2014_DREK_00120 - Adviesraden en inspraak - Bekrachtiging districtsjeugdraad als adviesraad - Goedkeuring

Binnengemeentelijke decentralisatie
Met het collegebesluit van 16 maart 2000 (jaarnummer 3984) en het gemeenteraadsbesluit van 20 maart 2000 (jaarnummer 619) werden de bevoegdheden van de districten bepaald. Met het collegebesluit van 9 oktober 2002 (jaarnummer 11543) en het gemeenteraadsbesluit van 21 oktober 2002 (jaarnummer 2307) werden een aantal bevoegdheden van de districtsbesturen verder verfijnd. De districtsbesturen zijn bevoegd voor het lokaal jeugdbeleid.

Op 16 december 2013 (jaarnummer 828) keurde de gemeenteraad een vernieuwd werkkader betreffende de adviesraden en inspraak goed. Dit werkkader moet de bestaande raden nog meer open, representatief en effectief maken. Het vernieuwde kader zet vooral in op een optimaal gebruik van hedendaagse instrumenten voor inspraak en maximale inzet van districtsafvaardigingen voor beleidsadvisering.

Het goedgekeurde werkkader bevat volgende visie:

Een adviesraad adviseert het beleid – niet meer, niet minder. Het vormt het forum om noden en kansen vanuit het veld aan te kaarten bij het beleid, of het beleid te adviseren rond te nemen beslissingen. Een adviesraad neemt geen beslissing, maar geeft beargumenteerde input aan het beleid bij te nemen beslissingen. De districten hechten hier in hun bestuursakkoorden veel belang aan. Het huidig werkkader trekt de krijtlijnen waarbinnen de adviesraden hun werking vormgeven.

Deze adviesraden situeren zich in een ruimer kader van inspraak opgebouwd rond drie pijlers:

• open inspraak voor alle bewoners (of bepaalde doelgroepen);
• een adviesraad van gebruikers en/of aanbieders en hun conferentie van afgevaardigden;
• sectoroverleg.

Deze drie pijlers van inspraak vertrekken van volgende algemene werkingsvoorwaarde: elke Antwerpenaar heeft toegang tot een open, laagdrempelig, permanent en transparant adviesplatform.

• open: open voor de input van alle inwoners; zowel voor georganiseerde als individuele burgers;
• laagdrempelig: lage toetredingsvoorwaarden;
• permanent: continuïteit voor de beleidsperiode;
• transparant: duidelijk verstaanbare inhoud en makkelijk vindbaar voor geïnteresseerden;
• platform: fysiek en/of digitaal.

Het stadsbestuur maakte een bestuursakkoord op met nadruk op een versterkte rol voor de districten voor het lokaal cultuur-, sport- en jeugdbeleid. Dit betekent dat het stadsbestuur het mogelijk maakte om meer aandacht voor inspraak op districtsniveau te voorzien. Vandaar dat de gemeenteraad de keuze maakt om het zwaartepunt van de adviesraden te verschuiven van het stedelijk niveau naar het districtsniveau. Dil wil zeggen dat de jeugdraad van de stad Antwerpen gelijk is aan de som van de negen districtsjeugdraden. 

Doordat de erkenning en de organisatie van adviesorganen een bevoegdheid van de gemeenteraad is in combinatie met meer aandacht op districtsniveau voor inspraak van lokale cultuur, sport en jeugd, keurde de gemeenteraad een werkkader goed waarbinnen de districtsraden vervolgens de districtsadviesorganen kunnen erkennen en organiseren. 

Omwille van de juridische grond vanuit:

• het Gemeentedecreet;
• het decreet behoudende het stimuleren van het lokaal jeugdbeleid en het provinciaal jeugdbeleid;
• en het gemeenteraadsbesluit over inspraak en adviesraden;

zijn er voorwaarden voor het adviesorgaan districtsjeugdraad.

1. Hoofdopdracht adviesraden
De adviesraden hebben de opdracht om kwalitatieve adviezen af te leveren. 

Deze opdracht is tweeledig:

• advies geven op vraag van de stad Antwerpen en de districten;
• door middel van adviezen op eigen initiatief het beleid informeren over wat er leeft in de stad Antwerpen en de districten.

