2015_DCDE_00059 - Lakborslei, Confortalei. Heraanleg kruispunt, fiets- en voetpaden. SWOU05916 - Projectdefinitie en concept - Goedkeuring

Met het besluit van de gemeenteraad van 20 maart 2000 (jaarnummer 619), aangepast bij het gemeenteraadsbesluit van 21 oktober 2002 (jaarnummer 2307), kregen de districten de bevoegdheid over het decentraal publiek domein, groenvoorziening en openbare werken.

Het districtscollege van Deurne wenst het kruispunt Lakborslei – Confortalei opnieuw aan te leggen omdat het een zwart kruispunt is. De fietspaden in de Lakborslei en de Confortalei zijn onveilig. Daarom wenst het districtscollege deze fietspaden opnieuw aan te leggen.
De bedrijfseenheid stadsontwikkeling heeft de zone onderzocht en gekeken naar alternatieven voor de huidige inrichting. Dit is vertaald in een projectdefinitie en concept en werd voor advies aan de betrokken diensten voorgelegd.

De bedrijfseenheid stadsontwikkeling legt de projectdefinitie en het concept ter goedkeuring voor.

Inleiding
Het projectgebied omvat de Lakborslei vanaf de Bisschoppenhoflaan tot aan de Sint-Fredeganduskerk en de volledige Confortalei vanaf de Lakborslei tot aan de Ter Heydelaan.

Planningscontext
Er werd een masterplan opgemaakt voor Deurne Centrum. Het projectgebied sluit aan op de zone van het masterplan en overlapt voor een klein deel. Voor het laatste stuk van de Lakborslei vanaf de Ten Eekhovelei tot de Turnhoutsebaan is in het masterplan een voorstel voor inrichting opgenomen. In dit voorstel zit een aanleg zonder centrale middenberm met bomen aan de zijkanten. De Lakborslei werd tussen de Turnhoutsebaan en de Sint-Fredeganduskerk al op deze manier aangelegd.

Analyse
Op basis van de ingewonnen adviezen van de deskundigen werd de bestaande toestand grondig geanalyseerd en werden de knelpunten en potenties in beeld gebracht.

Gebruik
In het projectgebied zijn drie scholen aanwezig met verschillende toegangen. Op de Lakborslei ligt eveneens een toegang tot de Sint-Fredegandusbegraafplaats en aan de overkant tot park Schijntje.

Verspreid over de twee assen zijn een beperkt aantal commerciële en horecafuncties aanwezig en een politiekantoor. Een aantal horecafuncties hebben een terras op privaat en/of openbaar domein. De meeste van deze terrassen zijn in de buurt van straathoeken gelegen. Op donderdag wordt op de Lakborslei een markt georganiseerd.

Mobiliteit
Volgens het mobiliteitsplan is de Lakborslei een lokale fietsroute en de Confortalei een bovenlokale fietsroute. Op beide assen is een fietspad aanwezig dat onveilig is aangelegd. Het fietspad ligt op het niveau van de rijweg en is niet afgeschermd. Hierdoor kan er ook op geparkeerd worden.
Beide straten liggen op een blindengeleideroute. Er zijn echter nergens voorzieningen voor blinden, en de voetpaden en oversteken zijn slecht toegankelijk. Overal waar oversteekbewegingen te verwachten zijn liggen zebrapaden. Ter hoogte van het politiekantoor ligt een zebrapad dat niet op een logische looplijn ligt.
Momenteel geldt in het projectgebied een snelheidsregime van 50 km/u, met uitzondering van de schoolomgevingen waar een regime van 30 km/u geldt. Deze snelheden komen niet overeen met de wegencategorisering uit het mobiliteitsplan. De Lakborslei is een wijkweg met een aanbevolen regime van 50 km/u, maar de Confortalei is een buurtstraat met een aanbevolen regime van 30 km/u.
In beide straten zijn snelheidsmetingen gedaan en een grote meerderheid rijdt sneller dan momenteel toegelaten. De veel te brede rijweg ligt hierbij mee aan de oorzaak. Aan een aantal zijstraten zijn poorten gerealiseerd die de snelheid remmen. Op beide assen is echter geen snelheidsremming aanwezig. In de schoolomgevingen zijn een aantal tijdelijke kunststof drempels aangelegd, om een lagere snelheid af te dwingen.
Op het kruispunt Lakborslei-Ten Eekhovelei en Confortalei-Ter Heydelaan zijn verkeerslichten aanwezig. Momenteel wordt onderzocht of de verkeerslichten op de Lakborslei in de toekomst nog nodig zijn.
Op beide assen geldt dubbelrichtingsverkeer. In enkele zijstraten geldt enkelrichtingsverkeer.
De Lakborslei ligt in een blauwe zone en dit van de Bisschoppenhoflaan tot de Ten Eekhovelei.
In de Confortalei zorgt de aanwezigheid van schuine parkeerplaatsen in de centrale middenberm voor een verhoogd ongevallenbeeld.
Zowel Lakborslei als Confortalei zijn hoofdroutes voor de brandweer. Dat wil zeggen dat ze een vrije doorgang van 6m breedte nodig hebben om vlot door te kunnen rijden bij noodsituaties zodat bij filevorming inhalen mogelijk is.
Er is openbaar vervoer aanwezig. Tramlijn 5 loopt in twee richtingen via het kruispunt met De Grijspeerstraat de Lakborslei op, richting De Berlaimontstraat. Zo komt de tram op de Confortalei terecht tot deze afslaat op de Ter Heydelaan richting Bosuil. Op de Lakborslei zorgt de ligging van de tramsporen voor een gevaarlijke situatie. In één richting liggen de sporen op een aparte bedding, maar in de andere richting liggen de sporen half op de rijweg.
Buslijn 33 loopt eveneens in twee richtingen vanaf de Bisschoppenhoflaan via de Lakborslei naar de Confortalei en rijdt dan verder op de Frank Craeybeckxlaan.

