2014_CBS_12303 - Masterplan Scheldekaaien. Deelproject Droogdokkenpark - Fasering en mobiliteit - Goedkeuring

Masterplan Scheldekaaien
In 2005 keurde de Vlaamse regering het geactualiseerde Sigmaplan goed, waarin bepaald wordt dat de waterkering ter hoogte van de stad Antwerpen van 8,35 meter TAW (Tweede Algemene Waterpassing) tot 9,25 meter TAW wordt opgehoogd om de stad Antwerpen in de toekomst te blijven beschermen tegen overstromingen.

Op 9 juli 2010 (jaarnummer 8556) keurde het college het Masterplan Scheldekaaien goed. Het Masterplan Scheldekaaien vormt het richtinggevend document voor alle uitvoeringsprojecten bij de heraanleg van de Scheldekaaien. In het Masterplan Scheldekaaien krijgt het Droogdokkeneiland een bestemming als grootstedelijk park en uitwaaiplek. De waterkering ter hoogte van het Droogdokkeneiland is in het Masterplan Scheldekaaien ingetekend als een vaste dijk langs een zachte oever.

RUP Droogdokkeneiland
Het gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) Droogdokkeneiland werd door de gemeenteraad definitief vastgesteld op 23 september 2013 (jaarnummer 00528) en werd vervolgens door de deputatie goedgekeurd op 28 november 2013. Het RUP voorziet een bestemmingswijziging in het projectgebied van KMO-zone naar gebied voor gemengde functies, groen en centrumfuncties. Deze bestemmingswijziging was noodzakelijk om het Droogdokkenpark te kunnen realiseren.

Uitvoeringsproject Droogdokkenpark
Op 19 november 2010 (jaarnummer 14260) keurde het college de projectdefinitie voor het Droogdokkenpark goed. Op 15 juli 2011 besliste de raad van bestuur van AG Stadsplanning om de studieopdracht voor het ontwerp en de uitvoering van de inrichting van het Droogdokkenpark aan de Tijdelijke Vereniging Van Belle & Medina architects en Vogt Landscape Architects te gunnen. De toekenning van deze studieopdracht gebeurde via de procedure van de Open Oproep van de Vlaamse Bouwmeester.

Op 2 maart 2012 (jaarnummer 2201) besliste het college om de circulatiebeperking op het Droogdokkeneiland principieel goed te keuren. Op 13 juli 2012 keurde het college het voorontwerp van het Droogdokkenpark goed (jaarnummer 07428).

Op 29 november 2013 (jaarnummer 12152) nam het college kennis van het tussentijds ontwerp van het Droogdokkenpark en werd kennis genomen van een aantal sleutelkwesties voor de opmaak definitief ontwerp. Het college besliste om de principebeslissing van het invoeren van een circulatiebeperking terug te schroeven en de Droogdokkenweg als ontsluitingsstructuur voor het Droogdokkeneiland in te richten. Het college nam kennis van het feit dat de timing voor de uitvoering van het park afhankelijk is van de timing voor het openstellen van de Droogdokkenweg. 

Na overleg tussen AG VESPA en het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen worden nu concrete afspraken gemaakt over de fasering en de mobiliteit op het Droogdokkeneiland.

De uitvoering van het Droogdokkenpark kan pas starten na het openstellen van de Droogdokkenweg.
Het Droogdokkenpark integreert de verhoogde waterkering van 9,25 meter TAW door middel van een groene dijk. De nieuwe waterkering ligt meer landinwaarts dan de huidige dijk om een groter en kwalitatiever slikken- en schorrengebied te ontwikkelen.

De Droogdokkenweg wordt de toekomstige noord-zuid-ontsluitingsstructuur voor het gemotoriseerd verkeer op het Droogdokkeneiland en wordt ook ingericht als route voor uitzonderlijk vervoer. De Droogdokkenweg zelf is momenteel een private weg ten dienste van de haven. Ten oosten en ten westen van de Droogdokkenweg is de droogdokkensite in gebruik door Algemene Werkhuizen Noord (AWN), een interne dienst van het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen.

De realisatie van de nieuwe waterkering én het behoud van de huidige ontsluiting via de Sloepenweg is niet mogelijk, aangezien de Sloepenweg deels buitendijks komt te liggen. De Droogdokkenweg dient in de fasering bijgevolg eerst te worden heraangelegd. Op die manier wordt de toegankelijkheid voor gemotoriseerd verkeer tijdens de werken ook meteen gegarandeerd.

