Inleiding
Het projectgebied situeert zich in Deurne-Dorp, de oudste kern van het district. De straten en steegjes die in het kader van dit project worden heraangelegd liggen net ten noorden van de Turnhoutsebaan. Concreet gaat het over de Hallershofstraat, de Jan Bielstraat, de Rosenstraat en de Joostplaats.
Planningscontext
De aanleiding voor dit project is het Masterplan Deurne Centrum dat enkele jaren geleden werd opgemaakt door studiebureau Omgeving. In dit plan werd een visie uitgewerkt voor de ruimtelijke ontwikkeling van het centrum van Deurne op korte, middellange en lange termijn. Eén van de strategische en kansrijke zones waar het masterplan op focust, zijn de steegjes van Deurne-Dorp. Het plan voorziet in de ontwikkeling van dit gebied tot een netwerk van trage wegen.
Analyse
Op basis van de ingewonnen adviezen van de deskundigen werd de bestaande toestand grondig geanalyseerd en werden de knelpunten en potenties in beeld gebracht.
Gebruik
- aan de Hallershofstraat zijn twee onderwijsinstellingen gelegen:
een klein kleuterschooltje (Sancta Maria) en een Vrij Centrum voor Leerlingenbegeleiding (VCLB);
- in de nabijheid van het projectgebied liggen twee religieuze ruimtes:
de parochiekerk van Sint-Fredegandus aan de Lakborslei en een Nigeriaans kerkgenootschap aan de Turnhoutsebaan;
- in de nabijheid van het projectgebied liggen twee assen met een belangrijke commerciële functie:
De Turnhoutsebaan en de Frank Craeybeckxlaan. Naast lokale buurtwinkels, hebben ook twee supermarkten er een vestiging met eigen parking;
- op de Lakborslei vindt wekelijks de donderdagmarkt plaats;
- in de Hallershofstraat is dienstencentrum ‘Rozenboom’ gelegen;
- het projectgebied is bijna integraal gelegen in een tekortzone voor buurtspeelterreinen;
- het projectgebied is gelegen in een tekortzone voor buurtsport.
Techniek
- de Hallershofstraat is aangelegd met betonproducten. De smalle voetpaden en de rijbaan bestaan uit betonstraatstenen in verschillende formaten en tinten;
- in de Joostplaats, Jan Bielstraat en Rosenstraat bestaat de wegenis uit kleinschalige betonstraatstenen, aangelegd in blokverband.
Karakter
- de Hallershofstraat is een smalle straat met enkele asverschuivingen. Zowel vooraan als achteraan de straat verbreedt het profiel en is er plaats voor enkele grotere bomen en een aantal haakse parkeerplaatsen;
- het straatbeeld in de steegjes contrasteert fel met de verkeersdrukte van de aanpalende Turnhoutsebaan. Het type bebouwing is er variërend maar steeds kleinschalig. Dit geeft de steegjes van Deurne-Dorp een haast pittoresk karakter op een onverwachte plaats in het district;
- in de buurt van het projectgebied liggen twee monumenten:
de Sint-Fredeganduskerk en het Koninklijk Atheneum;
- het oudste deel van het Kerkhof Sint-Fredegandus is beschermd als landschap. Enkele steegjes van Deurne-Dorp ten zuiden van de Turnhoutsebaan zijn beschermd als stads- en dorpsgezicht.
Mobiliteit
- aan de Hallershofstraat zijn twee zebrapaden waar voetgangers kunnen oversteken, aan de Eyendijkstraat en aan de Turnhoutsebaan. De overige steegjes zijn te smal voor doorgaand gemotoriseerd verkeer;
- op stadsniveau zijn een aantal (boven)lokale fietsverbindingen aangeduid. In de nabijheid van het projectgebied gaat het om de Turnhoutsebaan, Frank Craeybeckxlaan en Lakborslei;
- het openbaar vervoer - tram en bus - zitten gebundeld op de grote assen in de omgeving: Turnhoutsebaan en Frank Craeybeckxlaan-Hooftvunderlei;
- in het projectgebied zijn een beperkt aantal parkeerplaatsen op de openbare weg. Voor- en achteraan de Hallershofstraat kan haaks geparkeerd worden. Hoewel niet gereglementeerd, worden ook her en der in de smalle steegjes auto’s gestald;
- in de omgeving van het winkelgebied is een blauwe zone afgebakend waar parkeren is toegestaan met parkeerschijf. De haakse parkeerplaatsen in de Hallershofstraat ter hoogte van de Turnhoutsebaan vallen binnen deze zone;
- in alle straten en steegjes van het projectgebied geldt vandaag een snelheidsregime van 30km/uur. Echter is enkel in de Hallershofstraat doorgaand verkeer mogelijk en dit van noord naar zuid.
Groen
- in de Hallershofstraat staan enkele straatbomen. Zowel voor- als achteraan de straat zijn deze bomen gekoppeld aan de haakse parkeerplaatsen. De ondergronds beschikbare wortelruimte is eerder beperkt maar kan bij heraanleg worden uitgebreid;
- in het smalle deel van de straat staan vier kleinere bomen ter hoogte van de asverschuivingen. Deze bomen beschikken zowel boven- als ondergronds over te weinig ruimte om uit te groeien tot volwassen bomen. Ook de boomspiegels zijn te klein;
- de steegjes zijn te smal voor straatbomen.