Een adviesraad wordt opgericht om de betrokkenheid en de inspraak van (alle) burgers te verzekeren:

•  bij beleidsvoorbereiding;
•  bij de uitwerking van de gemeentelijke dienstverlening;
•  en bij de evaluatie ervan.

De adviesraad neemt daarom ook de nodige initiatieven om de betrokkenheid en de inspraak te verzekeren van (alle) burgers.

2. Bijkomende opdracht adviesraden

• De districtsadviesraden sturen waar van toepassing een afvaardiging naar de beheersorganen van de lokale extern verzelfstandigde agentschappen (eva’s). De afgevaardigden moeten geen lid zijn van de adviesraad.
• De districtsadviesraden zorgen elk voor een afvaardiging in een conferentie, respectievelijk voor de domeinen cultuur, sport, jeugd en senioren.

3. Opdracht conferenties

• De conferenties zorgen voor afstemming en uitwisseling tussen de negen respectieve adviesraden.
• De conferenties zijn bevoegd voor het formuleren van adviezen over stedelijke aangelegenheden. Ze maken duidelijke afspraken om input te krijgen over stedelijke materies en stedelijke adviesvragen (door het betrekken van de districtsadviesraden of het werken met ad hoc werkgroepen).
• De conferenties duiden elk een contactpersoon/voorzitter en een secretaris aan. Deze personen staan in voor de praktische organisatie en de verslaggeving van de respectieve conferentie en zijn aanspreekpunt voor de administratie.
• De conferenties sturen waar van toepassing een afvaardiging naar de beheersorganen van de stedelijke extern verzelfstandigde agentschappen (eva’s).
• De vier conferenties komen minstens één maal per jaar samen om ervaringen uit te wisselen.
• De conferenties zijn vrij bijkomende personen uit te nodigen op hun vergadering. Deze personen hebben geen stemrecht.
• Wanneer er gestemd wordt, heeft elk district één stem. Minderheidsstandpunten worden genoteerd.

4. Algemene werkingsvoorwaarde voor inspraak en adviesraden:

• Elke Antwerpenaar heeft toegang tot een open, laagdrempelig, permanent en transparant adviesplatform.

5. Algemene voorwaarden

• De personen in een adviesraad behartigen de belangen van de sector en diens doelgroepen en niet de belangen van de eigen persoon en/of organisatie.
• De raden worden iedere zes jaar opnieuw samengesteld. Dit kan vanaf één jaar voor de installatie van een nieuw bestuur. Zo is de raad ingewerkt bij installatie van het nieuwe bestuur en kan ze effectief betrokken worden bij de opmaak van de nieuwe beleidsplannen. Leden kunnen op ieder moment aansluiten.
• Maximum twee derde van de leden van de adviesraden en hun conferenties zijn van hetzelfde geslacht. Dit betekent dat het ledenaantal voor minstens één derde uit mannen en minstens één derde uit vrouwen moet bestaan.
• Het lidmaatschap van een adviesraad kan niet als voorwaarde voor subsidiëring worden gesteld.
• De bevoegde districtsschepen kan als waarnemer de vergaderingen bijwonen.
• Alle districtsadviesraden duiden een contactpersoon/voorzitter en een secretaris aan. Deze personen staan in voor de praktische organisatie en de verslaggeving van de adviesraad.
• Naar analogie met het Gemeentedecreet (artikel 11) kunnen volgende personen geen lid zijn van een adviesraad:
  - politieke mandatarissen;
  - de echtgenoot, echtgenote of wettelijk samenwonende van een politiek mandataris uit het district van de betreffende adviesraad; ambtenaren uit de eigen sector.  

6. Specifieke voorwaarden voor de jeugdraad

• De maximum leeftijd van leden van de adviesraden is vastgelegd op 30 jaar. 
• De opdracht van de jeugdraden is om de inspraak en de betrokkenheid bij het beleid van kinderen, tieners en jongeren en van de jeugdverenigingen te verzekeren. Dit wil zeggen dat jeugdraden ervoor zorgen dat zoveel mogelijk kinderen, tieners, jongeren en jeugdverenigingen hun mening kunnen geven, op basis waarvan een gefundeerd advies opgesteld wordt.