Het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen (GHA) stelt dat het openstellen van de Droogdokkenweg vóór de verhuis van AWN niet haalbaar is omwille van:

• de activiteiten van AWN vinden plaats aan weerszijden van de Droogdokkenweg. Dit houdt frequente kruisingen van materiaal en medewerkers in, doorgaans aan lage snelheid. Op de Droogdokkensite zijn ongeveer 160 personeelsleden tewerkgesteld. Interne verhuisbewegingen om alle bedrijvigheid naar de overkant van de Droogdokkenweg te verhuizen is onhaalbaar gezien de korte termijn en de hieraan gekoppelde kosten.
• de huidige Droogdokkenweg is slechts geschikt voor uitzonderlijk vervoer na afbraak van enkele gebouwen die momenteel nog in gebruik zijn door AWN. Een nieuwbouw van benodigde gebouwen, een afbraak van betreffende gebouwen en een openstelling voor uitzonderlijk vervoer is onhaalbaar gezien de korte termijn de hieraan gekoppelde kosten. 
• om de bedrijvigheid rond de droogdokken te garanderen heeft de site een gedwongen open karakter. Bijgevolg is het onmogelijk om onbevoegde personen, die de talrijke risico’s op de site niet kunnen inschatten, te beletten om af te dalen in de droogdokken, en om gangways, stellingen, droogdokdeuren of andere constructies te betreden. Dezelfde onmogelijkheid om de site af te schermen zou bij het openstellen van de Droogdokkenweg de bedrijfseigendommen en in behandeling zijnde tuigen blootstellen aan vandalisme en diefstal. 
• de hoofdlijnen van voormelde argumentatie waren tevens de aanleiding tot de gemeenteraadsbeslissing van 26 mei 2003 om over te gaan tot deaffectatie van de Droogdokkenweg.

Het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen streeft ernaar om tegen eind 2017 de terreinen van het Droogdokkeneiland te verlaten door een verhuis van AWN. Het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen zal tegen eind 2017 de Droogdokkenweg vrijgeven indien het terrein nog niet zou zijn verlaten door AWN. De aanleg van Droogdokkenweg kan bijgevolg uiterlijk vanaf 1 januari 2018 van start gaan.

Fasering en budgettering
In de meerjarenbegroting 2014-2019 (collegebesluit van 18 oktober 2013, jaarnummer 10421) wordt 4,5 mio euro van het taakstellend budget van 18,5 mio euro vrijgemaakt voor de realisatie van het Droogdokkenpark. De realisatie van het park zal dus in verschillende fasen dienen te gebeuren.

Met het beschikbare budget is het mogelijk om de basisinfrastructuur van het park reeds aan te leggen gekoppeld aan de realisatie van de waterkering door Waterwegen en Zeekanaal nv. Zij voorzien hiervoor een budget van 1,4 mio euro.

In de eerste fase zullen volgende elementen gerealiseerd kunnen worden: de verhoogde waterkering, de nieuwe topografie van het park, de heraanleg van de Droogdokkenweg en het aanplanten van een groenstructuur. In de toekomst kan het park verder ingericht en aangevuld worden met een fijnmazig padennetwerk, stadsmeubilair, verlichting, speelaanleidingen, paviljoenen etcetera.

Om de voorziene budgetten tijdig te kunnen besteden, dient de uitvoering ten laatste eind 2017 te starten. Met deze timing kan ook de Groen in de Stad-prijs (250.000,00 euro) nog net verzilverd worden.  

Aanleg tijdelijke weg door havenbedrijf als route voor uitzonderlijk vervoer
Op 5 juli 2013 (jaarnummer 06981) besliste het college om de Scheldekaaien in te richten als route voor uitzonderlijk vervoer. De toekomstige route zal bijgevolg niet meer via Brouwersvliet en Noorderlaan plaatsvinden, maar wordt verlegd langs Rijnkaai en Droogdokkenweg. De huidige route wordt vanaf augustus in hoogte beperkt tot 6m vrije hoogte bij de plaatsing van de Parkbrug over de Noorderleien. De huidige route vervalt definitief bij de start van de werken aan de Tunnelplaats vanaf april 2017.

Om het uitzonderlijk vervoer ten allen tijde te garanderen voorziet het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen daarom een tijdelijke route over het Droogdokkeneiland door de aanleg van een tijdelijke bypass tussen de Mosselstraat en de Kattendijkbrug. De bochten in de Sloepenweg zijn immers te scherp voor uitzonderlijke transporten.

Deze tijdelijke weg wordt uitgevoerd en bekostigd door het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen. Het ontwerp van de tijdelijke weg zal voorafgaand aan het indienen van de bouwvergunning, aan de commissie openbaar domein worden voorgelegd.

Timing

Overdracht van het beheer terreinen
Op het Droogdokkeneiland worden een aantal braakliggende terreinen langs de Sloepenweg/Mosselstraat regelmatig gebruikt voor evenementen zoals Studay en de zomerbar van de Zomer van Antwerpen. Momenteel zijn deze terreinen eigendom van het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen. Het concessioneren van terreinen in functie van evenementen behoort niet tot de kerntaken van het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen.

Het samenwerkingsprotocol tussen het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen en de stad (gemeenteraadsbeslissing van 16 februari 2009, jaarnummer 197) voorziet een gefaseerde grondoverdracht van het Eilandje in het kader van de herontwikkeling van het gebied. De gebruiksrechten van deze terreinen kunnen echter al worden overgedragen naar de stad in afwachting van een definitieve grondoverdracht van het Droogdokkeneiland met het oog op de realisatie van het Droogdokkenpark.

Bijgevolg moeten volgende taken uitgevoerd worden:
- de administratieve afhandeling van de overdracht van gebruiksrechten voor de terreinen tussen het dijkpad en de tijdelijke weg/Mosselstraat
- het faciliteren van evenementen op deze terreinen