Algemene randvoorwaarden
- masterplan Deurne Centrum:
om de centrumfunctie van de Frank Craeybeckxlaan en Turnhoutsebaan te versterken, wordt ingezet op maximale bereikbaarheid voor zwakke weggebruikers. Daarom is een netwerk uitgetekend van trage wegen dat buurtbewoners toelaat om snel van, naar en door het centrum te circuleren. De steegjes van Deurne-Dorp zijn een cruciale schakel in dit netwerk. Het zijn niet alleen shortcuts naar het handelscentrum maar ook naar de groene ruimtes in de omgeving;
- masterplan Deurne Centrum:
de bestrating van Deurne-Dorp wordt aangelegd in gebakken kleiklinkers om het pittoreske en kleinschalige karakter te benadrukken. Een gelijkgrondse aanleg moet er bovendien voor zorgen dat inrichting van het openbaar domein op maat is van voetgangers en fietsers;
- vergroening van het straatbeeld:
er moet worden ingezet op maximaal behoud van de grote en gezonde straatbomen. Kleinere bomen zonder groeipotentie worden beter elders vervangen door nieuwe exemplaren die wel over voldoende ruimte kunnen beschikken, boven- en ondergronds.
Mobiliteitsvoorwaarden
- woonerf/voetgangersgebied;
- snelheidsregime: 20km/uur;
- voorrangsregeling: voorrang van rechts, op kruispunt met Turnhoutsebaan voorrang verlenen;
- parkeerorganisatie: parkeren wordt afgebakend (woonerf);
- huidige rijrichtingen blijven behouden;
- behoud beperkte toegang tot de straat (uitzonderlijk plaatselijk verkeer).
Ambitie
“De veelheid aan smalle stegen en voetwegen doorheen de oudste delen van Deurne centrum, het oude Deurne dorp, is een unieke troef in het centrum. Het opvallend stedenbouwkundig patroon genereert dan ook een specifieke sfeer en beleving. Bovendien laat het smalle profiel van de stegen veelvuldig gebruik voor autoverkeer niet toe. De stegen vormen dan ook een schitterend uitgangspunt voor de realisatie van een netwerk van trage wegen, exclusief voorbehouden voor fietsers en voetgangers.”
“In het nieuwe centrum van Deurne worden alle stegen samengevoegd tot een aaneengesloten en uniform netwerk, dat alle publiekstrekkers in het centrum verbindt.”
“Alle onderdelen van het traag netwerk worden op een uniforme manier ingericht waardoor de samenhang doorheen het netwerk maximaal is. De inrichting van het trage netwerk is maximaal afgestemd op voetgangers en fietsers. De auto is er te gast en domineert de ruimte niet. Hoogteverschillen worden maximaal vermeden.”
(uit: Masterplan Deurne Centrum)
Concept
Na ontwerpend onderzoek werd een concept weerhouden waarbij de ambitie maximaal wordt gerealiseerd, rekening houdend met de randvoorwaarden. De krachtlijnen van het concept worden hier opgesomd:
- opdat Deurne-Dorp-Noord zich volop kan profileren als een netwerk van trage wegen, wordt het publiek domein op één niveau aangelegd, zonder opstanden. Dit betekent dat in het straatbeeld geen boordstenen komen die een rijbaan afbakenen. Een gelijkgrondse aanleg stelt immers het comfort voor zwakke weggebruiker voorop. Auto’s zijn in dit gebied te gast. Er komt één materiaal (gebakken kleiklinkers) in het hele projectgebied zodanig dat de steegjes een uniforme aanblik krijgen;
- de materialen die gebruikt zullen worden voor de aanleg van Deurne-Dorp zijn niet dezelfde als degene die werden gebuikt bij de recente heraanleg van de Turnhoutsebaan. De scheidingslijn tussen de materialisatie van beide straten wordt getrokken in het verlengde van de gevellijn langsheen de Turnhoutsebaan zodanig dat het voetpad er in één materiaal doorloopt;
- in de Hallershofstraat wordt parkeercapaciteit voorzien in twee clusters voor haaks parkeren. Eén ter hoogte van de Eyendijkstraat en één ter hoogte van de Turnhoutsebaan. Om de parkeerplaatsen duidelijk te markeren zullen ze worden aangelegd in een materiaal (straatkeien) dat afwijkt van het bestratingsmateriaal;
- om te vermijden dat een serie verspringende goten het straatbeeld verstoort, wordt gestreefd naar een zo eenvoudig mogelijk afwateringsprincipe met één centrale goot;
- waar mogelijk wordt groen in het straatbeeld gebracht. In de smalle steegjes (Jan Bielstraat, Rosenstraat en Joostplaats) is echter geen ruimte voor straatbomen of -groen. In de Hallershofstraat is wel plaats voor groenvakken. Daarbij wordt eerder geopteerd voor minder maar ruime groenvakken dan een groot aantal te kleine groenvakjes;
- aan begin en einde van de Hallershofstraat worden de bestaande groenvakken behouden en waar mogelijk uitgebreid. De groenvakken worden hier ingezet om de parkeervakken ruimtelijk af te bakenen;
- in het smalle deel van de straat worden 3 nieuwe groenvakken ingebracht die qua dimensies en beeldtaal vergelijkbaar zijn met de groenvakken aan de parkeerclusters. De locatie van deze nieuwe vakken is zo gekozen dat beplanting er voldoende licht en ruimte krijgt, namelijk grenzend aan de speelplaats van de kleuterschool waar de straat niet wordt afgeboord door een gevel;
- in de groenvakken aan de parkeerclusters worden de bestaande bomen behouden. Door uitbreiding van hun boomspiegels en ondergrondse wortelruimte kunnen zij gezond verder groeien;
- in de groenvakken ter hoogte van de school komen nieuwe bomen. Door ruime dimensionering en doordachte inplanting van hun boomspiegels zullen ze over voldoende ruimte beschikken om uit te groeien tot grote bomen.
Het concept resulteert vermoedelijk in een neutrale (tussen -5 en 5%) parkeerbalans en een neutrale bomenbalans.