2014_CBS_09883 - District Antwerpen. IJzerlaan en nieuwe fietsbrug over Albertkanaal. Heraanleg. SWOU07828 - Definitief ontwerp - Goedkeuring

Met het besluit van de gemeenteraad van 20 maart 2000 (jaarnummer 619), aangepast bij het gemeenteraadsbesluit 21 oktober 2002 (jaarnummer 2307), kregen de districten de bevoegdheid over het decentraal publiek domein, groenvoorziening en openbare werken. Het college is bevoegd voor bovenlokale budgetten. Het district heeft adviesbevoegdheid.

Het college keurde in zitting van 11 februari 2014 (jaarnummer 1382) het voorontwerp voor de heraanleg van de IJzerlaan en  de nieuwe fietsbrug over het Albertkanaal goed.

TV Rots, het studiebureau dat is aangesteld voor de opmaak van de studie, werkte dit verder uit tot definitief ontwerp. De bedrijfseenheid stadsontwikkeling legt dit ter goedkeuring voor aan het college.

Op basis van dit ontwerp (met inbegrip van een aantal wijzigingen aan bestaande wegtracés) diende BAM eind juni 2014 een stedenbouwkundige vergunningsaanvraag in. Het openbaar onderzoek in het kader van deze vergunningsaanvraag liep af op 30 augustus 2014. De ontvangen bezwaarschriften en adviezen gaven geen nog aanleiding tot het aanpassen van enkele beperkte aanpassingen aan deze plannen.

De bedrijfseenheid stadsontwikkeling legt daarom nu het definitief ontwerp met de voorgestelde aanpassingen ter goedkeuring voor aan het college.

Hoofdlijnen ontwerp
In het ontwerp wordt aan de noordzijde van de IJzerlaan een kanaal aangelegd dat de verbinding maakt tussen het Lobroekdok en het Asiadok. Ten zuiden van het kanaal kan de Singel volwaardig worden doorgetrokken met 2x2 rijstroken en groenaanplanting (conform de richtlijnen van de Groene Singel). De wegenis ten noorden van het kanaal wordt ingericht als woonerf omwille van de beperkte breedte en het faciliteren van een maximaal contact met het water. Enkel het gedeelte ten westen van de Steenborgerweert krijgt een klassiek wegprofiel omdat dit mee voor de hoofdontsluiting van de wijk zorgt.

De IJzerlaanbrug wordt afgebroken (nodig omwille van de verbreding en verhoging van de doorgang van het Albertkanaal) en vervangen door een fietsbrug. De afbraak zal pas gebeuren op het moment dat de fietsbrug gerealiseerd is.

Aan de zijde van Merksem zal ter hoogte van de oude aanloophelling van de IJzerlaanbrug (Ingenieur Menneslaan) een aanlanding van de fietsbrug gerealiseerd worden in een groene omgeving. De rest van de vrijgekomen ruimte ten noorden van deze aanlanding kan dan op termijn ontwikkeld worden als woonwijk.

Met het definitief ontwerp werden deze hoofdlijnen van het voorontwerp verder uitgewerkt en de verschillende adviezen onderzocht.

Parkeren
In de bestaande toestand zijn er circa 280 parkeerplaatsen. In het initiële schetsontwerp bij opmaak van de startnota waren er circa 175 parkeerplaatsen. Omwille van deze negatieve parkeerbalans werd in het voorontwerp reeds gezocht naar een maximale optimalisatie van het aantal parkeerplaatsen binnen het projectgebied, wat resulteerde in een totaal van circa 218 parkeerplaatsen. Dit was mogelijk door onder andere een extra parkingcluster aan het pleintje grenzend aan de Merksemsestraat, de uitbreiding van de parkeercluster ter hoogte van het Noordschippersdok en invoeren van dwarsparkeerplaatsen ter hoogte van de bredere ventweg aan de GMAN-garage.

