2014_CBS_10770 - Jeugd - Kwalitatief onderzoek mentale ruimte voor jongeren - Goedkeuring

De totale kostprijs voor deze opdracht bedraagt 42.713,00 EUR (inclusief btw).

De jeugddienst draagt 10.000,00 EUR bij, Ondernemen en Stadsmarketing 32.713,00 EUR.

1.      Achtergrondinformatie

De stad Antwerpen heeft haar bestuursakkoord vertaald in strategische doelstellingen die gerealiseerd moeten worden. Om deze strategische doelstellingen te realiseren, werden per strategische doelstelling operationele doelen en projecten geformuleerd.

In het meerjarenplan staat voor jeugd de strategische doelstelling ‘Alle kinderen, tieners en jongeren ervaren voldoende fysieke en mentale ruimte om zich in hun vrije tijd te ontspannen en te ontplooien’ (SD-1SBR05) en de operationele doelstelling ‘Er is meer mentale ruimte door kinderen, tieners en jongeren positief in beeld te brengen’.

Om deze doelstelling optimaal te realiseren, is het belangrijk om te weten wat jongeren precies verstaan onder die ‘mentale ruimte’ en in welke mate jongeren voldoende ruimte in de stad ervaren, welke jongeren dit meer of minder ervaren.

Fysieke ruimte kan eenvoudig gedefinieerd worden als de concrete ruimte die de stad aanbiedt zoals pleinen, parken, jeugdcentra, jeugdwerklokalen en dergelijke. De kenmerken van de fysieke ruimte voor jongeren zijn: beschikbaarheid, toegankelijkheid, bespeelbaarheid, zichtbaarheid, enzovoort.

Mentale ruimte is echter moeilijk te definiëren. Men bedoelt er eerder mee: het subjectief gevoel van de mogelijkheid te hebben om zich te ontplooien, het kunnen en mogen. De mentale ruimte geeft de jongere de kans om zichzelf te beleven en te ontwikkelen. Uiteraard is de ruimte die jongeren krijgen van de volwassenen hierbij cruciaal.

De stedelijke jeugddienst werkte een visie op mentale ruimte uit die als volgt wordt uitgedrukt: ‘In Antwerpen is er een open klimaat waar kinderen en jongeren kunnen spelen, feesten, organiseren, experimenteren,… Het beleid en de inwoners houden rekening met de leefwereld van kinderen en jongeren. Kinderen en jongeren voelen zich vrij om zichzelf te zijn, zichzelf te ontplooien, hun identiteit te ontwikkelen. Voldoende fysieke ruimte voor kinderen en jongeren is een voorwaarde voor mentale ruimte. We zetten als stad in om kinderen en jongeren positief in beeld te brengen.’

Het is echter moeilijk te zeggen wat dit concreet inhoudt zonder het aan de jongeren zelf te vragen.

Het is van belang om te begrijpen welke factoren maken dat jongeren aanvoelen dat ze voldoende mentale ruimte hebben in de stad, en welke factoren hier afbreuk aan doen.

Zonder kennis van deze factoren is het niet mogelijk om de concrete kenmerken of parameters van die mentale ruimte te benoemen en kan er geen enquête met gesloten antwoorden in functie van een kwantitatieve bevraging worden opgesteld.

Kwalitatief onderzoek bij jongeren biedt de mogelijkheid om samen met hen te exploreren wat die mentale ruimte precies/concreet inhoudt. Op basis van de resultaten van kwalitatief onderzoek kan vervolgens een vragenlijst gemaakt worden. Via kwantitatief onderzoek kan dan worden nagegaan hoeveel jongeren voldoende fysieke en mentale ruimte in de stad Antwerpen ervaren, wie meer en wie minder en hoe verschillend dit door de jongeren wordt beleefd.

Daarnaast zal het kwalitatief onderzoek ook inzicht bieden in de manier waarop er best met jongeren gecommuniceerd kan worden.

