2014_CBS_10762 - Scheldekaaien - Deelproject Loodswezen. Principes zakelijke rechten - Goedkeuring

De wijziging van de grondrechten van de stad Antwerpen (van concessie naar erfpacht) heeft  voor de stad Antwerpen geen financiële gevolgen gezien de vermindering van retributie ten gevolge van het lichten van de gronden uit de Concessieovereenkomst wordt gecompenseerd door de canonvergoeding voor het nieuw te vestigen erfpachtrecht.

Voor het vestigen van het erfpachtrecht zijn registratierechten verschuldigd. De financiële gevolgen hiervan zijn beperkt en zullen in beeld gebracht worden bij de goedkeuring van de erfpachtrechtovereenkomst.

In overleg met GAPA dient te worden onderzocht wat de financiële gevolgen zijn van het herzien van het contract tussen GAPA en APCOA.

Op 21 februari 1997 ondertekenden het Vlaams Gewest enerzijds en de stad Antwerpen en het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen anderzijds de Concessieovereenkomst Scheldekaaien, nadien gewijzigd bij addenda 1 en 2 van 26 maart 2014 (Jaarnummers 2520 en 362).

Op 30 juni 1998 ondertekenden de stad Antwerpen en het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen de Beleidsovereenkomst inzake de concessie van de Scheldekaaien in uitvoering van artikel 1 van de Concessieovereenkomst, nadien gewijzigd bij addendum 1 van 2001, addendum 2 van 1 mei 2010 en addendum 3 van 16 mei 2014 (Jaarnummer 932).

Op grond van het decreet van 4 mei 1994 vond de overdracht plaats door het Vlaams Gewest aan Waterwegen en Zeekanaal NV van de beheersbevoegdheid met betrekking tot de Scheldekaaien.

Op 1 februari 2012 ondertekenden de stad Antwerpen en Waterwegen en Zeekanaal NV de Principeovereenkomst Scheldekaaien met het oog op de herinrichting van de Scheldekaaien (Jaarnummers 1134 en 1713). De Principeovereenkomst regelt op hoofdlijnen de samenwerking tussen partijen met het oog op de realisatie van het project Scheldekaaien, inbegrepen alle deelprojecten, conform het Masterplan Scheldekaaien.

In april 2014 ondertekenden het Vlaams Gewest, medeondertekend door het Agentschap voor Facilitair Management, ParticipatieMaatschappij Vlaanderen en Waterwegen en Zeekanaal NV, enerzijds en de stad Antwerpen en AG VESPA, anderzijds een Samenwerkingskader Gebiedsontwikkeling Loodswezensite (Jaarnummer 363). Het Samenwerkingskader beoogt de realisatie van de gebiedsontwikkeling van de Loodswezensite in Antwerpen. De doelstelling is om te komen tot een kwalitatieve herontwikkeling van de terreinen onder controle van de partijen op een financieel haalbare wijze.

Met betrekking tot de structurering van de zakelijke rechten werd in het Samenwerkingskader bepaald dat het Vlaams Gewest haar grondaandeel met bijbehorende opstallen (gebouw Loodswezen en de Boeienloods) inbrengt in de gebiedsontwikkeling. Het Vlaams Gewest kan beslissen om dit geheel in te brengen bij ParticipatieMaatschappij Vlaanderen, bij de dochtervennootschap de Vlaamse Erfgoedkluis of een aanverwante project- of dochtervennootschap.

Daarnaast wordt bepaald dat de stad Antwerpen haar aandeel van de terreinen binnen de gebiedsontwikkeling inbrengt via ofwel een opheffing van de concessie, ofwel via de rechtstreekse inbreng van de in concessie gegeven gronden. Indien aangewezen, kunnen ParticipatieMaatschappij Vlaanderen of een dochtervennootschap en AG VESPA, hun rechten samenbrengen in een projectvennootschap of grondenbank. Bij de (gedeeltelijke) opheffing van de concessie van de stad Antwerpen, is dit niet nodig.

Op 1 juli 2014 vond de aankondiging plaats van de Opdracht voor de gebiedsontwikkeling Loodswezensite in het Bulletin der Aanbestedingen.

Op 4 september 2014 vond een technische werkgroep plaats met betrekking tot de zakelijke rechten in de gebiedsontwikkeling Loodswezensite.

Eigendomsstructuur

De eigendomsstructuur binnen de gebiedsontwikkeling Loodswezensite is als volgt:

• De Loodswezensite met bijbehorende opstallen (gebouw Loodswezen, de Boeienloods, …) zoals aangeduid als Terrein A op bijgevoegd eigendomsplan, is in volle eigendom van het Vlaams Gewest;
• Het gedeelte binnen de gebiedsontwikkeling Loodswezensite dat in aanmerking komt voor bijkomende ontwikkeling zoals aangeduid als Terrein B op bijgevoegd eigendomsplan, is in eigendom van het Vlaams Gewest, beheerd door Waterwegen en Zeekanaal NV, en middels de Concessieovereenkomst in concessie gegeven aan de stad Antwerpen en het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen. De gronden worden ingevolge de Concessieovereenkomst juncto de Beleidsovereenkomst exclusief in concessie gehouden door de stad Antwerpen;
• De gebiedsontwikkeling is mogelijks uitbreidbaar richting het zuiden in functie van een optionele realisatie van een rotatieparking. Deze gronden zijn eveneens eigendom van het Vlaams Gewest, beheerd door Waterwegen en Zeekanaal NV, en middels de Concessieovereenkomst in concessie gegeven aan de stad Antwerpen en het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen. De gronden worden ingevolge de Concessieovereenkomst juncto de Beleidsovereenkomst exclusief in concessie gehouden door de stad Antwerpen.

