2015_CBS_00799 - District Antwerpen. Rio-link project CA/BV/2014/00338 - Inventarisatie en risicoanalyse ruien Antwerpen. Bestek (SWOU08871) - Goedkeuring

De kosten voor de gezamenlijke studie worden geraamd op 100.000,00 EUR (exclusief btw). Het aandeel van de stad bedraagt 70.000,00 EUR (exclusief btw). voor de financiering van deze studie heeft de bedrijfseenheid stadsontwikkeling de aanvraag tot bestelling 10128710 opgemaakt.

De ruien zijn voor de stad Antwerpen van historisch belang. Gedurende een lange periode was dit een open grachtensysteem voor de aanvoer van water voor de nijverheid en de afvoer van afvalwater en overtollig regenwater. Vanaf de 16de eeuw zijn de ruien systematisch overwelfd en overbouwd. Nog steeds vervullen ze een belangrijke functie in het afwateren van afvalwater en de afvoer en tijdelijke buffering van hemelwater. Als historisch erfgoed worden delen van de ruien ook toeristisch open gesteld.

De eigendomssituatie van de ruien is niet op alle plaatsen geheel duidelijk. Naast de openbare functie voor de afvoer van het water, vormen de gewelven immers ook vaak de fundering van de erboven staande gebouwen. Het beheer van de ruien werd bij het aanstellen van de rioolbeheerder AWW (in 2004 en 2010) en Water-link (vanaf 2015) niet opgenomen in de beheersovereenkomst.

De bedrijfseenheid stadsontwikkeling wenst over de ruien een afzonderlijke beheersovereenkomst voor te bereiden en stelt samen met Rio-link een studiebureau aan om de bestaande toestand van de ruien en actiepunten voor herstel te beschrijven. Rio-link is het dochterbedrijf van Water-link en Aquafin, dat instaat voor de uitvoering van de saneringsactiviteiten.

Rio-link staat in voor het beheer, onderhoud en vernieuwing van het openbare gemeentelijke rioleringsstelsel, uitgezonderd de ruien. De ruien omvatten ondermeer gewelven, fundamenten, kleppen en schuiven.

In de periode 2000 - 2003 zijn door Aquafin NV in opdracht van het Vlaamse Gewest aparte afwateringsleidingen voor het afvalwater (DWA) aangebracht, die aansluiten op de collector onder de Scheldekaaien. Het regenwater (RWA) stroomt af op de ruibodem in de richting van de Schelde. Omwille van de beperkte capaciteit van de DWA-leidingen en de frequente overstorting van gemengd water naar de rui, is de rui zelf nog aangesloten op de collector. Op langere termijn kan deze effectief omgevormd worden tot een gescheiden rioleringsstelsel. Bij hevige neerslag wordt het ruienstelsel gebruikt als tijdelijke buffer. Gestuurde schuiven en kleppen regelen de eventuele overstorting naar de Schelde en voorkomen dat de Schelde bij hoog getijde binnenstroomt. 

De afgelopen jaren zijn vaststellingen gemaakt op sommige plaatsen in de ruien over de slechte structurele toestand van het stenen gewelf en de afsluiters (kleppen en schuiven) aan de Schelde. In 2013 meldde Rio-link dat sommige terugslagkleppen niet degelijk functioneren, dat de toestand van de gewelven onder de Scheldekaaivlakte (de ruimonden) slecht is en dat op andere plaatsen in het ruistelsel afbrokkelend metselwerk of cementering zichtbaar is.

Een inventarisatie van de gebreken en een hersteladvies (inclusief raming van de kosten) van de meest ernstige situaties moet worden opgemaakt. Rio-link en de bedrijfseenheid stadsontwikkeling stellen voor om een extern studiebureau aan te stellen dat de schade in kaart brengt, de vereiste renovatietechnieken oplijst en een raming opmaakt. De studie onderzoekt ook de risico's van de gevolgen van instromend Scheldewater in de ruien middels simulatiemodellen.

De studieopdracht omvat:

• ten laste van de stad:
  inventarisatie van de structurele problemen;
  hersteladvies voor de meest ernstige schadegevallen.
• ten laste van Rio-link:
  risicoanalyse met betrekking tot wateroverlast in de ruien bij hoog waterpeil Schelde.

Rio-link zal als opdrachtgever optreden. De studie zal opgevolgd worden door een projectgroep, waarin zowel de stad als Rio-link vertegenwoordigd zijn. Rekening houdend met de resultaten van de studie zullen de actiepunten vertaald worden in een beheersovereenkomst tussen de stad en Rio-link.

De gemeenteraad keurde in zitting van 15 december 2014 (jaarnummer 01015) de overeenkomst over het rioolbeheer van de stad Antwerpen en de gemeentelijke saneringsverplichting van Water-link goed.

Artikel 38 van de wet op de overheidsopdrachten van 15 juni 2006 zegt dat in geval van een samengevoegde opdracht voor rekening van verschillende aanbestedende overheden en in voorkomend geval van privaatrechtelijke personen, duiden de betrokken personen de overheid of entiteit aan die in hun naam in de hoedanigheid van aanbestedende overheid zal optreden. De voorwaarden van de opdracht kunnen voorzien in een afzonderlijke betaling voor elk van die personen.