2015_CBS_00687 - Park Spoor Noord. Kindercampus - Omgevingsaanleg bouwprojecten. Definitief ontwerp - Goedkeuring

Het project Park Spoor Noord is het resultaat van een intensief participatietraject. Tijdens het plan- en ontwerpproces werden verschillende participatiemomenten, door specifieke betrokkenheid op de plek, georganiseerd. Evenementen zoals 'Trek je plan dag' en 'Park in Zicht' werden gekoppeld aan belangrijke mijlpalen in het planningsproces.

Het voorliggend definitief ontwerp van de omgevingsaanleg kadert in het goedgekeurd en ondertussen gerealiseerd Park Spoor Noord en wordt beschouwd als de omgevingsaanleg rond de bouwprojecten ter hoogte van Hardenvoort. Bijgevolg was er weinig ruimte voor inspraak.

Het definitieve ontwerp werd wel afgestemd met de eigenaars van de naastgelegen percelen en de buurt werd in oktober 2014 geïnformeerd via een nieuwsbrief, waarin onder andere melding werd gemaakt van de realisatie van de kindercampus tegen september 2015.

De gemeenteraad besliste op 18 oktober 2004 (jaarnummer 1938) het ontwerp bijzonder plan van aanleg ‘Stedelijk Park Spoor Noord’ definitief te aanvaarden.

Op 22 maart 2014 keurde het directiecomité van AG VESPA het aanbestedingsdossier goed voor de bouw van de kinder- en jongerencampus Hardenvoort. Het aanbestedingsdossier voor de nieuwe school werd opgemaakt door Buro II & Archi+I. De school bestaat uit een kleuterschool, een lagere school en een middenschool en heeft een capaciteit voor 680 leerlingen. Ze wordt gebouwd door AG VESPA in opdracht van AG Stedelijk Onderwijs. De nieuwbouw vormt samen met het voormalige opleidingsgebouw van de NMBS een campus. In het opleidingsgebouw bevinden zich het deeltijds kunstonderwijs en de buitenschoolse kinderopvang. Het bouwperceel voor de nieuwe campus situeert zich te Hardenvoort 55 en sluit visueel aan bij Park Spoor Noord. Het perceel maakt deel uit van het ruimtelijk uitvoeringsplan Dam West.

De hoofdingang van de nieuwe campus bevindt zich langs Hardenvoort. De toegangen tot de speelplaatsen zijn gelegen achteraan het perceel, tussen de nieuwbouw en het opleidingsgebouw. Hiertoe diende de omgevingsaanleg met de toegangswegen tot de speelplaatsen, alsook de wegen voor toegankelijkheid voor de brandweer, mee opgenomen te worden in het aanbestedingsdossier. De grenzen van het bouwperceel sluiten aan op:

• de drie private bouwprojecten langsheen Hardenvoort (projecten van de projectontwikkelaars ID Invest, Immpact en Vercity);
• de geplande aanleg voor de tramlijn Brabo 2;
• Park Spoor Noord.

De aansluitingen met de omliggende projecten werden ook mee opgenomen in het aanbestedingsdossier zodat er een samenhangend geheel kan worden gerealiseerd.

AG Stadsplanning maakte begin 2014 een voorontwerp op voor de heraanleg van de zone rondom de kinder- en jongerencampus en de woonontwikkelingen. Het voorontwerp moest aanzien worden als een referentieontwerp dat werd meegegeven aan Buro II & Archi+I bij het ontwerpen van de aansluitingen van de kinder- en jongerencampus met de omliggende projecten. In nauwe samenwerking met de dienst stadsontwikkeling/ontwerp en uitvoering heeft Buro II & Archi+I met deze informatie het definitief ontwerp opgemaakt. Dit definitief ontwerp schept duidelijkheid aan de private bouwpartners hoe de omgevingsaanleg rond hun projecten dient gerealiseerd en overgedragen te worden.

De omgevingsaanleg wordt ingericht als stedelijk park in overeenstemming met de parkaanleg, de architectuur, grammatica en beeldkwaliteit van het Park Spoor Noord.

• Enkel materialen toegepast in het Park Spoor Noord mogen gebruikt worden.
• Gemotoriseerd verkeer in deze zone is verboden, met uitzondering van laden en lossen en onderhoudsdiensten.
• Kruising van de zone met gemotoriseerd verkeer is enkel mogelijk in functie van het verlenen van toegang tot de parking van de naastliggende bebouwing.
• De inkomzone mag verhard worden conform de andere inkompartijen in het Park Spoor Noord.
• Verhardingen in functie van terrassen voor horeca, paden, toegangen en dergelijke zijn toegestaan.

Wat betreft de aansluiting met de aanleg van de trambaan Brabo 2 werd in het advies voor de stedenbouwkundige vergunning Brabo 2/Noorderlijn volgende opgenomen:
de nieuwe trambaan voor Brabo 2 maakt  een bocht onder het Hardenvoortviaduct tussen de pijlers van het viaduct. Net in deze zone van het park komen verschillende bewegingen samen omwille van volgend flankerend gebruik:

• een kinder- en jongerencampus voor 680 studenten die vanaf september 2015 operationeel zal zijn;
• zone voor graffitikunst onder het Hardenvoortviaduct;
• verbindende voetgangers- en fietspaden tussen park en het Eilandje;
• de veelgebruikte skatebowl;
• het park als gebruiksruimte.

De omgeving van het Hardenvoortviaduct is door de aanwezigheid van de kindercampus, paden, skatebowl en graffitiplek een uitgesproken speel- en hangplek met een hoge concentratie van kinderen en jongeren. Aangezien de beperkte zichtbaarheid door het bovenliggend viaduct en de obstakels onder de vorm van de betonnen kolommen, is daarom de kans reëel dat spelende kinderen en/of jongeren de trambaan in de bocht zullen overlopen. De veiligheid van de parkgebruikers is daarom een belangrijk aandachtspunt.

