2015_GR_00083 - Masterplan 2020. Brabo 2 - Erfpachtovereenkomst stad Antwerpen en De Lijn - Goedkeuring

Artikel 43 §2, 12° van het Gemeentedecreet van 15 juli 2005 stelt dat de gemeenteraad bevoegd is voor het stellen van daden van beschikking tot onroerende goederen. Het afsluiten van een erfpachtovereenkomst voor een duur van 50 jaar wordt beschouwd als een daad van beschikking.

De samenwerkingsovereenkomst Brabo 2 die werd afgesloten tussen het Vlaamse gewest, de Vlaamse Vervoermaatschappij De Lijn, de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel en de stad Antwerpen bevat concrete afspraken omtrent de structurering van het project Brabo 2.

De stad Antwerpen heeft bij goedkeuring van deze samenwerkingsovereenkomst Brabo 2 (gemeenteraad van 24 oktober 2011, jaarnummer 1228), meer specifiek middels artikel 14.1 § 2 van deze samenwerkingsovereenkomst, haar akkoord verleend aan het principe om voor alle gedeelten van de gemeentewegen die betrokken zijn bij de realisatie van het tramgedeelte, een recht van erfpacht toe te kennen aan De Lijn, dit overeenkomstig artikel 191 van het Gemeentedecreet van 15 juli 2005.

De opdracht Brabo 2
Het project Brabo 2 is een onderdeel van het Masterplan 2020 en bundelt een aantal projecten die het aanbod van het openbaar vervoer in de stad Antwerpen uitbreiden en de bijhorende stedelijke infrastructuur verbeteren. De opdracht Brabo 2 waarvoor de aanbestedingsprocedure werd aangekondigd in juni 2012, omvat de heraanleg van de Leien (inclusief Operaplein en Franklin Rooseveltplaats), de tramlijn naar Havanasite en de tramprojecten op het Eilandje.

Deze opdracht wordt onderverdeeld in drie onderscheiden maar nauw samenhangende luiken, met name:

• een tramgedeelte met als contractuele opdrachtgever de Vlaamse Vervoermaatschappij De Lijn (De Lijn);
• een niet-tramgedeelte (wegeniswerken, rioleringswerken, aanleg kunstwerken, bruggen en een ondergrondse parking) ten behoeve van de stad Antwerpen;
• een niet-tramgedeelte (wegeniswerken en rioleringswerken) ten behoeve van het Vlaamse Gewest, Administratie Wegen en Verkeer.

De Vlaamse Regering heeft in haar beslissing van 14 december 2012 Brabo 2 erkend als een Vlaams PPS-project (een project van publiek-private samenwerking), en dit overeenkomstig artikel 2, 2° van het decreet van 18 juli 2003 betreffende publiek-private samenwerking.

De dBFM-overeenkomst voor het tramgedeelte
Voor de realisatie van de opdracht zal met toepassing van de overheidsopdrachtenreglementering (onderhandelingsprocedure) een private partner worden gekozen waarmee Lijninvest vervolgens een Special Purpose Vehicle (SPV) opricht. Deze SPV zal via een dBFM-overeenkomst (design, build, finance, maintain) onder meer belast worden met het ontwerp, de bouw en de financiering van het tramgedeelte, en vervolgens, de ter beschikkingstelling (en het onderhoud) ervan aan De Lijn voor een duur van 25 jaar.

Door middel van de dBFM-overeenkomst wordt door De Lijn aan de SPV een gebruiksrecht toegekend teneinde haar in staat te stellen het tramgedeelte te bouwen en realiseren. De Lijn zal voor de duur van de dBFM-overeenkomst, met name 25 jaar na de voorlopige oplevering van de werken, optreden als exploitant van het tramgedeelte.

Het vestigen van een erfpachtrecht voor de realisatie en exploitatie van het tramgedeelte
Met het oog op het door De Lijn aan de SPV toe te kennen gebruiksrecht, is het noodzakelijk dat De Lijn beschikt over een zakelijk recht op de gronden waarop het tramgedeelte wordt aangelegd en geëxploiteerd.