De eigendomsstructuur wordt weergegeven op bijgevoegd eigendomsplan.

Principes zakelijke rechten

Teneinde de private kandidaten voor de gebiedsontwikkeling Loodswezensite de nodige rechtszekerheid te geven met betrekking tot de rechten op de gronden binnen de gebiedsontwikkeling Loodswezensite, wordt geopteerd om vanuit de stad Antwerpen en het Vlaams Gewest gezamenlijke een erfpachtrecht op lange termijn (minimaal 50 jaar) toe te kennen.

Hiertoe is het noodzakelijk dat de concessie op de gronden van de stad Antwerpen binnen de gebiedsontwikkeling Loodswezensite wordt opgeheven, en dat vervolgens aan de stad Antwerpen een erfpachtrecht wordt toegekend.

Volgende stappen dienen hiervoor te worden ondernomen:

1/ Waterwegen en Zeekanaal NV enerzijds, en het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen en de stad Antwerpen anderzijds, lichten de gronden die de stad Antwerpen in concessie heeft binnen de gebiedsontwikkeling Loodswezensite, zoals aangeduid als Terrein B op bijgevoegd eigendomsplan, uit het voorwerp van de Concessieovereenkomst Scheldekaaien. Daarbij wordt uitgegaan van volgende principes:

• de retributie voor de ingebruikneming van de resterende geconcedeerde goederen wordt aangepast pro rata de oppervlakte van de gronden die uit het voorwerp van de Concessieovereenkomst wordt gelicht;
• de wijzigingen aan de Concessieovereenkomst treden in werking vanaf 1 januari 2016;
• de beëindiging van een deel van de concessie vindt plaats onder de opschortende voorwaarde dat voldaan wordt aan de verplichtingen die voortvloeien uit het Bodemdecreet naar aanleiding van een overdracht van grond zoals bedoeld in het Bodemdecreet;
• op de betrokken gronden wordt door Waterwegen en Zeekanaal NV een erfpachtrecht gevestigd ten voordele van de stad Antwerpen.

2/ Waterwegen en Zeekanaal NV vestigt een erfpachtrecht op de hierboven genoemde gronden die uit de Concessieovereenkomst werden gelicht ten voordele van de stad Antwerpen. Daarbij wordt uitgegaan van volgende principes:

• het erfpachtrecht wordt toegekend met aanvang op 1 januari 2016 voor een periode van 81 jaar, met einde op 31 december 2096 (de huidige einddatum van de Concessieovereenkomst);
• het erfpachtrecht wordt toegekend aan een niet herzienbare, jaarlijkse canonvergoeding;
• het recht van natrekking is niet van toepassing tijdens de looptijd van het erfpachtrecht;
• bij de beëindiging (van de duur) van het erfpachtrecht komt het terrein en de opgerichte infrastructuur in volle eigendom, van rechtswege en zonder dat de erfpachter aanspraak kan maken op enige vergoeding ter zake, toe aan de Erfpachtgever;
• de Erfpachter is gemachtigd om het erfpachtrecht door te geven aan een derde partij of een ondererfpacht te vestigen ten voordele van een derde partij;
• de Erfpachter is gemachtigd om het erfpachtrecht hypotheek te geven en/of met andere zakelijke lasten te bezwaren.

3/ Waterwegen en Zeekanaal NV en de stad Antwerpen bevestigen dat de bepalingen van de Principeovereenkomst onverminderd van toepassing blijven.

4/ Stad Antwerpen en het Vlaams Gewest brengen gezamenlijk een erfpachtrecht in op lange termijn (minimaal 50 jaar – maximaal de looptijd van het erfpachtrecht van de stad Antwerpen) in de gebiedsontwikkeling Loodswezensite. De voorwaarden van dit erfpachtrecht en het erfpachtrecht waarover de stad Antwerpen beschikt, dienen op elkaar te worden afgestemd.

5/ Voor de uitbreidingszone ten zuiden van de Gebiedsontwikkeling Loodswezensite  wordt op een later moment en in functie van de mogelijke voorstellen met betrekking tot de realisatie van een rotatieparking bepaald hoe zakelijke rechten zullen worden ingebracht.

Deze principes worden na goedkeuring uitgewerkt in overeenkomsten die ter goedkeuring worden voorgelegd aan de gemeenteraad. 

De betrokken gronden worden momenteel geëploiteerd door APCOA als bovengrondse parking. Teneinde deze gronden te kunnen inbrengen in de gebiedsontwikkeling Loodswezensite dient het contract tussen GAPA en APCOA  te worden herzien.