2013_DCAN_00713 - Charlottalei - Ventwegen. Heraanleg. Projectdefinitie en concept. SWOU05465 - Goedkeuring

Met het besluit van de gemeenteraad van 20 maart 2000 (jaarnummer 619), aangepast bij het gemeenteraadsbesluit 21 oktober 2002 (jaarnummer 2307), kregen de districten de bevoegdheid over het decentraal publiek domein, groenvoorziening en openbare werken.

Het district Antwerpen wil de ventwegen, gelegen in de Charlottalei, heraanleggen.

De bedrijfseenheid stadsontwikkeling heeft, in samenwerking met de verschillende stadsbedrijven, de zone onderzocht en gezocht naar alternatieven voor de huidige inrichting. Dit werd vertaald in een projectdefinitie en een concept, dat ter advies werd voorgelegd aan de commissie openbaar domein.

De bedrijfseenheid stadsontwikkeling legt de projectdefinitie en concept ter goedkeuring voor.

Situering en afbakening projectgebied
De projectzone omvat de ventwegen gelegen in de Charlottalei, met de daarbij aansluitende voetpaden en fietspaden. De centrale hoofdrijbaan blijft ongewijzigd. 

Analyse bestaande toestand
Gebruik
Langs beide kanten van de Charlottalei zijn er ventwegen. Deze worden gebruikt door bewoners van de Charlottalei en de aansluitende wijk. Langs de ventwegen bevindt zich voornamelijk bewoning, maar er zijn ook enkele andere functies zoals enkele buurtwinkels, een school en een hotel. Voor het hotel is een laad- en loszone gelegen. Bij de ingang van het Provinciaal Instituut Sint-Godelieve werden tijdelijke fietsbeugels geplaatst. Op het verkeerseiland voor het Loosplein bevindt  zich een  glascontainer.

Techniek
De huidige bestrating in kasseien is in slechte staat. Ook de voetpaden en fietspaden zijn niet meer comfortabel. De verlichting in de straat is onvoldoende en niet meer conform het lichtplan. 

Karakter
De Charlottalei is één van de majestueuze lanen die uitgeeft op het beschermde stadspark, en werd in de 19^de eeuw ook specifiek in samenhang hiermee ontworpen. Langs de weg zijn er verschillende gebouwen uit deze periode terug te vinden. Aan de zijde van het stadspark bevindt zich de beschermde Sint-Jozefskerk. De Loosplaats voor de kerk werd onlangs reeds als ontmoetingsplein heraangelegd.

Aan de andere zijde wordt de straat begrensd door de Belgiëlei, ter hoogte van de grote rotonde. Ook deze plaats wordt gekenmerkt door een 19^de-eeuwse grandeur en wordt momenteel heraangelegd.

Het grootse karakter van de laan is momenteel niet meer zo sterk aanwezig door een onvoldoende leesbaar openbaar domein. De laanbeplanting loopt niet meer op alle plaatsen door en de verkeersafwikkeling van de kruispunten met deze zijwegen heeft er voor gezorgd dat de laanbeplanting daar verdwenen is. De weinige verlichting tussen de volgroeide bomen geeft de straat ook een donker karakter.

Mobiliteit
Doorgaand verkeer gebruikt de centrale hoofdrijbaan. Dit is een wijkverzamelweg, en wordt ook door busverkeer gebruikt. De ventwegen worden enkel gebruikt door plaatselijk verkeer. De ventwegen zijn enkelrichting, behalve het laatste deel aan de oneven zijde. Daar is het dubbelrichtingverkeer mogelijk omwille van de keerlus op het einde. De aantakking van de ventwegen op de hoofdrijbaan is onlogisch.

Momenteel kan er langs de twee ventwegen over de volledige lengtes geparkeerd worden. Deze parkeerplaatsen worden niet afgebakend, wat leidt tot veel wildparkeren. Momenteel zijn er 128 parkeerplaatsen beschikbaar.