Kruispunt
Het bestaande rondpunt is een zwart kruispunt. Het is onduidelijk dat de fietsers in voorrang rijden. Bovendien heeft de ovonde te weinig remming waardoor hoge snelheden gehaald kunnen worden.
Vanuit het masterplan werd een voorstel gedaan om het kruispunt klassiek in te richten, zonder rondpunt, om zo de veiligheid te vergroten. In het voorstel wordt op de Lakborslei een centrale groene middenberm voorzien en wordt de Confortalei als zijstraat aangesloten op de Lakborslei om zo het onderscheid tussen beide straten visueel weer te geven. Een belangrijke randvoorwaarde om dit idee verder uit te werken is de aanwezigheid van een buslijn met gelede bussen en de aanwezigheid van een hoofdroute voor de brandweer.

Karakter
De straten liggen in de buurt Conforta, in 1926 gebouwd door de gelijknamige bouwonderneming om mensen uit de Antwerpse arbeiderswijken op te vangen. De meeste bebouwing uit die tijd is vrij laag met 2-3 bouwlagen. In de projectzone is beschermd erfgoed aanwezig. Het in de 13de eeuw gebouwde Kasteel ‘Drei Torekens’ en de Sint-Fredeganduskerk zijn beschermd als monument. Een aantal gebouwen zijn aangeduid als relict.

Milieu
De Lakborslei sluit aan twee groengebieden aan: de begraafplaats en park 't Schijntje.
In de straten zijn een groot aantal bomen aanwezig. De gezondheid van deze straatbomen werd in kaart gebracht:
50 bomen zijn in goede staat en 57 bomen zijn in matige of slechte staat.
In de Lakborslei staan bomen aan de zijkanten om de 40-80m en in middenbermen bij de oversteken. De meeste bomen in de middenberm zijn Fraxinus Excelsior en in matige staat. Aan de zijkanten staat vooral Sorbus in slechte staat en Fraxinus Raywood in goede staat.
In het eerste deel van de Confortalei staan bomen in groepjes in de middenberm. Er staan 7 verschillende boomsoorten allen in matige of slechte staat. In het tweede deel van de Confortalei staan Loriodendrons aan weerszijden van de trambedding. Deze zijn recent geplaats en in goede staat.
Op het kruispunt Lakborslei-Confortalei staan vooral Prunus en Sorbus in matige tot slechte staat. In het midden van het rondpunt staat een gezonde eik die verplantbaar is.

Techniek
In beide straten is verlichting aanwezig die meestal op palen in het voetpad staan. Deze verlichting is in slechte staat en aan vervanging toe.

Algemene randvoorwaarden
Hoofdroute brandweer, zowel Lakborslei als Confortalei.
Doorgang bus- en tramverkeer naar Confortalei.
Optimaal behoud parkeren.