 2.      Onderzoeksvraag

 Centrale onderzoeksvragen:

• Welke factoren maken dat jongeren zich al dan niet goed voelen in de stad?
• In hoeverre hebben ze het gevoel voldoende ruimte en vrijheid te hebben om dingen te ondernemen in de stad? Welke factoren kunnen hierbij een belemmering zijn? Wat is de rol van de volwassenen?
• Hoe moet met de doelgroep gecommuniceerd worden? Welke boodschappen? Via welke kanalen?

 Subvragen:

• Welke factoren maken dat jongeren zich al dan niet goed voelen in een stad?
• Welke dimensies spelen een rol bij het zich al dan niet goed voelen in een stad?
• Welke verwachtingen hebben jongeren tegenover de stad?
• In hoeverre hebben ze het gevoel voldoende ruimte en vrijheid te hebben om dingen te ondernemen in de stad?
• Hebben jongeren het gevoel dat ze vrij kunnen ondernemen in de stad?
• Hoe helpt de stad daarbij? Wat kan de stad in deze context betekenen?
• Wat zijn de drivers om te ondernemen? En wat zijn de belemmeringen?
• Hoe kunnen die belemmeringen worden weggenomen?
• Hoe kan de stad daarop inspelen?
• Hoe beleven de jongeren de invulling van mentale ruimte zoals geformuleerd door de stad?
• Hoe moet met jongeren gecommuniceerd worden?
• Via welke kanalen wordt best gecommuniceerd met de doelgroepen?
• Welke boodschappen kunnen gebruikt worden met betrekking tot hun mentale ruimte?

 3.      Onderzoeksdoelgroep

De doelgroep voor dit onderzoek zijn de jongeren van 12 tot 18 jaar.

Bij de rekrutering van de steekproef wordt specifieke aandacht besteed aan de diversiteit van de respondenten. Men streeft naar een gelijke verdeling van jongeren van Belgische en van niet-Belgische herkomst, van jongens en meisjes, een goede mix van onderwijsnetten en van familiale situaties en een goede spreiding over de districten.

4.      Onderzoeksmethodologie

Om op de onderzoeksvragen een kwaliteitsvol antwoord te kunnen bieden, is een kwalitatieve onderzoeksaanpak vereist. Volgende aanpak wordt voorgesteld:

• interne focusgroep met de stakeholders van het project om op één lijn te zijn inzake wat precies bevraagd moet worden, welke output het onderzoek moet opleveren;
• mini-groepen met jongeren om diepgaand inzicht te krijgen in de beleving van de mentale ruimte van jongeren in Antwerpen en hun verwachtingen hieromtrent;
• presentatie-workshop: uitgebreide, visuele en interactieve presentatie van de resultaten van het onderzoek.

De stad Antwerpen wil dat alle jongeren voldoende fysieke en mentale ruimte ervaren. Men stelt echter vast dat het concept ‘mentale ruimte’ moeilijk concreet in te vullen en te bevragen is. Om er voor te zorgen dat de stad Antwerpen de meest optimale maatregelen kan nemen om jongeren voldoende ruimte te laten ervaren en om effectief met jongeren te communiceren, is het noodzakelijk om zicht te krijgen op hoe de jongeren deze ruimte concreet invullen en beleven. Een kwalitatief onderzoek bij de jongeren over dit onderwerp zal de stad Antwerpen helpen om hier zicht op te krijgen.

Voor de uitbesteding van het kwalitatieve onderzoek wordt gebruik gemaakt van het raamcontract 2010/0063 veldwerk marktonderzoek goedgekeurd door het college op 15 juli 2011 (jaarnummer 12066).

Aandachtpunt: IPSOS, het voormalige Synovate. De naamswijziging is gepubliceerd in de bijlage van het Belgisch Staatsblad op datum van 14/02/2013 met het publicatienummer 27272.

Het onderzoek zal uitgevoerd worden in november-december 2014.