Met het besluit van de gemeenteraad van 20 maart 2000 (jaarnummer 619), aangepast bij het gemeenteraadsbesluit 21 oktober 2002 (jaarnummer 2307), kregen de districten de bevoegdheid over het decentraal publiek domein, groenvoorziening en openbare werken.
Het speel- en sportterrein aan de Corneel Jaspersstraat verkeert in slechte staat en de speeltuigen dienen vernieuwd te worden. Dit schept de opportuniteit om over te gaan tot een volledige heraanleg van het terrein, waardoor ook de algemene beeldkwaliteit verbetert.
De bedrijfseenheid stadsontwikkeling heeft, in samenwerking met verschillende bedrijfseenheden, de zone onderzocht en gekeken naar alternatieven voor de huidige inrichting. Dit is vertaald in een projectdefinitie en een concept.
De bedrijfseenheid stadsontwikkeling legt de projectdefinitie en het concept ter goedkeuring voor.
Situering en afbakening projectgebied
De projectzone is gelegen in de wijk ‘Groenenhoek’ te Berchem, aan de ene kant ligt het ringfietspad en aan de andere kant een hoog appartementsgebouw met parking. Het terrein bestaat uit enerzijds een formeel speelterrein en anderzijds een bosje.
Bestaande toestand
Het formele speelterrein wordt in de bestaande toestand omgeven door een gesloten groene buffer.
Het is bereikbaar over het grasveld, langs de parking (over een hoge boordsteen) en via een aarden olifantenpad vanaf het ringfietspad.
Het terrein is opgedeeld in een trapveld en een speeltuin, bestaande uit een zandbak met een groot speeltoestel en enkele losse speeltoestellen in het gras. Het trapveld verkeert in slechte staat, de speeltoestellen zijn verouderd en dienen vervangen te worden.
De zichtbaarheid vanaf de straat en het ringfietspad is beperkt. Het appartementsgebouw zorgt voor sociale controle.
Ten noorden van het formele speelterrein, is een verwilderd bosje gelegen. Het wordt nu voornamelijk gebruikt om rustig te wandelen (met de hond). Het bestaat uit struikgewas, hoge bomen en spontane onverharde paadjes.
Planningscontext
Het projectgebied is gelegen in woongebied.
Analyse
Op basis van de ingewonnen adviezen van de deskundigen werd de bestaande en nieuwe toestand grondig geanalyseerd en ontwerpmatig getoetst.
Karakter
Het karakter wordt grotendeels bepaald door de ligging tussen de Ring (ringfietspad) en (de parking van) een hoog flatgebouw. Het is besloten en omgeven door groen.
Toegankelijkheid
Het terrein is bereikbaar over het grasveld, langs de parking (over een hoge boordsteen) en via een aarden olifantenpad vanaf het ringfietspad.
De paden in het bosje zijn spontaan ontstaan en onverhard.
Milieu
Het terrein is gelegen in een groenzone in het bosschagelandschap. Dit zorgt enerzijds voor een aangename omkadering en visuele buffer naar de Ring toe, anderzijds beperkt dit de zichtbaarheid vanaf het ringfietspad en de straatkant. Hierdoor is het terrein minder bekend en de sociale controle beperkt.
Een screening in 2013 uitgevoerd door AG Stan (nu AG Vespa) geeft aan dat de ligging van het speelterrein langs de Ring gevolgen heeft voor de luchtkwaliteit en het geluidsniveau.
Gebruik
Er vond een bevraging plaats (2013) en een terugkoppeling (2014). Een groot deel van de respondenten komen niet vaak op het speelterrein. Het is er vuil en onveilig. De toestellen zijn verouderd. Er zijn suggesties opgegeven om het vuil op te ruimen, meer toestellen voor kleine kinderen en een skatepark. Een school in de buurt zag graag een afgesloten terrein met meer toestellen en speelgras.
De buurt stelt ook voor om rond een thema te werken zoals piraten, sprookjes, ridders en prinsessen of voertuigen. De buurt pleit ook voor meer meubilair zoals zitbanken, vuilbakken en picknicktafels. Buurtbewoners zijn vragende partij om de bestaande locatie te behouden, zodat zij visueel toezicht kunnen houden op terrein vanuit hun woning.
De buurtbewoners ervaren overlast van drugs, honden en zijn bezorgd dat het groen van het bosje zal wijken.
Mobiliteitsvoorwaarden
Niet van toepassing.
Randvoorwaarden
De voornaamste randvoorwaarde is het behoud van de aanwezige functies, waaronder sporten, spelen en verblijven met een mogelijke uitbreiding van het terrein met het bosje.
Tijdens de werken zal aandacht besteed worden aan de bescherming van de bomen. Wortelschade moet ten stelligste vermeden worden.