Mobiliteitsvoorwaarden

Lakborslei:

◾Dubbele rijrichting blijft behouden;

◾snelheidsregime: 50km/u met variabele zone 30 aan scholen;

◾snelheidsremmers: aan kruispunten en strategische plaatsen (vb scholen);

◾voorrangsregeling: Lakborslei voorrangsweg;

◾verkeerssamenstelling: fietspad aan beide zijden blijft behouden;

◾parkeerregime: blauwe zone blijft behouden, langsparkeren.

Confortalei:

◾snelheidsregime: zone 30 (permanente);

◾snelheidsremmers: voorzien op kruispunten en strategische plaatsen (schoolomgeving);

◾voorrangsregeling: voorrang van rechts;

◾verkeerssamenstelling: fietspad blijft behouden vermits kernroute;

◾parkeerregime: blauwe zone blijft behouden;

◾rijrichting: dubbele richting blijft behouden.

Kruispunt Lakborslei – Confortalei:

◾markeringen: zebrapaden, bij voorkeur in combinatie met een snelheidsremmer;

◾snelheidsregime: 50km/u Lakborslei; 30km/u Confortalei, Van Heystveltstraat en Van Dornestraat;

◾snelheidsremmers: poorten aan Confortalei, Van Heystveltstraat en Van Dornestraat;

◾voorrangsregeling: Lakborslei voorrangsweg;

◾rijrichting: dubbel met groene middenberm op de Lakborslei;

◾Confortalei:
verkeer komende uit Confortalei moet verplicht rechtsaf op de Lakborslei om zo weinig mogelijk conflicten te hebben op dit kruispunt. Zij kunnen verderop gebruik maken van de terugkeerbeweging.

◾Van Heystveltstraat:
blijft dubbelrichting maar verkeer kan enkel rechts in, rechts uit op het kruispunt vanwege de middenberm. Dit om het aantal conflicten op het kruispunt te beperken. Er kan wel gebruik gemaakt worden van de terugkeerbeweging verderop.

◾Van Dornestraat:
verkeer kan enkel vanop het noordelijk deel van de Lakborslei rechtsaf slaan in de Van Dornestraat. Verkeer dat van het zuiden komt, moet gebruik maken van de terugkeerbeweging verderop zodat het aantal conflicten op het kruispunt beperkt blijft.

Ambitie
We maken van de Lakborslei een nieuwe groene boulevard waar elke weggebruiker een duidelijke plaats krijgt. De kruispunten worden veiliger ingericht. Door een aangepaste inrichting wordt de snelheid optimaal gestuurd.
We maken van de Confortalei een fietsveilige straat met veilige kruispunten. Door een aangepaste inrichting wordt de snelheid optimaal geremd. Het gedeelte waar de tram rijdt wordt vergroend en de geparkeerde wagens krijgen er een logische plaats.
We maken het kruispunt tussen beide straten veilig zowel voor fietsers, als voor voetgangers en gemotoriseerd verkeer. Dit doen we door het geheel duidelijk in te richten met extra ruimte voor groen en verblijven.

Ontwerpend onderzoek
Tijdens het ontwerpend onderzoek werden verschillende mogelijke profielen onderzocht die rekening houden met de randvoorwaarden en een antwoord zoeken op de opdracht vanuit het district. Een aantal van deze onderzochte profielen worden hieronder opgesomd met hun voor en nadelen.

Lakborslei
Optie 1:
bestaande middeneilanden doortrekken in één centrale middenberm. Fietspad en parkeerstrook wisselen zodat het fietspad naast het voetpad komt te liggen. De rijbaan kan behouden blijven.

◾Voordelen:
deze optie zorgt voor een grote veiligheid voor de fietser. De snelheid van het verkeer zal omlaag gaan door de rijbaan te versmallen, maar omdat de twee verkeersrichtingen gescheiden worden door een middenberm niet optimaal. Er kan een heel groen beeld ontstaan en de bestaande rijbaan kan behouden blijven wat de kosten drukt. Dit profiel heeft maar een beperkte invloed op het aantal parkeerplaatsen.

◾Nadelen:
in dit profiel is de vrije ruimte van 6m nodig voor brandweer niet te realiseren. Een bijkomend nadeel is dat de bestaande rijbaan deels behouden blijft wat technisch niet eenvoudig is.

