2014_CBS_09058 - Labo XX - Ontwerpend onderzoek rond verdichting en stadsvernieuwing 20ste-eeuwse gordel Antwerpen. Proefproject Lageweg. Aanvullende diensten - Goedkeuring

De kosten voor de aanvullende diensten 'proefproject Lageweg' worden verrekend binnen de onderhandelingsprocedure GAC/2013/1890. De totale kosten worden geraamd op 42.350,00 EUR inclusief btw.

Op 3 mei 2013 werd de opstart van de evaluatie en actualisatie van het strategisch ruimtelijk structuurplan Antwerpen (s-RSA) goedgekeurd. Eén van de belangrijkste uitgangspunten bij de actualisatie van het s-RSA is de grote bevolkingstoename en wijziging van de bevolkingssamenstelling. Daarom keurde het college op 19 april 2013 (jaarnummer 3879) alvast de procesnota van het verdichtings- en stadsvernieuwingsonderzoek goed als  belangrijke onderzoeksopgave voor de evaluatie van het s-RSA.

Op 18 juli 2014 werden de resultaten van het Labo XX,  het ontwerpend onderzoek rond verdichting en stadsvernieuwingsonderzoek goedgekeurd. Labo XX brengt twee doelstellingen bijeen: een verdichtingsstrategie uitwerken met het oog op de bevolkingsgroei in Antwerpen en een ruimtelijke visie ontwikkelen voor de stadsvernieuwing van de 20^ste-eeuwse gordel.

De uitgangpunten zijn:

• nieuwe bewoners betekenen nieuwe potenties voor de stad. Vernieuwen door verdichting veronderstelt een intelligente valorisatiestrategie die marktwaarde capteert en hiermee maatschappelijke stedelijke baten realiseert. Verdichting is op dat moment een middel en geen doel en vraagt een meerwaardecreatie bij elke verdichtingsproject. We gebruiken de verdichtingsopgave om nieuwe kwalitatieve vormen van stedelijkheid te verkrijgen in de 20^ste-eeuwse gordel;
• de bebouwde en onbebouwde voorzieningengraad blijft minstens even hoog als vandaag en moet waar mogelijk versterkt worden. Dit betekent dat we niet alleen inzetten op bijkomende woningen, maar tegelijkertijd op bijkomende voorzieningen en werkplekken. Door bewust in te zetten op een mix van functies kunnen tevens specifieke profielen en plekken met een eigen identiteit gedefinieerd worden in de 20^ste-eeuwse gordel. Door eveneens in te zetten op voorzieningen zoals warmtenetten, openbaar vervoer, fiets- of autodelen kan vernieuwen door verdichten tevens een doorbraakscenario worden naar een meer duurzame stad;
• om de bevolkingstoename op te vangen, gaan we voluit voor reconversie van het bestaande stedelijke weefsel. We zetten in eerste instantie in op hergebruik van bestaande (leegstaande) gebouwen, onbebouwde percelen en ‘brownfields’. Bovendien zetten we maximaal in op stapelen en meervoudig ruimtegebruik om de bestaande bebouwing op weloverwogen plaatsen te verdichten. In eerste instantie worden daarom geen bijkomende gebieden aangesneden. De open ruimte wordt  immers vandaar gezien als de belangrijkste identiteitsdrager en kwaliteit van het gebied.

Het proefproject Lageweg, is enerzijds een pilootproject van de actualisatie van het strategisch Ruimtelijk Structuurplan Antwerpen (s-RSA) en anderzijds een verder uitwerking van Labo XX. Labo XX is een ontwerpend onderzoek naar waar en hoe de snelle bevolkingsgroei opgevangen kan worden in Antwerpen. De afgelopen jaren vond stadsvernieuwing de voorbije decennia voornamelijk plaats in het centrum en in de 19de-eeuwse gordel van de stad. Vandaag is het daarom tijd om de aandacht uit te breiden naar de 20^ste-eeuwse gordel.