Gelet op de hoge parkeerdruk in de omgeving en het bestuursakkoord, werd nog verder gezocht om het overige aantal plaatsen te compenseren binnen een beperkte perimeter rond het projectgebied (wandelafstand in functie van de bedrijvigheid en de bewoning) en werd ook gezocht naar parkeermogelijkheden tijdens de werken.

De mogelijkheden om in de omgeving extra parkeerplaatsen te creëren zijn beperkt. Enkel in de Merksemsestraat is het mogelijk, mits beperkte aanpassingen in het dwarsprofiel, om het parkeeraanbod uit te breiden door langs één zijde dwarsparkeren in te voeren (in combinatie met groenaanplanting). Hierdoor zou de totale parkeerbalans op circa 248 parkeerplaatsen gebracht kunnen worden. De bedrijfseenheid stadsontwikkeling neemt dit verder op met het districtsbestuur Antwerpen om dit ontwerp op te starten.

Daarnaast bestaat de mogelijkheid om een extra parkeercluster te voorzien op het terrein langs de IJzerlaan van Elia (gelegen naast de spoorwegberm), mits het respecteren van de door Elia geformuleerde exploitatie- en veiligheidsvoorwaarden. Hier zullen circa 20 parkeerplaatsen kunnen voorzien worden. De duur van het gebruik als parking is beperkt totdat Elia dit gedeelte van het terrein nodig heeft voor verdere exploitatie. De bedrijfseenheid stadsontwikkeling zal de verdere gesprekken met de eigenaar opstarten.

Tijdens de werken kunnen normaal gezien de toekomstige werfterreinen van Oosterweel nog ingericht worden als tijdelijke parking. In het bestek zal hiervoor een post worden opgenomen om deze terreinen bruikbaar te maken als parking.

Voor de uitbreiding en bundeling van de parkingcluster ter hoogte van Noordschippersdok (zoals voorzien in het voorontwerp) moet een afwijking verkregen worden omdat deze zone zich volgens het gewestplan in parkgebied bevindt. Hiervoor dient een aanvraag ingediend te worden en een projectvergadering belegd bij de gewestelijk stedenbouwkundig ambtenaar. Na voorbespreking met de gewestelijk stedenbouwkundig ambtenaar werd voorgesteld hiervoor een afzonderlijke vergunningsaanvraag in te dienen (los van de aanvraag tot stedenbouwkundige vergunning van de IJzerlaan). De bedrijfseenheid stadsontwikkeling bereidt deze aanvraag voor en zal deze vooraf ter goedkeuring aan het college voorleggen. Hierbij zal ook rekening gehouden worden met de opmerkingen van de districtsraad Antwerpen inzake verhardingen en maximaal behoud van de bestaande bomen. Op de bouwaanvraag worden ter compensatie (en in afwachting van de goedkeuring van de uitgebreide parking aan Noordschippersdok) extra parkeerplaatsen voorzien ter hoogte van de vroegere doorgang naar de Denderstraat aan de overzijde van de Slachthuislaan.

Groen
De inrichting van de groene zones langsheen de IJzerlaan en van de twee buurtpleintjes werd bepaald in functie van de richtlijnen van het beeldkwaliteitsplan strategische ruimte Groene Singel (onderdeel van het 'Havenlandschap'). Daarbij wordt het basisprofiel van de Singel inclusief beplantingsconcept (met een mix van verschillende boomsoorten) doorgetrokken tot bij de Noorderlaan. Aan de zijde Merksem wordt de open ruimte ingezaaid met gras en voorzien van bomen (beuk) en struweelbeplanting op het talud (als buffer naar het waterzuiveringsstation).

Ook het IJzerlaankanaal zelf krijgt een groene inrichting in de vorm van drijvende planteneilanden. Ze dragen zowel bij aan de verhoging van de ruimtelijke belevingswaarde langsheen het kanaal als aan de ecologische functie van het kanaal. Samen met de geplande sanering en transformatie van de kaden van het Lobroekdok ontstaat zo een ecologische corridor richting Asiadok. Deze vergroening van het IJzerlaankanaal en de randen van het Lobroekdok is een van de elementen die essentieel werden bevonden bij de toekenning van de projectsubsidies door de Vlaamse Regering en dus als voorwaarde gelden voor het verkrijgen van deze subsidies. De verdere uitwerking hiervan zal mee worden opgenomen in het bestek.