In voorliggende erfpachtovereenkomst geven de stad Antwerpen en De Lijn uitwerking aan voormeld principieel akkoord van erfpacht zoals opgenomen in artikel 14.1 § 2 van de samenwerkingsovereenkomst Brabo 2. Conform de samenwerkingsovereenkomst dient het recht van erfpacht uiterlijk op contractdatum van de dBFM-overeenkomst, momenteel gepland tegen april 2015, gevestigd te zijn.

De gedeelten van gemeentewegen waarop een erfpacht wordt gevestigd, zijn aangeduid op de plannen in bijlage aan voorliggende erfpachtovereenkomst.

Modaliteiten van de erfpachtovereenkomst 
De voornaamste bepalingen van voorliggende erfpachtovereenkomst zijn de volgende:

• het recht van erfpacht wordt toegestaan voor een termijn van 50 jaar, aanvang nemend op de datum van het intreden van enkele, in artikel 3 van de overeenkomst, vermelde opschortende voorwaarden aangaande het bereiken van de financiële contractsluiting en het bekomen van de stedenbouwkundige vergunning. Bij afloop van deze termijn zal het recht van erfpacht, zonder enige vooropzeg en van rechtswege een einde nemen, tenzij beide partijen overeenkomen de erfpacht te vernieuwen;
• de stad Antwerpen is bij het einde van de erfpacht geen vergoeding verschuldigd aan De Lijn voor de door of in opdracht van deze laatste in het kader van deze overeenkomst aangebrachte infrastructuur;
• de gronden waarvoor de stad Antwerpen een erfpacht verleent aan De Lijn zullen door De Lijn uitsluitend kunnen worden gebruikt om erop en/of eronder werken uit te (laten) voeren die noodzakelijk zijn voor de (her)aanleg en de exploitatie van de openbare vervoersinfrastructuur van De Lijn;
• De Lijn heeft het recht haar erfpachtrecht geheel of gedeeltelijk over te dragen aan een publiekrechtelijk of privaatrechtelijk rechtspersoon of te bezwaren met een persoonlijk of zakelijk recht, doch niet zonder akkoord van de stad Antwerpen. Het zelfde geldt voor het geheel of gedeeltelijk bezwaren van de gronden met een persoonlijk of zakelijk recht;
• tenzij akkoord van De Lijn heeft de stad Antwerpen niet het recht om de gronden te vervreemden of met een persoonlijk of beperkt zakelijk recht te bezwaren.
• De Lijn betaalt, ter erkenning van de eigendom van de stad Antwerpen, een jaarlijks canon van 1,00 euro;
• De Lijn of een derde aan wie De Lijn persoonlijke of zakelijke rechten op de gronden heeft toegekend, zal, ter kwijting van de stad Antwerpen, alle belastingen, taksen en andere lasten dragen die de gronden nu of in de toekomst zullen bezwaren;
• ten opzichte van de stad Antwerpen is De Lijn verantwoordelijk voor alle gewone en buitengewone herstellings- en onderhoudswerken, met inbegrip van alle kosten die het gevolg zijn van de uitvoering van wettelijke, administratieve of andere voorschriften inzake hygiëne; openbare gezondheid, veiligheid, arbeidsveiligheid en/of milieu;
• De Lijn verbindt zich ertoe de opgerichte werken voor het tramgedeelte voor hun volledige waarde te (laten) verzekeren tegen brand en andere risico's.

Wet van 10 januari 1824 over het recht van erfpacht.

Artikel 191 van het Gemeentedecreet van 15 juli 2005 bepaalt dat gemeenten en autonome gemeentebedrijven, op voorwaarde van bijzondere en omstandige motivering, zakelijke rechten kunnen vestigen op openbare domeingoederen voor zover die rechten niet kennelijk onverenigbaar zijn met de bestemming van die goederen.

Het verlenen van een erfpachtrecht door de stad Antwerpen voor de aanleg en exploitatie van openbare vervoersinfrastructuur door De Lijn op gemeentewegen, is niet onverenigbaar met het karakter en bestemming van dit openbaar domein.