Bij de start van het nieuwe schooljaar pleitte een aantal ouders voor het conflictvrij maken van alle kruispunten in Antwerpen. Uit een voor- en na-analyse door de Universiteit van Hasselt van 103 heringerichte kruispunten blijkt dat er op een conflictvrij kruispunt 37 procent minder letselongevallen gebeuren en zelfs 59 procent minder ernstige ongevallen. Het aantal gewonde fietsers daalde met 43 procent, het aantal gewonde inzittenden van een auto zelfs met 47 procent.
De voordelen voor de verkeersveiligheid zijn duidelijk, maar vaak verliest het conflictvrij maken van kruispunten het van een loutere mobiliteitslogica omdat een conflictvrij kruispunt meer tijd vraag om 'ontruimd' te geraken.
- Hoe staat het districtscollege tegenover dit pleidooi?
- Is het districtscollege van Berchem bereid om een analyse te maken van de kruispunten en, in overleg met het stadsbestuur, over te gaan tot het stelselmatig conflictvrij maken van alle kruispunten.
antwoord door Bruno De Saegher
do 17/09/2015 - 20:52Op het grondgebied van de stad zijn er momenteel 352 verkeerslichtengeregelde kruispunten. Daarvan vallen er 229 onder beheer van het Vlaams gewest en 123 onder beheer van de stad. De meer complexe kruispunten, zijn meestal gewestkruispunten. De vraag voor het conflictvrij maken van deze kruispunten is dan in de eerste plaats ook aan hen te stellen.
Onderscheid tussen semi-conflictvrije regelingen en volledig conflictvrije regelingen
Er is een onderscheid tussen ‘semi-conflictvrije’ en ‘volledig conflictvrije’ kruispunten. ‘Semi-conlictvrij’ wil zeggen dat er een of meerdere richtingen geen deelconflict hebben met andere richtingen. Een deelconflict is een conflict dat verkeerskundig als ‘toe te laten’ wordt beschouwd (en ook heel vaak toegepast wordt in Vlaanderen). Het gaat dan bijvoorbeeld over het conflict tussen rechtdoorgaande fietsers en rechtsafslaande auto’s. Op dit moment zijn er in Antwerpen 74 kruispunten met een semi-conflictvrije regeling. Waarvan 7 in Berchem
Op een volledig conflictvrij kruispunt is er geen enkel deelconflict aanwezig. Het was en is in Vlaanderen, en dus ook in Antwerpen, niet de regel om lichtengeregelde kruispunten volledig conflictvrij in te richten. Soms zijn daarvoor de configuratie van de kruispunten de oorzaak van, in andere gevallen betreft het een bewuste keuze. Op dit moment zijn er in Antwerpen 9 kruispunten met een volledig conflictvrije regeling. Echter geen enkele in Berchem.
Conflictvrij regelen kan, maar ook niet altijd
In eerste instantie is de configuratie van kruispunten sowieso bepalend. Wanneer er geen afslagstroken aanwezig zijn, kan er geen conflictvrij kruispunt gerealiseerd worden zonder de wachttijden voor alle verkeersdeelnemers zéér hoog te laten oplopen. Tenzij bepaalde bewegingen op het kruispunt niet toegelaten zijn uiteraard. Als er bijvoorbeeld geen aparte rechtsafslagstrook voor wagens voorzien is, en wel een rechtdoorgaand fietspad, zou het afzonderlijk regelen van deze stromen voor een verdubbeling van de omlooptijd van een verkeerslicht zorgen, en zou de wachttijd voor fietsers, voetgangers en wagens quasi verdubbelen. Vaak met structurele verkeersafwikkelingsproblemen tot gevolg (en dus ook het ontstaan van sluipverkeer), maar ook met een verhoogde roodlichtnegatie van zachte weggebruikers. Ook de ligging van een kruispunt in het verkeersnetwerk speelt hierbij een rol: wat is de hiërarchie van de weg of het fietspad waarop het kruispunt gelegen is, zijn er andere kruispunten vlakbij waardoor er afstemming tussen de kruispunten noodzakelijk is, etc. We stellen anderzijds echter vast dat er zeer weinig kruispunten zijn met een volledig conflictvrije regeling, ook al is dit qua configuratie mogelijk. Dit kan en moet beter. Verkeersveiligheid is en blijft een prioriteit.
Conflictvrij regelen als ‘basisscenario’
We stellen ook vast dat het volledig conflictvrij regelen vaak niet het uitgangspunt is, terwijl het dit wel zou moeten zijn, omdat verkeersveiligheid primeert. Het stadsbestuur zal er bij de opmaak van nieuwe regelingen dan ook op aandringen om eerst en vooral (als ‘basisscenario’) na te gaan of het volledig conflictvrij regelen van het kruispunt mogelijk is, en wat hier het gevolg van is voor álle verkeersdeelnemers. Op basis hiervan kunnen we verschillende mogelijkheden, waaronder dus ook het volledig conflictvrije regelen, afwegen ten opzichte van elkaar.
Herbekijken bestaande regelingen: nieuwe verkeerscentrale
Als alles volgens planning verloop, start begin 2016 de opdracht voor het vernieuwen van de verkeerscentrale voor Antwerpen, die we samen met Vlaanderen financieren. Ook het herbekijken van alle bestaande regelingen maakt deel uit van de opdracht die dan aanvat. De randvoorwaarden voor het generiek regelen van verkeerslichten, zullen we met alle partners op voorhand afspreken. Voor het stadsbestuur is het evident dat de vraag voor volledig conflictvrije regelingen hierbij een randvoorwaarde moet vormen. Dit is een proces dat stelselmatig zal gebeuren, vervoersas per vervoersas, en dus enige tijd in beslag zal nemen. Ondertussen kunnen we stapsgewijs de uitrol van nieuwe verkeersregelingen opstarten. Voor de opmaak van de verkeerskundige studies in het kader van de nieuwe verkeerscentrale heeft het stadsbestuur circa 330.000 euro/jaar voorzien voor de komende jaren. Uiteraard neemt dit niet weg dat er ondertussen ook puntsgewijs lichtenregelingen zullen aangepast worden, omdat bijvoorbeeld een vernieuwing van de installatie nodig is. Hier moeten we al beginnen met de mogelijkheid te bekijken conflictvrije regelingen te voorzien. Daarnaast onderzoekt de stad ook waar bepaalde verkeerslichten overbodig geworden zijn. Op een aantal plaatsen in de binnenstad werden de verkeerslichten reeds verwijderd. Ook deze oefening zal stelselmatig gebeuren.
ma 21/09/2015 - 14:03