Geothermie of aardwarmte is een energiebron waarbij nauwelijks emissies van CO2 of andere stoffen vrijkomen. Ze is in Vlaanderen lokaal beschikbaar en draagt bij tot de diversificatie van de energievoorziening. Geothermie kan ook de leveringszekerheid van de energietoevoer verhogen.
Voor de diepe geothermie (dieper dan 500 meter) waren het potentieel en de toepassingsmogelijkheden minder gekend. Een aantal barrières houden een wijdverspreide implementatie van diepe geothermische systemen in onze regio tegen. Dit zijn met name een beperkte kennis van het effectieve potentieel van de ondergrond en individuele aquifers (watervoerende lagen), concrete implementatievoorbeelden, een omvattend regelgevend kader en de hoge initiële investeringen.
Met het grensoverschrijdende Interreg‐project “GEOHEAT‐APP” wilden VITO, Grontmij en TNO de concrete haalbaarheid van deze energiebron nagaan in de grensregio Vlaanderen‐Nederland (de studie bekeek inclusief het grondgebied van de stad Antwerpen).
De stad was één van de cofinanciers van het onderzoek.
Verloop van de studie
In de eerste fase werden grensoverschrijdende geologische 3D-kaarten van vier watervoerende lagen die voor de winning van aardwarmte in aanmerking komen, opgesteld. De kaarten werden vervolgens gebruikt om het lokale geothermische potentieel van de 4 watervoerende lagen te berekenen. Daarnaast werd een inschatting van het geothermisch potentieel van breuken en breukzones in het projectgebied gemaakt.
Daarna werd een vereenvoudigd kostenmodel opgesteld dat toelaat een eerste inschatting te maken van de kostprijs van een concreet geothermisch project, in het bijzonder voor de benutting van de warmte bovengronds en de warmteleidingen die daarvoor nodig zijn. In een volgende fase werden geothermische energieconcepten voor zes voorbeeldstudies, verdeeld over het projectbied, meer in detail uitgewerkt. Een van de voorbeeldstudie ging over de toepassing van intermediaire geothermie op Antwerpen Luchtbal.
Conclusies voor de stad Antwerpen
De algemene resultaten laten zien dat er interessante kansen liggen voor de toepassing van deze duurzame en hernieuwbare energiebron in het grensgebied Vlaanderen - Nederland. Specifiek voor de stad Antwerpen is het potentieel uiterst beperkt. Dit is enkel aanwezig in het noorden van de stad (Ekeren, Berendrecht, Zandvliet) op de grens met Stabroek en Kapellen.
Op basis van het geologisch onderzoek is het Krijt de enige watervoerende laag die in aanmerking komt voor diepe geothermie. De top van het Krijtreservoir bevindt zich op een diepte van 490 meter. Bij een temperatuur van ca. 25°C levert deze bron een vermogen van 0,4 Megawatt thermisch vermogen met een waarschijnlijkheid van 50 procent.
De temperatuur en de daar bijhorende vermogens van een diepe geothermische bron op grondgebied van de stad Antwerpen, sluiten de haalbaarheid uit.
Het college neemt kennis van de resultaten over het potentieel van diepe geothermie op grondgebied van de stad Antwerpen. De temperatuur en de daar bijhorende vermogens van een diepe geothermische bron op grondgebied van de stad Antwerpen, sluiten de haalbaarheid uit.