Het fietspad ligt tegen de hoofdrijbaan en heeft niet de juiste breedte om veilig te zijn, bovendien is er geen buffer tussen de drukke rijbaan in het midden en de fietsers. Dit wordt nog verergerd omdat het fietspad vaak als voetpad wordt gebruikt. Het fietspad sluit ook niet goed aan op de zijstraten, waardoor hier vaak onveilige situaties ontstaan.

De bestaande voetpaden zijn te smal, hierdoor worden de fietspaden ook soms als voetpaden gebruikt. Er is momenteel weinig voetgangerscomfort in de straat.

Milieu
Omwille van de heraanleg werden de bomen gescreend. Een eerste, extern onderzoek (uitgevoerd door de firma Krinkels nv) heeft aangetoond dat slechts één van de 55 bomen in goede conditie verkeert, 53 zijn aandachtsbomen en één boom is in slechte conditie. Dit onderzoek bestond uit een gelijkgrondse screening en enkele geluidstomograaftesten aan de stamvoet bij bomen waarbij dit nodig geacht werd. Het onderzoek wees ook uit dat er een sterke compactering van de ondergrond aanwezig is, waardoor er een zuurstoftekort in de bodem dreigt. Mogelijke wortelrot is hiervan het voornaamste gevolg.

Eigen intern onderzoek van de boomkruinen door de boom- en machineploeg (van de bedrijfseenheid stadsbeheer) wees uit dat er zich ernstige en grote inrottingswonden (gemiddeld 28,00 centimeter) in het merendeel van de boomkruinen bevinden. De meeste van de rottingen zijn ver gevorderd (dieptes van 100,00 centimeter) en bevinden zich net boven en onder de huidige takkruin. Tak- of kroonbreuk wordt daardoor reëel.

Om een wel overwogen beslissing te kunnen nemen in verband met de toekomst van de paardenkastanjes werd door het districtsbestuur een nieuwe externe studie besteld. Deze studie bevestigde de voorgaande studies en bevestigde de gehavende toestand van de bomen: 

• Rotte toppen en knotten die waarschijnlijk steeds dieper zullen inrotten waardoor op termijn een lange holle koker ontstaat.
• Grote snoeiwonden door verwaarloosde begeleidingssnoei. De wonden zullen waarschijnlijk steeds verder inrotten waardoor op termijn een holle stam ontstaat.
• Veel snoeiwonden dicht bij elkaar verzwakken de structuur van de boom nog meer. Sommige wonden zijn via rottingskanalen in de stam met elkaar verbonden soms dwars door de boom.

Deze rottingen kunnen op termijn voor onveilige situaties zorgen.

Slechts 2 van de bomen zijn momenteel als ‘veilig' te benoemen. 46 van de bomen zijn aandachtsbomen. Een 7-tal bomen vormen mogelijks reeds een concreet veiligheidsrisico (kruinbreuk). Zelfs als op de attentiebomen een intensief beheer door middel van herstel snoei of knotten wordt toegepast, zullen de bomen niet tot natuurlijke gezonde bomen uitgroeien. Omwille van de veiligheid zouden de bomen nog steeds intensief gemonitord moeten worden. Beide vormen van beheer vragen veel energie voor de boom en zijn slechts zinvol als het wortelgestel van de bomen worden gevrijwaard. Dit is in een stedelijke omgeving, zelfs zonder heraanleg van de straat (nutswerken, etc), zo goed als onmogelijk zodat vellen op termijn de enige optie wordt.

Bij het opmaken van de projectdefinitie wordt er bijgevolg vanuit gegaan dat alle bomen gerooid dienen te worden. Op deze manier is het mogelijk om nieuwe bomen te voorzien die vanaf het begin optimale ondergrondse en bovengrondse ruimte krijgen, zodat deze bomen kunnen uitgroeien tot volwaardige en gezonde bomen.

Projectdefinitie
Gebruik
Het nieuwe ontwerp moet het huidige gebruik bestendigen, waaronder het voorzien van voldoende fietsenbeugels, een betere inplanting van de glascontainer en een laad- en loszone.

