2015_CBS_00587 - Groene Singel - Site Spoor Oost. Definitief ontwerp kortetermijninvulling - Goedkeuring

Bij budgetopmaak 2015 werd een budget van 6.245.000,00 euro goedgekeurd voor de realisatie van dit project, waarvan  3.245.000,00 euro in 2015 en 3.000.000,00 euro in 2016, op functiegebied 1SWN060103A00000 budgetpositie 224. Deze budgetten zullen met IKA_light op het projectnummer voor spoor oost gezet worden. 

In 2014 werd voor de basisinrichting van de alternatieve locatie Sinksenfoor  een budget van 750.000,00 euro voorzien op functiegebied 1SWN060102A00000 ( Scheldekaaien)  waarvan 350.000,00 euro voorzien op budgetpositie 214 en een bedrag van 400.000,00 euro op budgetpositie 224. Een budget van 200.000,00 euro staat ingeschreven op Spoor Oost binnen het programma Groene Singel functiegebied 1SWN060103A00000 en budgetpositie 6640 in 2017.

Bij budgetwijziging 2014 werd het bedrag van 350.000,00 euro op budgetpositie 214 verminderd met een bedrag van 200.000,00 euro, die werd overgezet naar het programma Groene Singel met functiegebied 1SWN060103A00000 en 1SWN060102A00000 op budgetpositie 664630. Hiervan  is in 2014  facturen ten bedrage van 153.480,00 euro gefactureerd, verrekend op de bestelbon 4505033672 en op bestelbon 4505033674. Het resterende bedrag ten bedrage van  54.520,00 euro wordt bij BW 2015 overgezet naar functiegebied 1SWN060103P07218 budgetpositie 224.

Het budget  ‘herlocatie Sinksenfoor’ ten bedrage van 550.000,- euro ( = 150.000 EUR en 400.000 EUR) op  functie gebied 1SWN060102, wordt bij budgetwijziging 2015 overgezet naar functiegebied 1SWN060103, budgetpositie 224.  

Het budget ten bedrage van 200.000,- euro investeringsbudget voorzien op  functiegebied 1SWN060103, budgetpositie 224, in 2016 wordt verschoven naar 2017.

Op lange termijn wil het stadsbestuur de site Spoor Oost herbestemmen. Op korte termijn is enkel de voormalige containerterminal, een zone van 10.80 hectare langs de Noordersingel, beschikbaar. Op 28 maart 2014 (jaarnummer 3434) keurde het college het concept van de invulling van de voormalige containerterminal goed in afwachting van een definitieve herbestemming en als antwoord op een aantal actuele en acute stedelijke ruimtevragen. Het concept voorziet de invulling van de site met 3 hoofdbestemmingen - publieke ruimte, evenementen en evenementparkeren voor de sportpaleissite - aangevuld met een conciërgeprogramma in functie van de levendigheid en sociale controle. In hetzelfde besluit keurde het college het participatietraject voor dit project goed.

Op 18 april 2014 (jaarnummer 3439) besliste het college om vanaf 2015 de Sinksenfoor op de site Spoor Oost te organiseren, onder voorbehoud van het bereiken van een akkoord over het gebruik van de gronden.

Op 18 juli 2014 (jaarnummer 7573) keurde het college het parkeerconcept Singel Noord goed. Daarbij wordt een belangrijke rol voorzien voor Spoor Oost in het parkeerconcept voor de Sportpaleissite, dit zowel tijdens als na de werf van de Oosterweelverbinding.

Op 26 september 2014 (jaarnummer 9749) keurde het college het voorontwerp voor de kortetermijninvulling van de site Spoor Oost goed. Het college gaf de opdracht om het voorontwerp voor advies voor te leggen aan de betrokken actoren en daarna uit te werken tot een definitief ontwerp.

In opdracht van het college onderhandelt AG VESPA momenteel met de NMBS over een overeenkomst voor Spoor Oost en wordt een beheersovereenkomst voor de site opgemaakt.

