgd (bv. collegebesluit Ringlaan, collegebesluit Hof van Nauwelaerts, enz.).
In het dossier van de Borsbeekbrug moeten we dan toch weer lezen dat ook een populierenscherm van 43 bomen moet verdwijnen. Ze zijn niet écht ongezond. Ze moeten niet verdwijnen. Ze vormen geen direct gevaar. Maar … het gebeurt toch.
- Is het nu echt zo moeilijk om die bomen te laten staan en die pas te verwijderen nadat binnen 15 jaar de andere bomen tot een volwaardig parkje of bos zijn uitgegroeid? Wat is de zin om deze populieren nu al weg te doen? Verdient de natuur niet meer respect? Dit zijn levende organismen. Wanneer men wacht tot ‘het toekomstbos’ groot is, kan men indien noodzakelijk de populieren binnen 15 jaar kappen. Ondertussen vormen deze bomen een mooi groenscherm, filteren ze licht en geluid en geven mooie schaduwplekken.
- In het dossier Ringlaan. Terwijl de bomentoets, opgemaakt in oktober 2013 duidelijk vermeldt dat 54 bomen een goede conditie hadden en 10 een matige (dit is niet alarmerend; maar de toestand moet goed opgevolgd worden), stelt men in zijn besluit dat men 60 % bomen moest rooien op basis van gezondheid. Vanwaar dan toch deze beslissing?
- Wanneer men beslist om te rooien, waarom niet in etappes i.p.v. ineens alles weg te kappen. Waarom wordt onvoldoende met de bewoners rekening gehouden?
- Waarom geen duidelijke info i.p.v. uitleg in schamele tentjes met mensen die blijkbaar onvoldoende van het dossier op de hoogte zijn?
- Waarom de kap op 6 en 7 juli, begin van de zomer?
- Is er vooraf onvoldoende rekening gehouden met de economische schade voor de bewoners door gebrek aan uitzicht, luchtfiltering, geluidsbuffer, groenbeleving, enz.
Ook in het dossier van het 'Hof van Nauwelaerts' lijkt het van meet af aan een ‘welles-nietes’ spelletje tussen meerderheid en oppositie. Dit terwijl het aanwezige groen voor ons district en de wijken in het bijzonder van levensnoodzakelijk belang zijn.
Mag ik daarom nogmaals aandringen om in dit groendossier (Hof van Nauwelaerts/Ringlaan/enz…) eindelijk tot een ernstige dialoog te komen met de buurtbewoners. Op basis van de diverse acties, petities, brieven, enzovoort lijkt het toch duidelijk dat in Groenenhoek noch Ringlaan een draagvlak is/was voor het kappen van zoveel bomen. Er is de vraag van de buurt Hof van Nauwelaerts om dit kleine parkje te behoeden van zo’n zware boomkap. Er is de vraag van de bewoners van de Ringlaan om méér en hoge bomen. Het lijkt me een kostenbesparende operatie voor het district om beide verzuchtingen van de bewoners met elkaar te verzoenen. Mag ik daarom nogmaals aandringen om de zinvolle argumentatie van beide bewonersgroepen nogmaals in overweging te nemen? En meer in het algemeen met het groen in Berchem toch nog zorgzamer om te springen?
antwoord door Ann Bakelants
do 17/09/2015 - 20:33Populieren Borsbeekbrug
Graag wil ik u informeren over de populieren op de Borsbeekbrug. Er is tot op heden geen beslissing genomen om de populieren aan de zijde van de Borsbeekbrug te rooien. Er zijn hier momenteel geen veiligheidsrisico’s.
Het advies van de groendienst is echter wel om op termijn is het populierenscherm aan de zijde van de Borsbeekbrug (minstens gedeeltelijk) weg te halen om de ingang wat meer te accentueren.
Populieren zijn ook geen hoogwaardige bomen. Ze zouden beter vervangen worden door andere duurzame, inheemse bomen die meer voor de biodiversiteit kunnen zorgen.
Ter informatie geef ik u mee dat de aannemer deze maand start met de aanleg van de parkweg van ons nieuwe toekomstbos aan de Borsbeekbrug.
De aanleg van het vlonderpad zal daarop aansluiten.
Heraanleg Ringlaan
Op 6 juli zijn de werken begonnen voor de heraanleg van de Ringlaan. Het wegdek van de Ringlaan is in zeer slechte staat en moet dringend aangepakt worden om de verkeersveiligheid te verbeteren. De straat krijgt een nieuw wegdek, een veilig fietspad, een voetpad en een groene middenberm.
