2015_CBS_01048 - Groene Singel. Singel Noord. Slachthuissite/Noordschippersdok/Lobroekdok - Projectdefinitie masterplan. - Goedkeuring

Door de definitieve sluiting van het stedelijk slachthuis in de Damwijk is de huidige bestemming van de Slachthuissite achterhaald. Vandaag ligt de site er grotendeels ongebruikt bij.

De stad Antwerpen heeft al geruime tijd de ambitie om het projectgebied Slachthuissite/Noordschippersdok/Lobroekdok te herontwikkelen tot een gemengd, kwalitatief en ontsluitbaar project met bestemming wonen, diensten, recreatie en bedrijvigheid. Hiervoor werd een brownfieldconvenant afgesloten en een stedelijke ambitienota opgemaakt, die deze ambitie beschrijft. Er werd eveneens een begeleidingsovereenkomst afgesloten tussen AG Stadsplanning en de eigenaars van de Slachthuissite, waaronder AG VESPA, om samen een masterplan op te maken.

AG VESPA neemt de rol van projectbegeleider van het project Slachthuissite/Noordschippersdok/Lobroekdok op zich, na het overnemen van een aantal taken van AG Stadsplanning. AG VESPA begeleidt hierbij derden, met name de private eigenaars, naar een kwaliteitsvol uitvoeringsgericht stedenbouwkundig plan en stadsproject. 

Projectdefinitie

De Slachthuissite is één van de strategische plekken van Singel Noord. Een kwalitatieve herontwikkeling van de Slachthuissite zal een enorme impuls zijn voor de gehele Damwijk. Tegelijkertijd vraagt een herontwikkeling van de Slachthuissite ook een toekomstvisie voor de zone Noordschippersdok, aansluitend bij de Slachthuissite. Hoe sluiten beiden bij elkaar aan? Hoe positioneren ze zich naar de Slachthuislaan. De toekomstige invulling van de kade Lobroekdok zal tot slot ook mee bepalen wat er zich aan de overzijde van de Slachthuislaan ontwikkelt en hoe de relatie met het Lobroekdok kan gelegd worden.

Het is de wens van de private eigenaren van de Slachthuissite en de stad Antwerpen om een masterplan op te maken voor het projectgebied Slachthuissite/Noordschippersdok/Lobroekdok, dat vervolgens vertaald wordt in een gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan. Het projectgebied waarop de projectdefinitie van toepassing is, gaat dus om de Slachthuissite, Noordschippersdok én de kade Lobroekdok (tussen dok en Slachthuislaan). De ontwerper van dit masterplan zal via een wedstrijdprocedure worden aangesteld. De opdracht van deze ontwerper wordt beschreven in een projectdefinitie.

De projectdefinitie omvat een uitgebreid hoofdstuk analyse en beschrijving van de planningscontext om de ontwerper de complexiteit van het gebied mee te geven.

De ambities die in de projectdefinitie worden omschreven voor Slachthuissite/Noordschippersdok/Lobroekdok zijn: 

• de herontwikkeling van Slachthuissite als motor voor de opwaardering van de wijk;
• een nieuwe woonwijk met een cluster aan voorzieningen;
• ruimte bieden aan economie, vermengd met wonen, zonder hinder te veroorzaken;
• mobiliteit als essentieel aandachtspunt;
• inpassing in een fragiel stedelijke weefsel;
• inzetten op duurzame ontwikkeling. 

Het masterplan dient flexibel te zijn en legt een kader vast voor toekomstige ontwikkelingen, zonder alles al in detail vast te leggen. Het plan moet voldoende flexibel zijn om in later fasen te kunnen inspelen op veranderende noden of inzichten. Het masterplan moet tot slot ook faseerbaar zijn en ontwikkeld kunnen worden in afgeronde gehelen, die op zichzelf leefbaar en kwalitatief zijn. De fasering van de herontwikkeling dient ook afgestemd te worden met de fasering van de verschillende werfsituaties in de buurt ten gevolge van de Oosterweelverbinding in het algemeen en de parkeerproblematiek van het Sportpaleis, evenementen op Spoor Oost en andere parkeervragen binnen deze fasering.  

Qua stedenbouwkundige randvoorwaarden wordt het volgende opgenomen: 

• het is de ambitie de Damwijk tot aan het water te brengen. Aan de ontwerper wordt gevraagd hoe dit te realiseren;
• een nieuw kwalitatief front aan de Slachthuislaan – Lobroekdok;
• een centrum – plein voor de Damwijk;
• onderzoek naar de geschikte dichtheid voor het projectgebied;
• afwerken van de randen volgens de harmonieregel. 

Daarnaast worden een aantal mogelijke programmatische invullingen voor het masterplan opgelijst. Het is aan de ontwerper van het masterplan om aan de hand van doorgedreven ontwerpmatig onderzoek dit programma van eisen te doorgronden en verder af te toetsen op haalbaarheid en ontwikkelingsmogelijkheden. De finale invulling van het projectgebied (Slachthuissite + Noordschippersdok + kades Lobroekdok) zal financieel haalbaar moeten zijn. De opdrachtgevers nemen de taak op zich deze financiële haalbaarheid te onderzoeken en te bewaken op basis van de nodige informatie die door de ontwerper wordt aangeleverd (bijvoorbeeld vloeroppervlakte, woontypologie, aandeel openbaar domein, parking, …).

De ontwerper van het masterplan zal door middel van een minicompetitie via de pool masterplannen worden geselecteerd.

De inhoud van de projectdefinitie werd intern stedelijk en met de private actoren afgestemd.

Participatie

Er wordt veel aandacht besteed in het project aan participatie. Op basis van de info- en participatiemomenten die er in het verleden plaatsvonden met betrekking tot Slachthuissite/Noordschippersdok/Lobroekdok bundelde ndvr (afkorting voor het Engelse endeavour) samen met de buurt een aantal adviezen en bevindingen vanuit de wijk. Ndvr staat de lokale bewonersgroep van de Damwijk, het Damcomité bij in het vorm geven van een inspraakproces rond de herontwikkeling van dit gebied. Deze nota, ‘Dam, een buurt in verandering’, werd als bijlage bij de projectdefinitie gevoegd.

De nota formuleert een aantal bekommernissen en wensbeelden vanuit de buurt. In de nota is ook het advies van het Damcomité op de herontwikkeling opgenomen. Negen aanbevelingen komen naar voor.

Het is aan de ontwerper om deze nota als input voor het masterplan te hanteren. Wanneer er tegenstrijdigheden zouden aanwezig zijn tussen de projectdefinitie, opgemaakt door de opdrachtgevers en de stad Antwerpen en de nota van ndvr, dient daar door de ontwerper een voorstel voor uitgewerkt te worden. 

Aangezien de kade van het Lobroekdok mee is opgenomen in het projectgebied en delen hiervan privaat eigendom zijn, dienen ook deze eigenaars te worden geïnformeerd.

Samenwerking

Voor het verdere proces dienen concrete afspraken gemaakt te worden die in de huidige samenwerkingsovereenkomst onvoldoende zijn bepaald. Zo legt de samenwerkingsovereenkomst vast dat er afspraken moeten worden gemaakt naar verdeling van kosten (aanleg publiek domein, nutsvoorzieningen, …) en opbrengsten (volume van ontwikkeling).

Aangezien er een deel van de Slachthuissite verkocht is, dient de samenwerkingsovereenkomst uitgebreid te worden met de nieuwe eigenaar.

Beiden worden opgenomen in een op te maken addendum bij de bestaande overeenkomst.