Definitief ontwerp

Op 26 september 2014 (jaarnummer 9749) keurde het college het voorontwerp goed. In voorontwerp werden de belangrijkste assen, zones, ... vastgelegd. Het voorontwerp vormde hiermee een geschikte vertrekbasis voor verder overleg met de betrokken districten, adviesorganen, verschillende actoren en bewoners. De materialisatie en verdere concretisering wordt in het definitief ontwerp verder uitgewerkt.

Het voorontwerp werd met de districten, bewoners en verenigingen besproken. De denkdag van 14 juni 2014 en wandeling van 8 november 2014 brachten goed aan het licht hoe omwonenden het project zien en graag zien evolueren. Aan de hand van veel van deze opmerkingen is het voorontwerp aangepast en verder verfijnd in een definitief ontwerp.

Het terrein zal ingericht worden als een publieke ruimte waarop ook plaats is voor evenementenparkeren in functie van de Sportpaleissite en Trix en ook evenementen kunnen georganiseerd worden. In functie van de kortetermijninvulling en de strategische inzet van beperkte investeringsmiddelen wordt zoveel mogelijk vertrokken vanuit de bestaande toestand van het terrein. Bestaande verhardingen worden zoveel mogelijk behouden en herbruikt.

Het project voorziet in een langzaam verkeersstructuur bestaande uit een centrale as die als een object van noord naar zuid over het terrein loopt. Deze brede centrale as zal als een “gladde” as worden uitgevoerd om een bepaald gebruik binnen de publieke ruimte te stimuleren (skeeleren, skaten, fietsen, wandelen, …) en vormt een belangrijke drager van het ontwerp. Deze centrale as wordt aangevuld met een lusvormige “zachte” padenstructuur die geschikt is voor wandelaars, lopers, fietsers, … De centrale as en de “loop” vormen samen een langzaam verkeerstructuur van het terrein die zowel aan de Buurtspoorweglei in het zuiden als aan de Schijnpoortweg in het noorden wordt aangesloten op het lager netwerk. Een bijkomende aansluiting zou in de toekomst, parallel aan de spoorbrug, ongelijkvloers kunnen kruisen met de Schijnpoortweg om zo een aansluiting te maken met de Slachthuissite, de Damwijk en verder door naar Spoor Noord. Op deze manier kan de site een belangrijke schakel worden in de verbinding tussen verschillende wijken en parken. De breedte van de centrale as en de aansluitingen in het noorden is gedimensioneerd op de voetgangersstromen die bij een maximale parkeercapaciteit op de site verwerkt moeten worden van Spoor Oost richting Sportpaleis/Lotto Arena.

De centrale as vormt in het ontwerp tevens een scheidingslijn tussen de meer zachte, vergroende westelijke zijde van het terrein en de eerder verharde oostelijke zijde. Ten westen van de centrale as wordt een groenstructuur ingebracht en wordt hoofdzakelijk gewerkt met halfverhardingen. Waar mogelijk blijven de bestaande sporen behouden en worden deze geïntegreerd in het landschapsontwerp. Aan de oostelijke zijde worden de bestaande verhardingen behouden en waar nodig hersteld en uitgebreid. In het noorden en het zuiden van het terrein worden kwalitatieve verblijfsplekken voorzien die nooit worden ingezet voor het evenementenparkeren en waar vaste elementen zoals speeltoestellen, meubilair,… een plaats kunnen vinden. Op deze locaties kan het ingebrachte groen ook een meer intensieve vorm aannemen met grasvelden, reliëf, … Op het terrein zal op welgekozen locaties sport- en spelinfrastructuur worden ingeplant. In een strip langs de Singel, waar de bestaande verharding de nodige effenheid en kwaliteit heeft, worden in het zuiden een tennis- en volleybalveld, 2 tot 3 voetbalvelden en een basketbalveld voorzien. In het noorden worden nog 2 voetbalvelden voorzien, Verder is er een fietsbehendigheidsparcours, alsook sportaanleidingen zoals de grafiek van een atletiekpiste, cricket en urban golf.