Verder wordt er rekening gehouden met de resultaten van de bevraging.
Er is een gunstig advies ontvangen voor het plaatsen van een sorteerstraat.
Ambitie
Het speelterrein wordt een aantrekkelijke, zichtbare en toegankelijke ruimte met diverse activiteiten en comfort voor iedereen. We kunnen er sporten, spelen of rustig verblijven in een groene omgeving. De algemene beeldkwaliteit wordt verbeterd, de verblijfs- en belevingswaarde worden geoptimaliseerd.
Concept
Na ontwerpend onderzoek werd een concept weerhouden waarbij de ambitie maximaal wordt gerealiseerd, rekening houdend met de randvoorwaarden. De krachtlijnen van het concept worden hier opgesomd.
Formeel speel- en sportterrein
De bestaande indeling van het formele speel- en sportterrein waarbij sporten in het zuidelijke deel plaats vindt en spelen in het noordelijke deel wordt behouden. Dit heeft voordelen naar bezonning toe en sociale controle vanuit het appartementsblok.
Het trapveld wordt vernieuwd.
De speelzone wordt ingericht met een samenhangende combinatie van luchtige/transparante spelobjecten. Er wordt een zone ingericht met laagdrempelige toestellen voor de allerkleinsten (0-3 jaar) waarbij de moeilijkheidsgraad geleidelijk aan verhoogt, om uit te monden in een zone met uitdagendere spelelementen (+4 jaar). De objecten worden grotendeels aan de noordkant van het terrein geplaatst. Ze gaan geleidelijk aan over van sterk formeel naar informele/natuurlijke spelaanleidingen. Op die manier ontstaat er een vloeiende overgang van het speelterrein naar het bosje en een herkenbare samenhang tussen beide terreinen. Er wordt gedacht aan een algemeen insectenthema voor zowel de speeltoestellen op het speelterrein als de spelelementen in het bosje.
Ter hoogte van die overgang van formeel naar informeel, langs het formele speelterrein ontstaat een scharnierpunt dat speels ingericht wordt met klemtoon op verblijven.
Op termijn kunnen er speelaanleidingen worden voorzien tussen de appartementsgebouwen richting de informele speelzone.
De toegangen tot het projectgebied worden logisch verplaatst, ze worden beter zichtbaar en bereikbaar. Op het oversteekpunt met de Corneel Jaspersstraat worden voetpaduitstulpingen voorzien om de oversteekbeweging te verkorten en de zichtbaarheid en bereikbaarheid voor alle weggebruikers te optimaliseren.
Een aantrekkelijk en speels pad zorgt voor de circulatie op het terrein zelf.
Dit pad kan bestaan uit een halfverharding aangevuld met losse houten latjes, dat als een lange duizendpoot over het terrein loopt. Deze begint aan de staart en mondt uit in een imaginair insectenhoofd. Dit wordt dan een ludieke en strak vormgegeven zitplek/verblijfsruimte.
Om het terrein te integreren in het bosschagelandschap en van buitenaf zichtbaar te maken wordt de groenbuffer rondom het terrein aangepast.
Aan de kant van het ringfietspad worden twee zichtassen gecreëerd door de bestaande groenmassa. Deze zichtassen kijken uit op een aantrekkelijk spelobject waardoor het speelterrein ook zichtbaar wordt vanaf het ringfietspad.
Aan de kant van het appartementsgebouw komt een buffer met doorkijkgroen (lage beplanting in combinatie met de bestaande bomen) zodat zichtbaarheid en sociale controle optimaal blijven.
(Speel)bosje
Op termijn kan het formele speelterrein aangevuld worden met het bosje.
In het bosje zelf worden drie bestaande toegangen benadrukt en versterkt met de aanwezigheid van een natuurlijk spelelement. Dit zijn subtiele ingrepen, als schakel in de verbindende speelstructuur met het formele speelterrein.
Een vierde bijkomende toegang kan op termijn gerealiseerd worden om de ontsluiting van het hele projectgebied te bevorderen.
De bestaande organisch gegroeide padenstructuur wordt behouden. Enkele van die bestaande paden worden op een zachte manier geformaliseerd/toegankelijk gemaakt voor een breder publiek.
Om de ruimte optimaal te benutten, moeten de mogelijkheden onderzocht worden om het intern hekwerk op termijn te verwijderen.
De gedefragmenteerde ruimte kan dan gebruikt worden om rustig van de stadsnatuur te genieten, te verblijven in een groene omgeving, een korte wandeling onder de hoge bomen te maken en vrij spelen in een wilde natuurlijke omgeving.
Het districtscollege keurt de projectdefinitie en het concept (12 september 2014) voor de heraanleg van het speel- en sportterrein in Corneel Jaspersstraat, in het district Berchem goed met volgende opmerkingen: