Restwarmte is één van de weinige duurzame energiebronnen die in Antwerpen massaal voorradig is. De stad voerde de afgelopen jaren een volwaardig lokaal warmtebeleid. In dat kader werd recent het plan van aanpak voor een warmtenet in Antwerpen Noord goedgekeurd (collegebesluit van 12 december 2014, jaarnummer 12677). Om de expertise en kennis te verhogen en de uitrol van warmtenetten te bespoedigen, wil de stad toetreden tot het lopende Europese demonstratieproject Celsius.
Celsius is een smart city project binnen het Zevende Kaderprogramma voor onderzoek en innovatie. Het uitgangspunt van het Celsiusproject is dat er voldoende restwarmte in Europa aanwezig is, om alle gebouwen in de Europese Unie te verwarmen, maar dat het ontbreekt aan een verdeelnet. Het Celsiusproject is concreet bedoeld om steden te ondersteunen bij de ontwikkeling van stadsverwarmings- en koelingssystemen. Het project focust zowel op de technische uitdagingen, als op de financiële, politieke en sociale barrières die de uitrol van stadsverwarmings- en koelingssystemen doorheen de Europese Unie in de weg staan. De ondersteuning komt tot stand via de kennisuitwisseling rond demonstratieprojecten van stadsverwarmings en -koelingssytemen in het netwerk.
Het project wordt gecoördineerd door de stad Göteborg (Zweden). De andere demonstratiesteden zijn Keulen (Duitsland), Rotterdam (Nederland), Londen (Verenigd-Koninkrijk) en Genua (Italië). De betrokken steden ontwikkelen demonstratieprojecten waarvan ze vervolgens de resultaten trachten te delen in een breder netwerk van 50 Celsius-steden. Vanuit Göteborg is de vraag gekomen naar Antwerpen om in de hoedanigheid van steunende stad tot het Celsiusnetwerk toe te treden.
Het lokaal warmtebeleid van de stad is ingegeven vanuit verschillende doelstellingen. Restwarmtevalorisatie via warmtenetten is immers gericht op de realisatie van wederzijdse winsten in de gehele waardeketen. Op maatschappelijk niveau wordt de klimaatverandering tegengegaan en wordt de importafhankelijkheid van fossiele brandstoffen teruggedrongen. Daardoor blijven meer geldstromen lokaal circuleren en dragen ze bij tot de welvaart. Op bedrijfsniveau worden de economische competitiviteit en de verankering versterkt door bijkomende realisatie van inkomsten via warmteverkoop. Voor de burger blijft hiermee de warmtevoorziening betaalbaar en wordt de leefomgeving gezonder.
De stad tekent een engagementsverklaring, waarin ze de visie van het Celsiusproject onderschrijft. Hierbij bevestigt de stad dat ze gelooft in de rol van stadsverwarmings en-koelingssystemen in de energietransitie. De stad onderschrijft de nood om een energiebeleid te hebben dat de ontwikkeling van stadsverwarmings en -koelingssytemen in de daarvoor geschikte gebieden steunt. Ze bevestigt ook geschikte gebieden te identificeren en te prioriteren en strategieën te ontwikkelen voor het ontwerp, de financiering en de bouw van stadsverwarmings en -koelingssytemen.
Door deel uit te maken van het Celsiusnetwerk, zal de stad gebruik kunnen maken van de daarbinnen ontwikkelde en gedeelde informatie met betrekking tot de demonstratieprojecten. De coördinerende stad Göteborg is een voorloper op het gebied van warmtenetten wereldwijd. Göteborg beschikt over een warmtenet dat 90 procent van de appartementsgebouwen in de stad van warmte voorziet. Het uigangspunt voor de opmaak en uitvoering van het plan van aanpak voor Antwerpen Noord is bovendien reeds gebouwd op de ervaringen en inzichten die zijn vergaard in voorbeeldsteden als Rotterdam en Göteborg. Antwerpen vertoont op vele vlakken gelijkenissen met de technische, economische en organisatorische kenmerken van deze steden. Daarom werd op 17 en 18 november 2014 in Antwerpen reeds een workshop gehouden over warmtenetten met de stad Göteborg. De bedoeling is om in de toekomst deze kennisuitwisseling verder te zetten.
Er is geen budget voor Antwerpen voorzien in dit project. Wel krijgt de stad inzage in alle ontwikkelede kennis binnen het project en bekomt ze kosteloze coaching van projectpartner Göteborg.
De te ondertekenen engagementsverklaring, inclusief een vrije Nederlandstalige vertaling, gaat als bijlage bij dit besluit.
Het college keurt de deelname van de stad aan het smart city project Celsius goed en ondertekent daartoe de engagementsverklaring.