De hoofdontsluiting van de parking is gesitueerd op de Noordersingel ter hoogte van het in het kader van het Oosterweelproject gepland nieuw kruispunt. Dit kruispunt zal na de realisatie van de Oosterweelverbinding aansluiten op de nieuwe brug over de Ring met het verschoven op- en afrittencomplex Schijnpoort. Een secundaire toegang voor autoverkeer wordt voorzien ter hoogte van de Buurtspoorweglei. De toegangen worden voorzien van een afsluiting zodat de site niet toegankelijk is voor autoverkeer buiten de periodes dat de site wordt ingezet in functie van het evenementenparkeren voor de Sportpaleissite en Trix. De hoofdtoegang aan de Noordersingel is zo gedimensioneerd dat een voldoende snelle afwikkeling van evenementengebonden verkeer mogelijk is. In functie van de noden van het evenementenparkeren zal het reeds verharde oostelijk deel van het terrein meer intensief ingezet worden ten voordele van het zachtere westelijke deel van het terrein. Het terrein kan op maximum capaciteit plaats bieden aan 2.300 parkeerplaatsen, maar dit is slechts een beperkt aantal dagen per jaar noodzakelijk. Dit wordt nog verder gespecifieerd in de beheersovereenkomst.

Langs beide koppen van Spoor Oost worden er bouwzones afgebakend waar in de toekomst conciërgefuncties een plek kunnen krijgen en dit steeds binnen de context van korte termijn en de huidige bestemming, namelijk gemeenschapsvoorzieningen. 

Timing en fasering

In 2015 zullen de verschillende hoofdfuncties systematisch aan het terrein worden toegevoegd:

• in mei/juni 2015 kan de Sinksenfoor op het terrein plaatsvinden;
• vanaf juli 2015 is het terrein vervolgens beschikbaar als publieke ruimte voor de buurt en de stad, eventueel in combinatie met kleinere evenementen zoals de Zomer van Antwerpen, buurtevenementen, ...
• de inzet van het terrein in functie van evenementparkeren is mogelijk noodzakelijk vanaf september 2015, afhankelijk van voortgang van de heraanlegwerken van de Noordersingel. In augustus 2015 vallen mogelijks de parkeerplaatsen op Ten Eekchove weg als gevolg van deze voorbereidende werken voor de Oosterweelverbinding. Vanaf de hoofdwerken (2017) vallen ook de parkeerplaatsen op parking Sport weg. Dit wil zeggen dat Spoor Oost tot de start van de hoofdwerken maximaal 1.500 parkeerplaatsen zal opvangen. Daarna zal het terrein tot maximaal 2.300 parkeerplaatsen worden ingezet.

In opdracht van het college onderhandelt AG VESPA momenteel over een overeenkomst met de NMBS. Om het terrein gebruiksklaar te krijgen tegen de hierboven uitgezette data zal een zeer strakke timing gevolgd moeten worden. Volgende stappen moeten daarbij genomen worden:

• februari 2015: uitspraak dienst MER met betrekking tot het ontheffingsdossier;
• februari 2015: indienen bouwaanvraag;
• maart-april 2015: voorbereidende werken;
• mei-juni 2015: openstellen terrein (mogelijke organisatie Sinksenfoor);
• juli-augustus 2015: publieke ruimte voor buurt en stad;
• augustus 2015: bouwvergunning en start hoofdwerken, realisatie ontwerp.
• najaar 2015-voorjaar 2016: werken en gefaseerde ingebruikname in functie van evenementenparkeren. 

Voorbereidende werken

De werken binnen deze fase (maart-april 2015) zijn werken waarvan de focus ligt op de noodzakelijke werken om het terrein op een veilige manier publiek toegankelijk te maken. Dit in functie van het eventueel organiseren van de Sinksenfoor 2015 en andere evenementen tijdens de zomer van 2015. De realisatie van het definitief ontwerp zal uitgevoerd worden in een tweede fase (najaar 2015-voorjaar 2016) na het verkrijgen van de bouwvergunning.

Deze voorbereidende werken bestaan onder meer uit:

• veilig maken terrein;
• terrein opruimen en opkuisen;
• opbraakwerken;
• herstellingswerken met inbegrip van egaliseren en verharden in functie van de Sinksenfoor;
• omheining ter hoogte van de sporen;
• groenonderhoud;
• stroomvoorziening;
• nutsvoorzieningen: stroomvoorziening, aanvoer water, afvoer naar riolering en eventueel gas.

