2014_CBS_12161 - Duurzame stad - Luchthaven Deurne. Opvolging en klachtenbehandeling geluidshinder - Goedkeuring

Op het grondgebied van de stad Antwerpen en het district Deurne bevindt zich één luchthaven; Antwerp Airport. Tot eind 2013 was de dienst Mobiliteit en Openbare Werken van de Vlaamse overheid verantwoordelijk voor het volledige beheer van de luchthaven. Sinds begin 2014 werd de commerciële uitbating overgedragen aan Egis Projects voor een periode van 25 jaar. Deze private partner neemt in de nieuwe beheersstructuur haar rol als luchthavenexploitatiemaatschappij (LEM) op en staat in voor de commerciële uitbating, de veiligheid en beveiliging van de luchthaven. De luchthavenontwikkelingsmaatschappij (LOM) staat als publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap (nv van publiek recht) in voor een groot deel van de infrastructuur.

Als ingedeelde inrichting klasse 1 is de luchthaven van Antwerpen onderworpen aan de regels voor vliegvelden volgens de Vlaams reglement betreffende de milieuvergunning (VLAREM). De huidige milieuvergunning is geldig tot 17 juni 2024 en omvat een aantal exploitatievoorwaarden en reductiedoelstellingen:

• Tijdens de nacht tussen 23.00 uur en 6.30 uur is de luchthaven gesloten voor alle luchtverkeer behalve voor dringende medische vluchten en landende vliegtuigen met vertraging;
• Elk jaar worden de relevante geluidscontouren en het aantal potentieel ernstig gehinderden berekend;
• Het aantal potentieel ernstig gehinderden en het aantal bewoners binnen de geluidscontouren L_dn (geluidsniveau gedurende de dag en nacht) en L_Aeq,dag (geluidsniveau gedurende de dag)van 55 decibel (dB) mag niet stijgen ten opzichte van het referentiejaar 2000;
• Het aantal trainingsvluchten – waarbij een vlucht uit twee bewegingen bestaat, zijnde een take-off en een landing - wordt beperkt en een verdere reductie van het aantal trainingsvluchten voor de volgende jaren wordt voorzien;
• Door de exploitant wordt een klachtenregistratiesysteem en klachtenopvolgingssysteem uitgebouwd;
• De exploitant installeert een overlegcommissie die minstens één keer per semester wordt samengeroepen. Deze commissie bestaat uit vertegenwoordigers van Antwerpen, Borsbeek, Boechout en Mortsel, de Bond Beter Leefmilieu, de Bestendige Deputatie, de Vlaamse overheid en de exploitant zelf. De overlegcommissie heeft als doelstelling de klachten van omwonenden te inventariseren, mogelijkheden ter oplossing voor te stellen en de omwonenden en de overheden in te lichten over de reeds gevoerde en te voeren milieupolitiek. Ook wordt periodiek het door de exploitant bij te houden klachtenregister en het gegeven gevolg aan de klachten (klachtenopvolging) geëvalueerd.

Recent werd aangekondigd dat vanaf 2015 het vliegaanbod van en naar de luchthaven Antwerpen zal worden uitgebreid. In totaal zullen er 6 nieuwe lijnvluchten verzorgd worden naar Palma de Mallorca, Alicante, Malaga, Berlijn, Milaan en Barcelona naast de 2 bestaande lijnen naar Londen. De tot op heden aangekondigde uitbreiding van het vliegaanbod zou voor een 30-tal extra vliegbewegingen per week zorgen. Intussen wordt het aantal trainingsvluchten teruggebracht van maximaal 19.000 vluchten per jaar in 2013 naar maximaal 12.000 vluchten per jaar in de periode 2014–2018.

De stad Antwerpen sprak zich in haar bestuursakkoord uit voor een rechtszeker investeringsklimaat met de nieuwe beheers- en exploitatiestructuur in de vorm van een publieke luchthavenontwikkelingsmaatschappij en een private luchthavenexploitant.  Daarom wil de stad de burgers op een transparante en objectieve manier informeren over de ontwikkeling van de luchthaven en de impact hiervan op eventuele blootstelling van bewoners voor vliegverkeerlawaai. De Antwerpenaren moeten ook weten waar ze terechtkunnen met hun vragen en eventuele klachten wat betreft de luchthaven. 

Volgens de Europese richtlijn 2002/49/EG inzake de evaluatie en de beheersing van omgevingslawaai moet de geluidshinder afkomstig van wegverkeer, spoorverkeer, industrie en vliegverkeer elke 5 jaar in beeld worden gebracht door middel van geluidsbelastingskaarten. Voor Antwerpen resulteerde dit tot dusver in 2 geluidsbelastingskaarten in 2010 en 2014. Uit deze data blijkt dat ongeveer 2.500 Antwerpenaren worden blootgesteld aan geluidsniveaus door vliegverkeer tussen 55 en 60 dB L_den (geluidsniveau dag, avond en nacht). Geluidshinder van vliegverkeer mag echter niet onderschat worden. Lawaai van vliegverkeer wordt bij hetzelfde geluidsniveau door blootgestelden als veel hinderlijker ervaren dan lawaai van spoorwegen of autowegen. Bij een geluidsniveau Lden van 60 dB zal ongeveer 5% van de blootgestelden ernstig gehinderd zijn voor spoorverkeer, terwijl dit bij hetzelfde blootstellingsniveau voor wegverkeer 10% is en voor luchtverkeer bijna 20%. Op lange termijn kan geluidshinder aanleiding geven tot negatieve gezondheidseffecten zoals stress, hoge bloeddruk, cardiovasculaire aandoeningen, cognitieve effecten en slaapstoornissen.

In onderstaande tabel wordt het aantal blootgestelden per geluidsbron en per blootstellingscategorie weergegeven berekend volgens de tweede ronde geluidsbelastingskaarten.

Naast deze 5-jaarlijkse geluidsbelastingskaarten worden in het kader van de milieuvergunning elk jaar de geluidscontouren en het aantal blootgestelde inwoners rond de luchthaven berekend. Hieruit blijkt dat het aantal inwoners in de blootstellingsklasse van 55 tot 60 dB is gedaald tegenover het referentiejaar 2000. Dit is voornamelijk te danken aan het dalende aantal vliegbewegingen op de luchthaven sinds 2000. Algemeen is in Antwerpen de blootstelling aan vliegverkeerslawaai in vergelijking tot de andere bronnen van omgevingslawaai beperkt.

Een goede opvolging van de huidige en toekomstige activiteiten van de luchthaven en heldere communicatie hierover is noodzakelijk. De volgende acties worden hiertoe ondernomen:

• Vanuit de stad wordt het halfjaarlijkse overleg van de luchthaven opgevolgd door de diensten Milieutoezicht (Samen leven) en Energie en Milieu (Stadsontwikkeling). Tijdens dit overleg worden klachtenregister en –opvolging besproken en jaarlijks de geluidscontouren geëvalueerd.
• Inwoners kunnen vragen en klachten mondeling en schriftelijk (e-mail, brief, aangetekend, klachtenbus op luchthaven) bij de luchthavenexploitant indienen. Alle informatie hierover is te vinden op http://www.antwerp-airport.be/contentpage_nl.php?p=klachtenbehandeling.
• Op A-stad zal informatie opgenomen worden over de luchthavenactiviteiten en de daarmee verbonden geluids- en leefbaarheidsaspecten, met de mogelijkheid om ook langs die weg vragen en klachten in te sturen. Deze klachten worden via Milieutoezicht afgehandeld.