Bij de planning van de werken waren wij afhankelijk van de timing van de BAM en ook met de werken aan het kruispunt van de R11. De werken moeten afgerond zijn voor eind 2015 omdat de Ringlaan als omleidingsweg moet dienen voor de grote werken aan het kruispunt van R11 / Prins Boudewijnlaan.
Verder hebben we geopteerd om geen bomen te rooien tijdens de schoontijd (= broedseizoen tussen 1 april en eind juni)
De bomen in de middenberm van de Ringlaan waren in slechte staat. Volgens het bomenrapport en het advies van de groendienst:
- leed meer dan de helft van de bomen aan verschillende ziektes en aantastingen (onder meer de kastanjebloedingsziekte en stamvoetbeschadiging)
- Door intensief snoeiwerk in het verleden is de levensverwachting van de bomen erg laag
- De boomwortels groeiden doorheen de volledige ondergrond van de middenberm. Dit maakte het moeilijk om bomen individueel te rooien
Het districtscollege heeft daarom besloten om de groene middenberm van de Ringlaan volledig te vernieuwen. Het doel is om de heraanleg te gebruiken om de toekomst van de Ringlaan in haar geheel te verzekeren: een mooie, duurzame parkomgeving met meer variatie in planten en soorten.
U beweert dat de bewonders onvoldoende geïnfomeerd waren wel, Er werden 2 infomomenten georganiseerd op 13 dec 2014 en op 23 juni 2015 en de algemene indruk van de bewoners was positief en vonden de heraanleg ook noodzakelijk. Ze waren blij dat ze vooral minder lawaai nadien zullen hebben met een vernieuwd wegdek. De kasseien wordt immers door asfalt vervangen.
We hebben dus alleszins meermaals naar de buurt gecommuniceerd en overleg gepleegd met de bewoners. Op 26 november vorig jaar verstuurden we de eerste uitnodiging, waarin we al melding maakten dat de bomen ziek zijn en er een groene en duurzame parkomgeving op de middenberm zal komen. Op zaterdag 13 december kwamen we naar de straat om met de bewoners het gesprek aan te gaan over de heraanleg van de Ringlaan. Zowel de bevoegde districtsschepenen als mensen van de groendienst waren hier aanwezig om meer toelichting te geven bij de geplande werken. Op 11 juni kreeg de ruime buurt een infobrief in de bus over de werken. De bewoners kregen een uitnodiging voor een extra infomoment (op 23/06) over het verloop van de werken. Ook hier werd telkens uitgebreid ingegaan op de plannen voor de groene middenberm. Tenslotte polsten we op 25/06 de bewoners naar hun boomkeuze. Gedurende deze hele periode stond de info ook op de website www.berchem.be . Zowel de aankondiging van het openbaar onderzoek als de kapvergunning hebben elk 30 dagen ter plaatse uitgehangen. Officieel ontvingen we twee bezwaarschriften .
Wat de bomen betreft, heb ik er alle begrip voor dat het voor de bewoners een pijnlijk zicht is om de bomen in de Ringlaan te zien verdwijnen. Voor het districtscollege was het ook een moeilijke beslissing om zulke ingrijpende groenwerken in één keer uit te voeren. Bij de beslissing tot kap van de bomen hebben we het advies van de groendienst gevolgd.
Toch geloven we dat dit de beste oplossing is om op lange termijn een groene omgeving op de middenberm van de Ringlaan te garanderen.
Immers: meer dan de helft van de bomen was aangetast door verschillende ziektes. De gevolgen hiervan waren degelijk merkbaar. De symptomen van de kastanjemineermot zijn het vroegtijdig verkleuren en afvallen van bladeren. Dit proces was, in volle zomer, al bezig bij de bomen op de Ringlaan. Normaal zouden de bomen pas in oktober/november hun bladeren verliezen. Doordat de bladeren nu al verkleuren, stopt de fotosynthese en kan de boom veel minder voedingsstoffen aanmaken. Dit is niet meteen dodelijk, maar de gezondheid en levensverwachting van de bomen gaan er op achteruit. Ook de effecten van de kastanjebloedingsziekte waren merkbaar. De ziekte krijgt haar naam van de roestbruine vlekken die zich snel over de stam verspreiden. Uit de vlekken komt een vloeistof wat de indruk geeft dat de boom ‘bloedt’. Het vocht is eerst nog helder, maar wordt dan donkerbruin en stroperig. Onder deze vlekken begint de boombast te rotten. Als de boom ernstig is aangetast, sterft hij af.