 7. Voorwaarden gemeenteraad voor de conferentie van afgevaardigden

• Een of twee afgevaardigde(n) per district nemen deel aan de conferentie, zodat individuele deelname geen drempel voor inspraak vormt. De afvaardiging kan gebaseerd zijn op een pool van drie afgevaardigden.
• De conferentie benoemt een voorzitter en een secretaris die als contactpersoon fungeren.

8. Om bovenstaande redenen werkt de districtsjeugdraad op volgende wijze bij een adviesvraag. Wanneer de districtsjeugdraad een adviesvraag binnenkrijgt worden vier stappen doorlopen.

• De districtsjeugdraad beslist om wel of niet op de adviesvraag in te gaan. Dit doen de leden van de jeugdraad door na te gaan of de adviesvraag relevant is voor het belang van minstens één van de vier doelgroepen: kinderen van 6 tot en met 9 jaar; tieners van 10 tot en met 14 jaar; jongeren van 15 tot en met 26 jaar of jeugdverenigingen voor personen van 6 tot en met 30 jaar.
• De districtsjeugdraad kiest een geschikte aanpak om de relevante doelgroepen te betrekken.
• De districtsjeugdraad kiest een geschikte aanpak om het advies te schrijven.
• De districtsjeugdraad geeft een akkoord aan de jeugdconsulent voor het agenderen van het advies op het districtscollege en de districtsraad.

Op basis van het Gemeentedecreet van 15 juli 2005; artikel 11, artikel 199, artikel 200, artikel 284; zijn er juridische voorwaarden waaraan het adviesorgaan jeugdraad moet voldoen.

Artikel 11 met betrekking tot onverenigbaarheden van mandaten:

• de leden van het operationeel, administratief of logistiek kader van de politiezone waar de gemeente toe behoort;
• de personeelsleden van de gemeente in kwestie of van de gemeentelijke extern verzelfstandigde agentschappen van de gemeente, met uitzondering van de vrijwillige brandweerlieden en de vrijwillige ambulancediensten;
• politieke mandatarissen;
• de bloedverwanten tot en met de tweede graad, de aanverwanten in de eerste graad of echtgenoten in de gemeenteraad van een zelfde gemeente. Voor de toepassing van deze bepaling worden personen die een verklaring van wettelijke samenwoning als vermeld in artikel 1475 van het Burgerlijk Wetboek hebben afgelegd, met echtgenoten gelijkgesteld.

Artikel 199

De gemeenteraad neemt initiatieven om de betrokkenheid en de inspraak van de burgers of van de doelgroepen te verzekeren bij de beleidsvoorbereiding, bij de uitwerking van de gemeentelijke dienstverlening en bij de evaluatie ervan.

Artikel 200

• § 1. Onder voorbehoud van de toepassing van de op dit gebied geldende wettelijke en decretale bepalingen, kan alleen de gemeenteraad overgaan tot de organisatie van raden en overlegstructuren die tot opdracht hebben op regelmatige en systematische wijze het gemeentebestuur te adviseren.
• § 2. Ten hoogste twee derde van de leden van de hier bedoelde raden en overlegstructuren is van hetzelfde geslacht. Zoniet kan niet op rechtsgeldige wijze advies worden uitgebracht.
• § 3. De gemeenteraad stelt de nadere voorwaarden vast voor de representativiteit en regelt de samenstelling, de werkwijze en de procedures van de hier bedoelde raden en overlegstructuren. Daarbij wordt uitdrukkelijk bepaald op welke wijze het gevolg dat aan de adviezen wordt gegeven, zal worden meegedeeld. De gemeenteraad waakt erover dat de nodige middelen ter beschikking worden gesteld voor de vervulling van de adviesopdracht. De verslagen en einddocumenten van de hier bedoelde raden en overlegstructuren worden meegedeeld aan de gemeenteraad.
• § 4. Gemeenteraadsleden en leden van het college van burgemeester en schepenen kunnen geen stemgerechtigd lid zijn van de hier bedoelde raden en overlegstructuren.