Alle onverharde delen in het projectgebied waar nu nog geen definitieve invulling voor kan gerealiseerd worden, zullen tussentijds met gras worden ingezaaid.

Vaartkaai

Ter hoogte van de Vaartkaai is de geplande verbreding van het Albertkanaal mee opgenomen in het ontwerp. De nieuwe ligging rijweg werd door de ontwerpers voorzien met een breedte van 6m (inclusief goot). De bedrijfseenheid stadsontwikkeling stelt voor  deze rijwegbreedte aan te passen naar een breedte van 6m80, een profiel dat vrachtwagenverkeer toelaat bij een snelheidsregime van 50km/h, conform de richtlijnen van het Draaiboek Openbaar Domein. Deze voorgestelde aanpassing werd ook met de andere partners (BAM, De Scheepvaart en het Vlaamse Gewest) afgestemd.

Fietspaden

Naar analogie met de rest van de singelfietspaden, werd in het ontwerp het fietspad aan de noordzijde van de IJzerlaan gedimensioneerd op een breedte van 3m00. Dit laat de keuze open om op langere termijn het fietspad om te vormen tot dubbelrichtingfietspad (mits conflictvrije verkeerslichtenregeling op het kruispunt).

De districtsraad Antwerpen formuleerde bij haar advies op het ontwerp ook de voorwaarde om het fietspad aan de zuidzijde in te richten als tweerichtingsfietpad. Gezien het voorzien van een overbreedte ook aan de zuidzijde een meerwaarde is, onderzocht de bedrijfseenheid stadsontwikkeling de mogelijkheid om het fietspad hier op 2m50 te dimensioneren in plaats van 2m00. Deze maatvoering sluit aan bij de rest van de vernieuwde singelfietspaden en houdt de optie open om ook dit fietspad later om te vormen tot dubbelrichtingsfietspad.  In het gedeelte tussen de Noorderlaan en de Kalkstraat is dit echter niet mogelijk. Dit gedeelte werd ingericht als woonerf, waardoor de aanwezige handelszaken apart worden ontsloten, om zo mogelijke conflicten vlakbij het kruispunt met de Noorderlaan te voorkomen. De beschikbare ruimte is hier ontoereikend om de toegangen tot de garages zonder conflicten met fietsers te kunnen bedienen in combinatie met een breder fietspad. Ten oosten van de Kalkstraat is dit, mits kleine aanpassingen, wel mogelijk. De bedrijfseenheid stadsontwikkeling stelt daarom voor om de fietspadbreedte hier aan te passen van 2m00 naar 2m50.

In uitvoering van artikel 4.7.1§1 en artikel 4.7.26§1 van de 'Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening' worden de stedenbouwkundige vergunningen, voor handelingen van algemeen belang of voor aanvragen ingediend door publiekrechtelijke of semi-publieke rechtspersonen, afgeleverd door de gewestelijke stedenbouwkundige ambtenaar binnen de bijzondere procedure.
Artikel 4.7.1.§2 stelt dat in afwijking van artikel 4.7.1.§1 de Vlaamse Regering de handelingen kan aanwijzen, die omwille van hun beperkte ruimtelijke impact of eenvoud van het dossier, binnen de reguliere procedure worden behandeld en waarbij de stedenbouwkundige vergunning, conform artikel 4.7.12, door het college van burgemeester en schepenen wordt afgeleverd.
De werken vallen, in toepassing van artikel 3 van het besluit van de Vlaamse Regering van 5 mei 2000 (en later wijzigingen) tot aanwijzing van de handelingen in de zin van artikel 4.7.1§2 van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening, binnen de reguliere procedure.