De veiligheid van de parkgebruiker moet voldoende worden gegarandeerd en indien nodig worden daarvoor de gepaste inrichtingsmaatregelen in overleg met de stad Antwerpen genomen. Het is evident dat de uitvoeringsplannen en werforganisatie Brabo2 / Noorderlijn en kindercampus dienen afgestemd te worden op elkaar.

Op 15 december 2014 (jaarnummer 181) gaf de districtsraad van Antwerpen gunstig advies op het definitief ontwerp omgevingsaanleg Park Spoor Noord van bouwprojecten ter hoogte van Hardenvoort op voorwaarde dat:

1. de voorziene voetpaduitstulpingen aan de schooltoegangen vergroend worden door middel van het aanplanten van voldoende grote bomen. Eventueel worden hiervoor de voetpaduitstulpingen vergroot;
2. de gelijkgrondse speelruimtes van de school zo worden ingericht dat zij buiten de schooluren publiek toegankelijk zijn;
3. de verharding van het terrein beperkt wordt tot het uiterste minimum;
4. er voor het weren van inrijdend autoverkeer zoveel mogelijk van groenelementen en bomen gebruik wordt gemaakt en zo weinig mogelijk van paaltjes;
5. de dolomietoppervlaktes worden vervangen door een waterdoorlatend materiaal en bij voorkeur worden vergroend.

Rol AG VESPA
AG VESPA begeleidt in opdracht van AG Stedelijk Onderwijs de bouw van de kindercampus. In deze opdracht zit tevens de omgevingsaanleg van deze nieuwbouw om het scholencomplex op een kwalitatieve manier in te bedden in het bestaande Park Spoor Noord. Naast de kindercampus worden momenteel nog drie andere private projecten gerealiseerd en/of afgewerkt die ook de omgeving rond hun gebouwen dienen aan te leggen en die deel uit maken van de parkrand.

Krachtlijnen van het ontwerp
Het definitief ontwerp van de omgevingsaanleg volgt de typische ontwerpelementen van Park Spoor Noord en is te beschouwen als het sluitstuk van Park Spoor Noord ter hoogte van Hardenvoort. Vandaar dat dit definitief ontwerp dezelfde vormentaal hanteert, zoals ook het RUP Dam-West oplegt:

• vlakken in zwarte monoliet beton als toegang tot het park met 1 of meerdere eivormige boomvakken;
• zitbanken en fietsenstallingen zoals elders in het park;
• een voetpad in zwarte betontegels (60 x 40 cm) aan de zijde van het park ter hoogte van Hardenvoort en rond het nieuwe bouwblok dat ontstaat door de drie private bouwprojecten;
• fietspaden in natuurkleurige beton;
• kasseien met groene voeg langsheen de wandelpaden;
• looppaden in dolomiet;
• aanleg van de ingangen tot de gebouwen en de toegang tot de eivormige speeltuin worden, zoals ook elders in het park, aangelegd in zwarte monoliet beton.

Het voorliggend ontwerp voorziet ook in twee hoofdtoegangen van waaruit verbindingen met de bestaande fiets- en wandelpaden gerealiseerd worden. Ook de twee hoofdingangen van het woningcomplex worden bereikbaar via een pad in het park. De toegangen tot het park worden bijkomend benadrukt door voetpaduitstulpingen, die tevens de rijweg versmallen.

In overleg met de verantwoordelijken van Park Spoor Noord worden in de bestaande ovalen boomvakken de losse steentjes vervangen door hansegrand wat beter is naar onderhoud toe.

Het ontwerp werd afgestemd met het centrum voor toegankelijkheid en de brandweer en de opmerkingen werden verwerkt.

De opmerkingen en/of voorwaarden van districtsraad Antwerpen werden bestudeerd.

1. In de voorziene voetpaduitstulpingen aan de schooltoegangen kunnen binnen de huidige contouren van het definitief ontwerp geen bomen geplant worden door een belangrijke ondergrondse leidingenkoker. De vergroening van de straat en de vergroting van de voetpaduitstulpingen worden best bekeken in een toekomstige en volledige heraanleg van Hardenvoort.
2. De vraag om de gelijkgrondse speelruimtes van de school buiten de schooluren publiek toegankelijk te maken maakt geen deel uit van het definitief ontwerp van het openbaar domein en moet worden opgenomen met AG Stedelijk Onderwijs. 
3. Er werd gestreeft om de verharding van het terrein te beperken tot het uiterste minimum, maar deze verharding is van belang in fuctie van de te verwachten bezoekersstroom voor de kindercampus en de Shelter. De achterzijde van de Shelter is open en verandert nu al bij slecht weer in een modderpoel. De verharding is tevens noodzakelijk in functie van circulatie- en opstelruimte brandweer en laad/losverkeer.
4. Er zal in de uitvoering waar mogelijk zoveel mogelijk gebruik gemaakt worden van natuurlijke elementen en zo weinig mogelijk van paaltjes voor het weren van inrijdend autoverkeer. 
5. Dolomiet is in principe waterdoorlatend materiaal, maar werd door het werfverkeer platgereden en verdicht waardoor plasvorming ontstaat. Dit zal worden bekeken en waar nodig vervangen. 
   
   Timing aanleg:
   De timing van de kindercampus is zeer bindend. In september 2015 opent de school zijn deuren.

De omgevingsaanleg wordt gefaseerd aangelegd:

• fase 1 : omgevingsaanleg kindercampus en private ontwikkeling gebouw Immpact;
• fase 2 : omgevingsaanleg projecten Vercity en ID Invest.