Met het besluit van de gemeenteraad van 20 maart 2000 (jaarnummer 619), aangepast bij het gemeenteraadsbesluit 21 oktober 2002 (jaarnummer 2307), kregen de districten de bevoegdheid over het decentraal publiek domein, groenvoorziening en openbare werken.
| fase | actie | datum | jaarnummer |
| meerjarenplanning 2013-2015 | goedkeuring districtscollege Antwerpen | 8 juli 2013 | 405 |
| projectdefinitie en concept | advies commissie openbaar domein | 15 september 2014 | --- |
| adviezen | inspraakmoment bewoners en ondernemers | 23 oktober 2014 | --- |
| projectdefinitie en concept | advies commissie openbaar domein | 15 december 2014 | --- |
| projectdefinitie en concept | goedkeuring districtscollege Antwerpen | 2 februari 2015 | 59 |
Het district Antwerpen wenst de Steenhouwersvest, Oever en Korte Riddersstraat her aan te leggen. De VZW Steenhouwersvest overhandigde in 2013 een nota aan het district met onder andere een beschrijving van de bestaande toestand en suggesties voor een nieuwe straat. Grote knelpunten vandaag zijn de smalle voetpaden, weinig tot geen fietscomfort en de slechte staat van de verlichting. Door de huidige inrichting vormen de Steenhouwersvest en Oever vandaag de dag ook een missing link in het winkelgebied tussen de Wilde Zee, Lombardenvest, Nationalestraat, Kloosterstraat en Hoogstraat.
De bedrijfseenheid stadsontwikkeling heeft de zone onderzocht en gekeken naar alternatieven voor de huidige inrichting. Dit is vertaald in een projectdefinitie en een concept en werd voor advies aan de betrokken diensten voorgelegd.
De bedrijfseenheid stadsontwikkeling legt de mobiliteitsvoorwaarden ter goedkeuring voor.
Inleiding
Het project betreft een volledige heraanleg van de Steenhouwersvest en de Oever en een opwaardering van de Korte Riddersstraat.
Planningscontext
De Steenhouwersvest valt binnen de grenzen van het beeldkwaliteitsplan Historische Stad. Het beeldkwaliteitsplan omschrijft richtlijnen rond gebruik, beheer, onderhoud en inrichting van het publiek domein.
Analyse
Op basis van de ingewonnen adviezen van de deskundigen werd de bestaande toestand grondig geanalyseerd en werden de knelpunten en potenties in beeld gebracht:
Gebruik
De Steenhouwersvest is een winkelstraat waarin naast handelszaken ook horecazaken gevestigd zijn. In het noorden en het zuiden van de Oever zijn ook handels- en horecazaken gevestigd. De Steenhouwersvest maakt deel uit van de museumroute, die wandelaars leidt langs onder andere het modemuseum en het museum Plantin-Moretus. Deze functies lokken bezoekers en toeristen naar het gebied.
In het projectgebied zijn ook heel wat woningen gelegen. De Korte Riddersstraat is een echte woonstraat. Op de Oever zijn twee rust- en verzorgingstehuizen gevestigd. De bewoners en ouderen zijn belangrijke gebruikers van het publiek domein.
Een beperkt deel van de publieke ruimte is vandaag toebedeeld aan de voetganger. De voetpaden in de Steenhouwersvest zijn op bepaalde plaatsen zeer smal. Een klein deel van de Oever is ingericht als plein. Op de Oever staan vier bankjes waar de mensen kunnen genieten van de avondzon. De kwaliteit van de bankjes die staan tussen twee langsparkeerstroken is twijfelachtig.
Mobiliteit
De situatie voor de voetgangers in de Steenhouwersvest is problematisch. De voetpaden zijn op bepaalde stukken te smal, zeker voor een winkelstraat. De voetpaden van de Oever voldoen aan de normering. De vraag is echter of een standaardbreedte volstaat voor een straat die de verbinding maakt tussen een winkelwandelgebied (Hoogstraat) aan de ene zijde, en de Kloosterstraat aan de andere zijde. De Korte Riddersstraat is ingericht en gereglementeerd als een woonerf. De situatie voor de voetganger is hier goed.