Artikel 284

• Artikel 199 en artikel 200 van het decreet van de Nieuwe Gemeentewet zijn eveneens van toepassing op de districtsraden, met dien verstande dat reglementen en verordeningen eveneens niet strijdig mogen zijn met de besluiten van het schepencollege en de gemeenteraad. De politieverordeningen moeten bovendien goedgekeurd worden door de gemeenteraad voor ze van toepassing kunnen zijn.

Op basis van het decreet van 6 juli 2012 houdende het stimuleren van het lokaal jeugdbeleid en het provinciaal jeugdbeleid zijn er juridische voorwaarden waaraan het adviesorgaan moet voldoen.

Artikel 2 
In dit decreet wordt verstaan onder jeugdraad: adviesorgaan dat is opgericht om de betrokkenheid en de inspraak van kinderen en jongeren te verzekeren bij de beleidsvoorbereiding, bij de uitwerking van de gemeentelijke dienstverlening en bij de evaluatie ervan, inzonderheid de voorbereiding en uitvoering van het meerjarenplan van de gemeente of dat is opgericht om de betrokkenheid en de inspraak van kinderen en jongeren te verzekeren bij de voorbereiding en uitvoering van het jeugdbeleid van de Vlaamse Gemeenschapscommissie.

Artikel 5
§1. Om voor subsidiëring in aanmerking te komen en met het oog op de organisatie van het overleg en de inspraak bij de voorbereiding en de uitvoering van het jeugdbeleid, inzonderheid in het kader van het meerjarenplan, richt de gemeenteraad een jeugdraad op of erkent de gemeenteraad een al bestaande jeugdraad.

§2. De volgende personen zijn lid van de gemeentelijke jeugdraad:

• de afgevaardigde van de geïnteresseerde plaatselijke jeugdwerkinitiatieven die een actieve werking of rekrutering kunnen aantonen ten aanzien van kinderen en jongeren uit de gemeente;
• geïnteresseerde kinderen en jongeren uit de gemeente, gecoöpteerd door de jeugdraad;
• politieke mandatarissen kunnen geen lid zijn van de jeugdraad;
• het lidmaatschap van de jeugdraad kan niet als voorwaarde voor lokale subsidiëring worden gesteld.

§3. Het college van burgemeester en schepenen toont aan dat ze advies vraagt aan de jeugdraad over alle aangelegenheden die betrekking hebben op het jeugdbeleid, ook bij de opmaak van het meerjarenplan. De jeugdraad kan op eigen initiatief advies uitbrengen over alle aangelegenheden die betrekking hebben op kinderen en jongeren. Het college van burgemeester en schepenen en het College van de Vlaamse Gemeenschapscommissie motiveren bij het nemen van beslissingen waarom het college het advies van de jeugdraad niet of maar gedeeltelijk volgt.

§4. De gemeenteraden en de Vlaamse Gemeenschapscommissie bepalen de nadere voorwaarden van de werking van de jeugdraad, en in elk geval:

• de maatregelen waarmee het recht op informatie van de jeugdraad ten aanzien van het college van burgemeester en schepenen of van het College van de Vlaamse Gemeenschapscommissie wordt gewaarborgd;
• de wijze waarop de jeugdraad wordt ondersteund;
• de wijze waarop het college van burgemeester en schepenen of het College van de Vlaamse Gemeenschapscommissie een gemotiveerd standpunt over de uitgebrachte adviezen inneemt;
• maatregelen met betrekking tot de openbaarheid van de adviezen en de werkzaamheden van de jeugdraad.

Op basis van het gemeenteraadbesluit van 16 december 2013 (jaarnummer 828) betreffende de "Adviesraden en inspraak. Vernieuwde aanpak inspraak, advies en medebeheer adviesorganen cultuur, sport, jeugd en senioren."  zijn er juridische voorwaarden waaraan het adviesorgaan jeugdraad moet voldoen.

Met behulp van een traject in samenwerking met de stedelijke jeugddienst, de districtsjeugdraad en de districtsjeugddienst kwam deze werking van de jeugdraad tot stand.

Overzicht fasering: