2014_DCBO_00326 - Cultuur. Vzw lokaal cultuurbeleid district Borgerhout - Oprichting. Motiveringsverslag. Statuten. Advies - Goedkeuring

Artikel 245 §2 van het Gemeentedecreet bepaalt dat het college een motiveringsverslag dient te maken waarin de voor- en nadelen van externe verzelfstandiging in de gekozen vorm worden afgewogen.

Artikel 245 § 3 Gemeentedecreet bepaalt dat de statuten van een extern verzelfstandigd agentschap in privaatrechtelijke vorm (een eva-vzw) moeten worden goedgekeurd door de gemeenteraad.

Artikel 246 § 4 van het Gemeentedecreet bepaalt dat de gemeenteraad bij de samenstelling van de organen rekening kan houden met de samenstelling van de districtsraad voor zover de gemeentelijke vennootschap, vereniging of stichting belast is met de verwezenlijking van welbepaalde beleidsuitvoerende taken van gemeentelijk belang die uitsluitend bevoegdheden van het district betreffen.

Het oorspronkelijke decreet lokaal cultuurbeleid van 13 juli 2001 en het nieuwe decreet van 6 juli 2012 stimuleert de gemeenten om te komen tot een kwalitatief en integraal cultuurbeleid en legt een belangrijke verantwoordelijkheid voor het ontwikkelen van zulk geïntegreerd cultuurbeleid bij de lokale besturen. Elk gemeente- of stadsbestuur wordt aangespoord om een visie hierover te ontwikkelen en een plan op te stellen waarin de geïntegreerde werking in het geheel en de specifieke werking van de verschillende partners daarbinnen beschreven wordt.

In uitvoering van het decreet werd in het cultuurbeleidsplan van 2008-2013 de samenwerking tussen alle partners van het lokaal cultuurbeleid en het komen tot één geïntegreerde plan als een belangrijke doelstelling opgenomen. Daarbij werd vooral aandacht besteed aan de samenhang tussen de verschillende onderdelen of sectoren van het lokaal cultuurbeleid en werd er aangegeven op welke manier er concreet kon samengewerkt worden om te komen tot de realisatie van dat ene geïntegreerde beleid. De samenwerking tussen de partners en de geïntegreerde werking situeert zich grotendeels in de districten. Daarom werd beslist om voor de realisatie hiervan over te gaan tot de oprichting van een vzw lokaal cultuurbeleid in elk district.

De gemeenteraad besliste op 25 februari 2008 (jaarnummer 318) tot de omvorming van de acht bestaande vzw’s financieel beheer van de cultuurcentra om te vormen tot acht vzw’s lokaal cultuurbeleid. Dit betekende een vzw voor elk district behalve Borgerhout, daar was namelijk geen stedelijk cultuurcentrum met bestaande vzw werkzaam die kon omgevormd worden. De oprichting van een nieuwe vzw was op dat ogenblik niet mogelijk omdat de statuten niet conform waren met het gemeentedecreet wat de samenstelling van de bestuursorganen betrof.  

Bij de omvorming van deze vzw’s werd gekozen voor een extern verzelfstandigd agentschap (EVA) in privaatrechtelijke vorm als de meest aangewezen rechtsvorm. Enkel deze rechtsvorm laat de vzw’s lokaal cultuurbeleid toe om ook externe partners op een structurele manier in de vzw te betrekken. De vzw is de privaatrechtelijke rechtsvorm bij uitstek aangezien het partnerschap een maatschappelijk belang nastreeft en geen winstoogmerk heeft.

Door de wijziging van artikel 246 van het Gemeentedecreet wordt het nu wel mogelijk om een nieuwe EVA-vzw op te richten waarbij de samenstelling van de bestuursorganen de politieke realiteit van de districten weerspiegelt, daarom wordt overgegaan tot de oprichting van de vzw lokaal cultuurbeleid district Borgerhout.  

Op 3 oktober 2014 beslist het college (jaarnummer 9757) om de statuten voor de oprichting van de EVA-vzw voor advies voor te leggen aan de districtsraad van het district Borgerhout en daarna ter goedkeuring aan de gemeenteraad van 15 december 2014.

De vereniging draagt de naam vereniging zonder winstoogmerk of bij afkorting vzw ‘lokaal cultuurbeleid district Borgerhout’.

De vereniging heeft het statuut van een gemeentelijk extern verzelfstandigd agentschap in privaatrechtelijke vorm in de zin van het Gemeentedecreet van 15 juli 2005.  

De maatschappelijke zetel van de vereniging is gevestigd in het gerechtelijk arrondissement Antwerpen op het adres:

Vzw lokaal cultuurbeleid district Borgerhout, Moorkensplein 1 - 2140 Borgerhout

De vereniging heeft tot doel het lokaal cultuurbeleid in het district Borgerhout te bevorderen. 

De vzw heeft bijgevolg als opdracht om:

• de realisatie van opdrachten lokaal cultuurbeleid te combineren met een versterken van de lokale culturele uitstraling en de betrokkenheid van bewoners en andere actoren in het district;
• de gezamenlijke acties te bundelen en coördineren van enerzijds de districtsactoren lokaal cultuurbeleid – zoals de bibliotheek en de cultuurdienst – en anderzijds de de facto als cultuurcentra voor het district erkende privaatrechtelijke vzw’s ‘Werkhuys’ en ‘De Roma’, en het kunstencentrum ‘Rataplan’;
• een flexibel en efficiënt financieel beheer uit te werken, toe te passen en te controleren met het oog op de verwezenlijking van de doelstellingen lokaal cultuurbeleid in het district;
• projecten binnen deze doelstellingen te ondersteunen;
• in aanvulling van de stedelijke en districtsbetoelaging, te helpen bij het verwerven van bijkomende middelen onder meer subsidies, sponsoring, verkoop (tickets, publicaties, merchandising …),  giften en andere om de gestelde doelstellingen te bereiken. 

De vereniging mag alle verrichtingen doen, welke rechtstreeks of onrechtstreeks betrekking hebben op haar doel of van aard zijn de verwezenlijking ervan te begunstigen, mits inachtneming van de bepalingen die voorzien zijn in de samenwerkingsovereenkomst tussen het stadsbestuur en de vereniging.

Voor elke verzelfstandiging legt het Gemeentedecreet een uitdrukkelijke verplichting op tot motivering. De gemeenteraad beslist over de verzelfstandiging, en moet dus de voor – en nadelen van de verschillende beheersvormen tegen elkaar afwegen en aannemelijk maken dat de voordelen opwegen tegen de nadelen. Uitgangspunt is dat het beheer binnen de stedelijke diensten de regel is en dat men pas kan overgaan tot een vorm van externe verzelfstandiging als daar goede motieven voor zijn.

De aanzet voor deze motivering moet gegeven worden in een motiveringsverslag dat wordt opgesteld door het college van burgemeester en schepenen. Deze motivering moet volgens de toezichthoudende overheid ook gebeuren voor de omvorming naar en het behoud van een extern verzelfstandigde entiteit in privaatrechtelijke vorm.

Door middel van voorliggend besluit wordt het door het college goedgekeurde motiveringsverslag voor de huidige vzw als keuze van de meest aangewezen rechtsvorm ter kennisname aan de districtsraad voorgelegd.

Hieruit blijkt dat volgens het college een EVA-vzw de meest aangewezen vorm is om de activiteiten van de entiteit uit te voeren. Aangezien het hier gaat om een vzw belast met de verwezenlijking van welbepaalde taken van gemeentelijk belang die uitsluitend bevoegdheden van het district betreffen, wordt aan de districtsraad gevraagd om het ontwerp van statuten van de vzw lokaal cultuurbeleid district Borgerhout te adviseren.

Een samenwerkingsovereenkomst met de stad Antwerpen zal op latere datum worden afgesloten.

Advies cultuurraad Borgerhout:

13 oktober 2014, het bestuur van de Cultuurraad vindt deze statuten goed en duidelijk leesbaar. Het bevat tevens grondige uitgetekende structuur over de samenstelling en bevoegdheden. We kunnen dit dan ook als gunstig en positief adviseren. Echter zijn er opmerkingen bij de regel A-1 voor de samenstelling. Het is aan het bestuur van de cultuurraad om een zo brede mogelijk oproep te doen in de algemene vergadering om mensen te motiveren en stimuleren om in deze vzw als vertegenwoordiger van de cultuurraad te zetelen.

Advies cultuurplatform Borgerhout:

Het cultuurplatform van Borgerhout nam op 23 oktober 2014 kennis van de ontwerpstatuten voor de vzw Lokaal cultuurbeleid Borgerhout en formuleert hierbij een gunstig advies mits voorstel tot aanpassing van volgende aspecten:

1) Bij artikel 5: om misverstanden te voorkomen is het beter deze zin te herformuleren als volgt: "De gezamelijke acties van enerzijds ... en anderzijds ... te bundelen en te coördineren."

2) Bij artikel 24 met betrekking tot de samenstelling van de raad van bestuur:

• Het platform is er voorstander van om voor de drie vzw’s vertegenwoordigd in het cultuurplatform telkens een stemgerechtigde bestuurder te voorzien, zoals dat ook in het oorspronkelijke opzet was voorzien. 
• Om binnen de logica te blijven dat het ledenaantal in categorie A telkens 1 stem meer heeft dan categorie B, is het voor de hand liggend dat deze drie bestuurders als deskundigen in categorie B zouden worden aangesteld.
• Het is daartoe aangewezen de verhouding tussen gebruikers en (professionele) deskundigen in de vertegenwoordiging vanuit de cultuurraad vast te leggen in 50% voor elk, zodat er een defacto stemgerechtigde vertegenwoordiging vanuit Roma/Werkhuys/Rataplan gerealiseerd kan worden via de cultuurraad.
• Het lijkt ons ook transparanter indien in art. 24 van de statuten ook de namen van de drie vzw’s zouden vermeld worden (zoals in artikel 5 het geval is), zodat daar geen misverstanden of onduidelijkheden over kunnen ontstaan.

3) Bij artikel 33: Bijkomend rijst er nog een vraag over art. 33 - samenstelling directiecomité. Indien het bedoeling is dat de huidige cultuurplatform Borgerhout overgaat in dat directiecomité, lijkt het opportuun dat er geen maximum aantal van 5 leden wordt voorzien omdat dat niet overeenstemt met de praktijk.  

Advies district Borgerhout:

1. Herformulering van een paragraaf onder artikel 5 (maatschappelijk doel – beleidsvoorbereidende en beleidsuitvoerende taken van gemeentelijk belang – bevoegdheden), waardoor De gezamenlijke acties te bundelen en coördineren van enerzijds de districtsactoren lokaal cultuurbeleid – zoals de bibliotheek en de cultuurdienst – en anderzijds de de facto als cultuurcentra voor het district erkende privaatrechtelijke vzw’s “Werkhuys” en “De Roma” en het kunstencentrum “Rataplan” wijzigt in: De gezamenlijke acties van enerzijds de districtsactoren lokaal cultuurbeleid – zoals de bibliotheek en de cultuurdienst – en anderzijds de de facto als cultuurcentra voor het district erkende privaatrechtelijke vzw’s ‘Werkhuys’ en ‘De Roma’ en het kunstencentrum ‘Rataplan’ te bundelen en coördineren.

2. Artikel 24 (samenstelling van Raad van Bestuur): de districtsraad van Borgerhout wenst de huidige twee categorieën (A: aangeduid door districtsraad Borgerhout / B: aangeduid door cultuurraad Borgerhout) uit te breiden tot drie categorieën waarbij:
   A: aangeduid door de districtsraad Borgerhout (blijft behouden);
   B: aangeduid door de cultuurraad Borgerhout waarbij aanvullend de verplichting wordt geformuleerd om in deze afvaardiging de samenstelling van de cultuurraad te weerspiegelen (dus een afvaardiging van elke categorie die in de cultuurraad vertegenwoordigd is: deskundigen, professionelen en gebruikers) en dit teneinde de representativiteit van de afvaardiging vanuit de cultuurraad te vrijwaren;
   C: op voordracht van de cultuurcoördinator en bekrachtigd door de districtsraad, wordt aan de Roma, Rataplan en Werkhuys gevraagd om een vertegenwoordiger aan te duiden die voor zijn/haar organisatie in de Raad van Bestuur van de vzw zal zetelen als stemgerechtigd lid;
   waarbij: het aantal afgevaardigden B+C= A – 1

3. Artikel 33 (samenstelling Directiecomité): de districtsraad van Borgerhout vraagt om geen maximaal aantal leden te voorzien.

Motivering bij punt 1: Dit om verwarring te voorkomen. Immers, nu zou men kunnen interpreteren dat de vzw LCB Borgerhout ook de werking van Rataplan, ‘t Werkhuys en de Roma moet coördineren.

Motivering bij punt 2: Het huidig Borgerhouts Platform Lokaal Cultuurbeleid functioneert niet als een louter uitvoerend apparaat maar wel als een beleidsorgaan. De partners van dit Platform – Rataplan, ’t Werkhuys en de Roma – stippelen momenteel actief mee het Borgerhouts cultuurbeleid uit. Deze werking willen we behouden in de nieuwe vzw Lokaal Cultuurbeleid Borgerhout. Om hun huidige taak te kunnen blijven vervullen, is het cruciaal dat deze partners als stemgerechtigde leden worden opgenomen in de Raad van Bestuur van de vzw Lokaal Cultuurbeleid Borgerhout.

Motivering bij punt 3: Dit teneinde de mogelijkheid te voorzien om het huidig Platform Lokaal Cultuurbeleid Borgerhout te laten opgaan in het Directiecomité.

Artikel 245 van het Gemeentedecreet handelt over de mogelijkheid tot oprichting van een vereniging zonder winstoogmerk belast met de verwezenlijking van welbepaalde beleidsuitvoerende taken van gemeentelijk belang, over het motiveringsverslag en de goedkeuring statuten.