Fietsers gebruiken de Steenhouwersvest en de Oever als route tussen Linkeroever en het stadscentrum. Het fietscomfort in de Steenhouwersvest laat vandaag te wensen over. De rijweg in kasseien ligt er zeer slecht bij. De fietser mag in de Steenhouwersvest in twee richtingen rijden. De participatie van de fietser aan het kruispunt met de Nationalestraat, Kammenstraat en Lombardenvest wordt geregeld met een verkeerslicht.
De Steenhouwersvest is een enkelrichtingstraat richting Oever. In langsparkeerstroken zijn 26 parkeerplaatsen beschikbaar. Er zijn twee laad- en loszones in de straat. Op de Oever is verkeer in beide richtingen toegestaan. Naast de rijweg tussen de Sint-Jansvliet en de Kloosterstraat ontsluit een doodlopend stuk ook de panden in het zuidoosten van de Oever. De panden in het noordoosten zijn bereikbaar voor de auto door middel van een rijweg die over het plein loopt. Op dit stukje publiek domein lopen dus eigenlijk twee rijwegen parallel naast elkaar. De auto neemt dan ook het gros van de beschikbare ruimte in. Op de Oever zijn vandaag 33 parkeerplaatsen beschikbaar. Voor het rusthuis is één parkeerplaats voorbehouden voor mensen met een beperking. De Korte Riddersstraat is enkelrichting in de richting van de Steenhouwersvest. In het woonerf is de auto ‘te gast’. Hier kunnen zes wagens parkeren, waarvan drie plaatsen voorbehouden zijn voor mensen met een beperking.
Karakter
De Steenhouwersvest is 220 meter lang. De straat valt in grote lijnen op te delen in twee stukken: een smal stuk van 7,7 meter breed en een breed stuk van ongeveer 11,7 meter breed. De Oever is 120 meter lang, op het smalste stuk 20 meter breed en op het breedste 30 meter. Deze afmetingen zijn in grote lijnen te vergelijken met het Falconplein, de Wapper, de Ossenmarkt en het Mechelseplein (exclusief Lange Gasthuisstraat). De Korte Riddersstraat is 120 meter lang.
In het projectgebied zijn verschillende monumenten gelegen. Op de Oever staat het standbeeld Jacob Jordaens, een schilder uit de 17e eeuw. Het standbeeld staat vandaag onder de bomen, waar het snel vuil wordt. Beeld in de stad adviseert om het beeld bij een heraanleg te verplaatsen. Daarnaast komt het beeld op deze locatie niet volledig tot zijn recht. Het valt niet op tussen de bomen. En gezien de lange en smalle verschijningsvorm van de ruimte is de vraag of het hier ooit goed tot zijn recht zal komen. In een volgende fase zal verder onderzoek gebeuren naar een goede locatie voor het beeld.
De inkom van de Steenhouwersvest is een strategische plaats voor de winkelstraat. Vandaag de dag wordt het beeld aan het kruispunt met de Nationalestraat gedomineerd door auto’s. Dit trekt geen bezoekers aan.
Groen
In de Steenhouwersvest staan zeven haagbeuken. Het zijn gezonde bomen. Ze zitten in een cyclisch snoeibeheer en kunnen dus niet vrijuit groeien. Naar onderhoud toe zijn dit geen duurzame bomen. Op de Oever zijn de grote platanen en eiken beeldbepalend. De bomen verkeren in goede gezondheid. In de Steenhouwersvest worden enkele bomen geflankeerd door hagen. Het museum Plantin-Moretus heeft een tuintje in de Steenhouwersvest. In het zuiden van de Oever staan twee sierappels (Malus tschonoskii). Deze verkeren ook in een goede gezondheid, al zijn stambeschadigingen waarneembaar. In de Korte Riddersstraat staan vijf bolesdoornen. Ze zijn niet beeldbepalend en vertonen geen goede vitaliteit. Bij een heraanleg worden deze bomen best vervangen.