Optie 1 bis (mogelijke oplossing):
om ervoor te zorgen dat de vrije ruimte van 6m beschikbaar is kan geopteerd worden om de middeneilanden te behouden zoals in de bestaande toestand. Dat wil zeggen dat de rijbaan overal zeer breed blijft.

◾Voordelen:
deze optie heeft dezelfde voordelen als optie 1, maar geeft niet hetzelfde groene beeld. Een bijkomend voordeel is de aanwezige vrije ruimte van 6 m voor brandweer.

◾Nadelen:
het grote nadeel van dit profiel is de snelheid van het verkeer. Omdat de rijbaan zeer breed blijft kan het geldende snelheidsregime niet afgedwongen worden.

Optie 2:
een volledig nieuwe aanleg naar analogie met het eerste deel van de Lakborslei tussen Turnhoutsebaan en Sint - Fredeganduskerk. Hierbij vervalt de groene middenberm en ontstaat één centrale rijweg voor dubbelrichtingsverkeer, daarnaast een parkeerstrook, een strook voor groen en meubilair, een fietspad en een breed voetpad.

◾Voordelen:
deze optie zorgt voor een grote veiligheid voor de fietser. De snelheid van het verkeer zal omlaag gaan door de rijbaan te versmallen en door de twee rijrichtingen te mengen. Er kan een heel groen beeld ontstaan omdat de groenstrook zich buiten de parkeerstrook bevindt en hier dus een groot aantal bomen kunnen staan zonder een invloed te hebben op het aantal parkeerplaatsen. In het voorstel is voldoende vrije ruimte aanwezig voor brandweer. Er ontstaat ook meer ruimte voor bijvoorbeeld gevelterrassen of veilige schooluitgangen op het voetpad. Het is een volledige geïntegreerde oplossing die beter uit te voeren is.

◾Nadelen:
De aanlegkost ligt hoger dan een gedeeltelijke aanleg.

Optie 2 is het voorkeurscenario.

Confortalei deel 1
Optie 1:
Het fietspad wordt mee op het voetpad aangelegd.

◾Voordelen:
deze optie geeft de fietser een grotere veiligheid dan vandaag. Omdat de locatie van de boordsteen en de goot behouden kunnen blijven is er een lagere aanlegkost. De vrije ruimte van 6m voor de brandweer blijft beschikbaar.

◾Nadelen:
zowel voetpad als fietspad en schrikstrook versmallen tot het absolute minimum. Dit geeft weinig comfort aan zowel voetgangers als fietsers. De rijweg zal op deze manier nog verbreden, wat tot nog hogere snelheden zal leiden in deze woonstraat.

Optie 2:
Het fietspad wordt verhoogd aangelegd op de huidige locatie.

◾Voordelen:
deze optie geeft de fietser een grotere veiligheid dan vandaag. Bovendien hebben fietspad en voetpad een voldoende breedte wat een groot comfort geeft. De rijweg versmalt en door het fietspad ook te verhogen ontstaat een extra visuele versmalling ten opzichte van vandaag. De snelheid van het verkeer zal dus omlaag gaan. De vrije ruimte van 6m voor de brandweer blijft beschikbaar.

◾Nadelen:
omdat een nieuwe goot aangelegd moet worden en de aan te leggen oppervlakte groter is zal er een hogere aanlegkost zijn.

Optie 2 is het voorkeurscenario.

Confortalei deel 2
Optie 1:
parkeerstrook en fietspad worden gewisseld en fietspad wordt verhoogd aangelegd. In de parkeerstrook worden bomen voorzien. De middenberm kan best verbreed worden om zo de rijbaan te versmallen.

◾Voordelen:
deze optie geeft de fietser een grotere veiligheid dan vandaag. Bovendien hebben fietspad en voetpad een voldoende breedte wat een groot comfort geeft. De brandweer kan over de middenberm rijden en heeft daar voldoende vrije ruimte. Door de extra bomen en het verbreden van de centrale middenberm ontstaat een veel groener beeld. Door het wisselen van parkeerstrook en fietspad versmalt de rijweg visueel. Door het verbreden van de middenberm is er ook een effectieve versmalling van de rijweg waardoor de snelheid lager zal liggen. De locatie van de goot en dus de bestaande afwatering kunnen behouden blijven.