Budget

De realisatie van het definitief ontwerp en het ereloon van het studiebureau worden samen op 6.245.000,00 euro geraamd. Dit budget werd als taakstellend budget voor de kortetermijninvulling voorzien binnen de begroting.

In deze raming werden volgende kosten niet vervat:

• realisatie van een overdekte ruimte;
• realisatie van een ongelijkvloerse kruising met de Schijnpoortweg in aansluiting op de Damwijk;
• kosten eigen aan de organisatie van Sinksenfoor;
• bouwen van conciërgefuncties in de bouwstroken;
• inrichting gemeenschapstuinen.

In functie van een degelijke werking van het terrein als publieke ruimte waar ook plaats is voor evenementen en evenementenparkeren werd in de adviesronde ook aangehaald dat de aanwezigheid van een basisinfrastructuur met sanitair, beperkte bureel- en opslagruimte, … noodzakelijk is. Het NMBS-gebouw in de hoek van de Buurtspoorweglei-Singel zou met beperkte middelen gerenoveerd kunnen worden om aan deze nood te voldoen en werd voorzien in de raming.

Op Spoor Oost moeten de nodige maatregelen worden getroffen om de Sinksenfoor op Spoor Oost te faciliteren. In de begroting werd voor de vaste basisinrichting van de alternatieve locatiefoor de Sinksenfoor een budget van 750.000,00 euro inclusief btw voorzien. Kosten eigen aan de vaste basisinrichting voor de Sinksenfoor op Spoor Oost zullen hierop worden afgerekend zoals watervoorziening, stroomvoorzieningen, de voorbereidende werken, verlichting, etc... Kosten voor de tijdelijke inrichting (jaarlijks weerkerende kosten) vallen hier buiten zoals: generatoren, voorzieningen in opbouw, …

Noordersingel

Het college keurde op 21 november 2014 (jaarnummer 11936) het voorontwerp van de Noordersingel goed.

Om dit te realiseren wordt er, gezien de beperkte breedte van de Noordersingel, een gedeelte van het terrein van Spoor Oost toegevoegd aan de Noordersingel. De stad Antwerpen maakt hierover afspraken met AWV, NMBS en AG VESPA.

De kosten en werken op de terreinen van Spoor Oost noodzakelijk om het ontwerp van de Noordersingel en de voorbereidende werken Oosterweelverbinding te realiseren worden opgenomen binnen het project Noordersingel. Het gaat dan over:

• aansluiting Schijnpoort: vernieuwde toegangshelling voor voetgangers en de realisatie van een keermuur;
• hoofdontsluiting parking op de Noordersingel en realisatie van een keermuur in het midden van het terrein;
• verplaatsen verlichting;
• Vergroenen van nieuw gerealiseerde taluds.

Taakverdeling

Naast het ontwerp- en uitvoeringsproces lopen nog verschillende andere taken om de site Spoor Oost op tijd en op een goede manier in gebruik te kunnen nemen:

• in opdracht van het college onderhandelt AG VESPA momenteel met de NMBS over een overeenkomst voor Spoor Oost en wordt een beheerovereenkomst voor de site opgemaakt; 
• in opdracht van het college neemt AG VESPA alle voorbereidende werken op zich om het terrein in mei 2015 op een veilige manier publiek toegankelijk te maken en gebruiksklaar te maken voor de sinksenfoor om de foor in maximaal optimale omstandigheden tijdelijk op de site Spoor Oost in te richten;
• de bedrijfseenheden ondernemen en stadsmarketing en samen leven: de praktische organisatie van de Sinksenfoor op Spoor Oost;
• de bedrijfseenheid samen leven: de organisatie van de zomerporgrammatie;
• stedelijk wijkoverleg: de organisatie van de communicatiemomenten in functie van het ontwerp; AG VESPA in samenwerking met de dienst stadsontwikkeling/O&U de nodige werken van EANDIS en andere noodzakelijke nutswerken in de noordersingel afstemmen met de geplande werken Noordersingel van BAM;
• de bedrijfseenheid stadsontwikkeling, dienst mobiliteit: de voetgangershelling ter hoogte van Schijnpoort en de centrale toegang in functie van parkeren integreren in het dossier Noordersingel.