Techniek
In de Steenhouwersvest zijn de voetpaden en parkeerstroken aangelegd in verschillende soorten betonstraatstenen, en rijweg in kasseien. Het comfort voor de fietser en voetganger is lang niet optimaal. Op de Oever is de rijweg in asfalt en de voetpaden in betonstraatstenen. Voor de Korte Riddersstraat werd grotendeels gebruik gemaakt van betonstraatstenen, met in de dwarse richting sierstroken van mozaïekkassei. De verlichting is verouderd en te vervangen. In het projectgebied zullen geen rioleringswerken nodig zijn. De ruien hebben een toegang via Steenhouwersvest 19. Deze moet bereikbaar blijven.
Algemene randvoorwaarden
Mobiliteitsvoorwaarden
Steenhouwersvest
Oever
Korte Riddersstraat
Ambitie
Steenhouwersvest
De Steenhouwersvest maakt een volwaardig onderdeel uit van het winkelwandelnetwerk, een verbinding waar voetgangers en fietsers primeren. De inkom van de straat nodigt uit om de Steenhouwersvest te bezoeken en de aangename omgeving met terrasjes doet je in de Steenhouwersvest blijven.
Oever
De Oever is een rustpunt in het drukke winkelwandelgebeuren, een groen plein met ruimte om te vertoeven (terrassen en zitbanken) en te pauzeren.
Korte Riddersstraat
Opwaardering van de Korte Riddersstraat door het voorzien van kwalitatief groen en nieuw straatmeubilair.
Concept
Na ontwerpend onderzoek werd een concept weerhouden waarbij de ambitie maximaal wordt gerealiseerd, rekening houdend met de randvoorwaarden. De krachtlijnen van het concept worden hier opgesomd:
Het concept resulteert vermoedelijk in een negatieve (meer dan -10%) parkeerbalans en een neutrale bomenbalans.
Op 15 december 2014 bracht de commissie openbaar domein volgend advies uit:
De commissie adviseert de aanpassingen gunstig maar stelt dat de keuze voor het getrapt systeem van parkeren terugvalt op handhaving. De commissie vraagt om contact op te nemen met de verantwoordelijke van het museum van Plantin-Moretus over het al dan niet behouden van het tuintje in de Steenhouwersvest, dat in de looplijn ligt. De hoek Korte Riddersstraat - Steenhouwersvest wordt best beschermd met extra fietsbeugels. Uit vrees voor doorlopen, moet afgewogen worden of de smalle groenstroken al dan niet moeten behouden blijven.
De aansluitingen met Sint-Jansvliet en Munthof zijn een meerwaarde voor dit project.
Op 15 september 2014 bracht de commissie openbaar domein volgend advies uit:
Voorwaarden
Plan afstemmen op laatste deel van de Kammenstraat (nieuw statuut conform Oude Koornmarkt).
Aanbevelingen voor het districtsbestuur
De commissie vraagt om te overwegen om het kruispunt met de Muntstraat mee op te nemen in het ontwerp, eventueel met een verruiming tot aan het Muntplein. Omwille van de hoogteverschillen beveelt de commissie ook aan om een deel van de Sint-Jansvliet mee te ontwerpen zodat er een duidelijke, logische en comfortabele voetgangersverbinding tussen Oever en Hoogstraat komt.
Advies
De commissie adviseert gunstig maar vraagt, naar het voorontwerp toe een onderbouwd voorstel voor het bepalen van het statuut van de Steenhouwersvest en Oever (onder andere naar parkeren, boordstenen, ... toe). Verder kijkt de commissie uit naar het bomenonderzoek. Het plan moet afgestemd worden op het plan van de Kammenstraat. Verder onderzoek tenslotte naar relocatie van het standbeeld Jacob Jordaens is nodig. De parkeerbalans moet besproken worden met de stadsschepen voor mobiliteit.
Het college neemt kennis van de projectdefinitie en het concept voor de heraanleg van de Steenhouwerstraat, Oever en Korte Riddersstraat, in het district Antwerpen.
Het college keurt de mobiliteitsvoorwaarden voor de heraanleg van de Steenhouwersvest, Oever en Korte Riddersstraat in het district Antwerpen goed.