Het gevolg is dat er her en der bomen gerooid moesten worden. Maar doordat de wortels van de bomen ondergronds erg verstrengeld zijn, worden bij individuele rooiwerken mogelijk ook wortels van andere bomen geraakt. Dit zou ons ook parten spelen bij de, toch wel hoognodige, heraanleg van de rijweg. Het gevolg zou een ernstige aantasting van het mooie, groene uitzicht van de Ringlaan zijn.
Al het bovenstaande in acht genomen, heeft het districtsbestuur van Berchem beslist om te investeren in een mooie en groene Ringlaan. De bedoeling is om de straat aan te planten als een parkomgeving met veel variatie. Zo blijft het groene karakter van de Ringlaan op lange termijn verzekerd en vormt ze een duidelijke meerwaarde voor de straat.
U sprak over economische schade door gebrek aan geluidsbuffer. Dit is puur psychologisch. Uit onderzoek blijkt dat je al 100 meter boom moet hebben voor een minimale vermindering van geluid Beplanting over een beperkte diepte houdt fysisch geen geluid tegen.
Welk groen mag u concreet verwachten in de nieuwe middenberm?
In totaal komen er 37 nieuwe bomen :
- 25 haagbeuken tussen de parkeervakken. (plantmaat 30/35)
-12 nieuwe bomen in de middenberm, inclusief 2 winterlindes die als ‘Ringboom’ werden verkozen
- We voorzien een 12-tal nieuwe bomen in een grotere plantmaat. 40/45. Hierdoor krijgt de laan al van bij de aanplant een groen aanzicht. Het herstel van het groenvolume wordt op die manier ook met enkele jaren versneld.
Er komt een mix van bomen met diverse kleuren en afmetingen, goed voor de biodiversiteit in de omgeving. Soorten: zomereik, olm, es, dubbelboemige sierkers.
Er komen ook twee grote, solitaire bomen met een zitbank rond. Dit zijn de zogenaamde ‘Ringbomen’. Hiervoor werd een bevraging georganiseerd bij de bewoners. 58 buurtbewoners hebben een stem uitgebracht voor de Ringboom. De bewoners van de straat hadden de keuze uit drie voorstellen: de es, de winterlinde en de zomereik. De winterlinde komt als winnaar uit de bus.
-5 bestaande jonge kastanjes
Verder behouden we de 5 recent aangeplante kastanjes.
In totaal komen we dan op 42 bomen op de Ringlaan.
Verder voorzien we op de middenberm:
- Heuvelruggen met gras
- Op de middenberm komt een meerjarig mengsel van overwegend inheemse bijenbloemen.
- Een plantenmengeling aan het begin en einde van de Ringlaan om de laan visueel beter te verbinden met de Fruithoflaan en het Wilrijkse deel.
Een eerste indruk van het nieuwe uitzicht van de Ringlaan kan u op de website bekijken: www.berchem.be onder ‘openbare werken’ en dan heraanleg Ringlaan in Berchem.
Wat het Hof van Nauwelaerts betreft kan ik u het volgende meegeven:
Tijdens de raadscommissie gaf Annick Van Stevens van de stedelijke groendienst een uitgebreide presentatie over het groenbeheer in het district en ook over het Hof van Nauwelaerts.
Zoals u weet is er een bezwaarschrift lopende bij de provincie. Er is een beroep tegen de voorwaardelijke vergunning afgeleverd door het college van burgemeester en schepenen van Antwerpen op 8 mei 2015 voor het vellen van 10 bomen.
De deputatie heeft vandaag een beslissing hierover genomen en heeft het advies gevolgd van de provinciaal stedenbouwkundig ambtenaar. Het beroep tegen de vergunning voor het vellen van 10 bomen zal niet worden ingewilligd. De vergunning van de kap zal verleend worden.
In oktober organiseren we twee infomomenten op 19 en 29 oktober over het groenbeleid en de bomen in Berchem, één in Nieuw-Kwartier en het andere in Groenenhoek.
We voorzien verder een rondgang met de buurtbewoners op 12 november 2015 in het Hof van Nauwelaerts.