Om een meerwaardecreatie te realiseren in de bebouwde, geconsolideerde of transitieve omgeving van de 20^ste-eeuwse gordel; zijn perceelsoverschrijdende samenwerking en functiemenging nodig. Hier worstelen we tot op heden mee en dit vraagt een nieuwe aanpak van het proces en het herbekijken van het instrumentarium. Ook het financieringsmechanisme kan hier een stimulerende rol in spelen: collectief opdrachthouderschap, doorbreken van perceelsgrenzen, financiering vanuit een integratieve meerwaardecreatie en ontzorgingsondersteuning zijn enkele voorstellen uit het onderzoek dat aangehaald worden, maar die eveneens verder uitgediept of uitgetest moeten worden in de praktijk.

De potentie van de site van het bouwblok de Lageweg is door de leegstand van een aantal grote grondgebruikers en de morfo-typologie een gebied dat kansen voor verdichting, verbetering en vernieuwing bevat. Het is een opportuniteit om de strategie voorgesteld door 51N4Een en Connect&Transform uit Labo XX toe te passen omdat er voornamelijk naar de rol van het proces en de verschillende actoren gekeken wordt. Ook zien zij de financiële valorisatie als een drijfveer in de stadsvernieuwing van de 20^ste-eeuwse gordel en onderzoeken daarom de rol van financiële instellingen in ontwikkelingsprojecten en de mogelijke rol die zij kunnen aannemen om vernieuwingsprojecten te stimuleren, om de woonproductie te heractiveren en herdenken, om werkplekken te verdichten en te verwerven en om meerwaarde te creëren. Het proefproject laat toe om in te zetten op een alternatief proces, waarbij de verschillende actoren en de daaruit voortkomende coalities een mogelijk intelligente aanpak bieden om vernieuwing te brengen in de site en een instrumentarium aan te bieden voor de verdichtingsaanpak van de 20^ste-eeuwse gordel.

De resultaten uit het proefproject:

• nieuwe vormen van coalitievorming;
• collectief opdrachthouderschap; 
• de geschiktheid van een instrumentarium voor meerwaardecreatie, duurzame sociale mening, multifunctioneel en slim ruimtegebruik.

Worden meegenomen in het vervolg traject van Labo XX. Het proefproject heeft als output de theorie versus de praktijk te onderzoeken. Het project kadert in het vervolgtraject: het voedt de visienota van Labo XX en het is een uitvoering van het actieplan voor stadsvernieuwing in de 20^ste-eeuwse gordel.

Artikel 26 § 1 van de Wet van 15-06-2006. De overheidsopdrachten mogen enkel worden gegund bij onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking doch, indien mogelijk, na raadpleging van meerdere aannemers, leveranciers of dienstverleners in de volgende gevallen :in het geval van een overheidsopdracht voor werken of diensten wanneer : a) het gaat om aanvullende werken of diensten die noch in het oorspronkelijk geplande ontwerp, noch in de oorspronkelijke opdracht zijn vermeld en die ingevolge onvoorziene omstandigheden noodzakelijk zijn geworden voor de uitvoering van de erin beschreven werken of diensten, op voorwaarde dat ze worden gegund aan degene die deze werken of diensten uitvoert en het samengevoegde bedrag van de opdrachten gegund voor de aanvullende werken of diensten niet hoger ligt dan vijftig percent van het bedrag van de hoofdopdracht :
  - wanneer deze aanvullende werken of diensten technisch of economisch niet van de hoofdopdracht kunnen worden gescheiden zonder een ernstig bezwaar op te leveren voor de aanbestedende overheid;
  - wanneer deze werken of diensten, alhoewel scheidbaar van de uitvoering van de oorspronkelijke opdracht, strikt noodzakelijk zijn voor de vervolmaking ervan.

Artikel 57 § 3,5° van het gemeentedecreet van 15 juli 2005 stelt dat het college bevoegd is voor het vaststellen van de wijze van gunning en de voorwaarden van overheidsopdrachten als het gaat om een opdracht van dagelijks bestuur.

Met het gemeenteraadsbesluit van 25 juni 2007, jaarnummer 1521, besliste de gemeenteraad in toepassing van artikel 43 § 2, 10° van het gemeentedecreet welke opdrachten voor werken, leveringen en diensten kunnen beschouwd worden als opdrachten van dagelijks bestuur.

Artikel 57 § 3,4° van het gemeentedecreet van 15 juli 2005 stelt dat het college bevoegd is voor het voeren van de gunningsprocedure, de gunning en de uitvoering van overheidsopdrachten.