◾Nadeel:
er zijn weinig nadelen aan deze optie. Indien gekozen wordt om de middenberm te verbreden zal de aanlegkost iets hoger zijn. Indien hier niet voor gekozen wordt zal de snelheid iets hoger liggen.

Optie 1 met verbreden middenberm is het voorkeurscenario.

Concreet wordt voorgesteld om de Lakborslei volledig van gevel tot gevel opnieuw aan te leggen, inclusief het kruispunt met de Confortalei. Voor de Confortalei wordt voorgesteld om een gedeeltelijke heraanleg te doen.

Concept
Na ontwerpend onderzoek werden een aantal voorkeursprofielen voorgesteld. Deze werden verder uitgewerkt in concepten. De krachtlijnen ervan worden hieronder opgesomd.

◾Veilige fietspaden:
in de volledige projectzone willen we veilige fietspaden aanleggen. De fietspaden zullen verhoogd liggen, en aan kruispunten zullen de fietsers op tijd in beeld komen voor de automobilist om zo de veiligheid te vergroten. Op oversteekplaatsen wordt duidelijk aangegeven wie voorrang heeft.

◾Schooltoegangen:
alle schooltoegangen worden zo goed als mogelijk in beeld gebracht zodat alle verkeersdeelnemers zich bewust worden van de aanwezigheid van de leerlingen. Er wordt zoveel mogelijk ruimte gegeven op de voetpaden. Alle oversteken in het projectgebied krijgen een veilige inrichting.

◾Oversteken:
op plaatsen waar oversteekbewegingen zitten wordt een remmer aangelegd zodat de snelheid van het verkeer verplicht om laag gaat. Dit wordt infrastructureel afgedwongen.

◾Groen:
in de Lakborslei worden alle bomen aan de zijkanten vervangen door nieuwe bomen. De bomen die nu aan de zijkant staan komen in het toekomstige fietspad te liggen en kunnen dus niet behouden blijven. Het aantal zal ook veel hoger liggen dan vandaag en de bomen zullen meer centraal op de as liggen waardoor de afstand tot de gevels groter wordt. Op een aantal oversteekplaatsen zullen bomen in de middenberm komen, of blijven de bestaande bomen behouden als ze in goede staat zijn.
In de Confortalei blijven de bestaande bomen behouden. In het laatste deel worden nieuwe bomen geplaats in de parkeerstrook en daar ontstaat dus een veel groener beeld.

◾Trambedding:
de trambedding van de Lakborslei wordt heringericht zodat de huidige onduidelijke situatie verdwijnt en de veiligheid vergroot.

◾Parkeren:
het algemene parkeerregime blijft behouden; dwars parkeren in het eerste deel van de Confortalei en langsparkeren in de rest van het projectgebied.

Concepten voor het kruispunt
◾Circulatie en gebruiksruimte:
de middenberm van beide assen wordt doorgetrokken over het kruispunt. De Confortalei wordt haakser aangesloten op het kruispunt. Daardoor wordt de doorgaande beweging voor het autoverkeer via de Lakborslei aangemoedigd en visueel ondersteund. Het verkeer komende vanuit de Confortalei moet verplicht rechtsaf slaan richting Bisschoppenhoflaan. Er wordt verder op de Lakborslei een terugkeerbeweging voorzien om terug te draaien richting Deurne Dorp. Door de nieuwe kruispuntconfiguratie ontstaat meer verblijfsruimte aan de gevels.

◾Wegencategorisering:
Door zowel de toegang tot de Van Heyststraat, Van Dornestraat als de Confortalei aan te duiden met een verkeersplateau wordt duidelijk dat daar een ander snelheidsregime geldt dan in de Lakborslei. De Lakborslei is een voorrangsbaan en heeft een regime van 50 km/u. De andere straten hebben een regime van 30 km/u.

◾Fietspaden:
de fietspaden worden verhoogd aangelegd en fietsers zijn over heel het kruispunt duidelijk in beeld. Oversteekplaatsen worden duidelijk en daardoor vergroot de veiligheid. Doordat de fietspaden rechtdoor lopen verkleint de omrijfactor voor de meeste fietsers ten opzichte van het bestaande rondpunt.

◾Bomen:
in de groene middenbermen worden een aantal bomen geplaatst met een groot groenvolume. In de voetpaden aan de zijkanten is ook plaats voor een aantal bomen. De bestaande gezonde eik krijgt een nieuwe locatie.