Techniek
De voetpaden worden aangelegd in betonstraatstenen van 0,22 x 0,22. De parkeervakken in straatkeien en de rijweg in asfalt. Het fietspad wordt in rode asfalt aangelegd. Ook de verlichting wordt in functie van het lichtplan herbekeken en vernieuwd.

Karakter
De laanbeplanting zal hersteld worden. Hierbij wordt er best gezocht naar een boomsoort die de straat een niet te donker karakter geeft. Ook de verlichting wordt in functie van het lichtplan herbekeken. Het aanbrengen van extra gevelverlichting dient onderzocht te worden.

Mobiliteit
In de projectdefinitie werden de verschillende mogelijke inrichtingsprofielen onderzocht. Als resultaat van dit onderzoek werd volgend profiel weerhouden, waarbij het parkeren georganiseerd wordt tussen de (nieuwe) bomen (opbouw van aansluiting gevel tot hoofdrijbaan):

• voetpaden van ca. 2,35 meter breed;
• parkeerstrook van 2,00 meter breed, duidelijk afgebakend;
• ventweg van 4,00 meter breed;
• parkeerstrook met laanbeplanting van 2,00 meter breed. Tussen de laanbeplanting worden duidelijke afgebakende parkeerstroken voorzien;
• groenstrook 1,00 meter;
• fietspad van 1,75 meter;
• veiligheidsbuffer van 0,50 meter.

Het voetgangers- en fietserscomfort wordt dus verhoogd door het verbreden van deze paden. Langs het fietspad komt ook een veiligheidsbuffer van 0,50 meter. Er moeten tevens duidelijke oversteekplaatsen worden voorzien. De aansluiting tussen het fietspad en de zijstraten verdient hierbij extra aandacht. De oversteekplaats in het midden van de Charlottalei wordt behouden.

De op- en afritten vanaf de hoofdrijbaan naar de ventwegen worden logischer ingepland. Er wordt voorgesteld om één inrit aan het begin en één uitrit aan het einde van de ventweg te voorzien, waardoor de ventwegen volledig eenrichtingsverkeer worden. De Consciencestraat wordt daardoor ook niet langer direct vanaf de Charlottalei toegankelijk.

Om de parkeervakken duidelijk af te bakenen en een veilig fietspad te kunnen creëren zullen er circa 17 parkeerplaatsen verloren gaan. Deze gaan voornamelijk verloren omdat er voor wordt geopteerd om tussen de bomen te parkeren. Dit is noodzakelijk omdat anders geen voldoende ruimte overblijft om de andere doelstellingen waar te maken. De parkeerbalans gaat van 128 parkeerplaatsen in de bestaande toestand naar circa 111 in de nieuwe toestand. In het verdere proces wordt nog onderzocht of er mogelijke alternatieven zijn voor deze verloren parkeerplaatsen. 

Milieu

Door de slechte toestand van de bomen wordt er vanuit gegaan dat de bestaande bomen gerooid dienen te worden. Zowel omwille van ecologische overwegingen als omwille van beeldkwaliteit is het wenselijk om opnieuw een laanbeplanting te voorzien. Ook overleg met de afdelingen RWO (Ruimtelijke Ordening – Woonbeleid en Onroerend Erfgoed) en ANB (Agentschap Natuur en Bos) geeft aan dat er opnieuw een laanbeplanting moet komen om het historische karakter van de straat te bewaren.

De bomen worden opnieuw tussen de hoofdrijbaan en de ventwegen geplaatst, maar nu tussen de parkeervakken. Tussen de parkeervakken worden telkens boomvakken van 3,00 meter bij 3,00 meter gecreëerd. Hierdoor krijgen de bomen voldoende bovengrondse ruimte. Ook ondergronds zullen we voldoende ruimte voorzien voor de wortels van de bomen. De tussenafstand van de bomen wordt iets vergroot, zodat de bomen iets meer ruimte krijgen (in combinatie met de nodige ruimte voor de parkeervakken) en de continuïteit van de bomenrij wordt hersteld. De boombalans blijft in principe neutraal. Als boomkeuze wordt Tilia Cordata voorgesteld.